II SA/Kr 79/16

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia oddalić wniosek skarżącego M. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 11 marca 2016 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 listopada 2015 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnią córką. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 1.391,37 zł i stanowi go świadczenie rentowe skarżącego w wysokości 591,37 zł oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez córkę skarżącego w wysokości 800 zł. Żona skarżącego nie pracuje, nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu. W skład majątku skarżącego wchodzi współwłasność domu o pow. 95 m2. Na uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż jest po zawale serca, choruje na [...]. Posiada jedynie świadczenie rentowe w wysokości 591,37 zł. W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 3 marca 2016 r., skarżący został wezwany do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 11 marca 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie posiada konta bankowego, jego żona również. Żona jest osobą bezrobotną i pozostaje na ubezpieczeniu zdrowotnym skarżącego. Skarżący nie zalega z opłatami za media. Jest jedynym właścicielem samochodu marki [...]. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wydatki na żywność wahają się od 450 do 600 zł. Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów: PIT-4 za rok 2015, PIT-c, PIT-R skarżącego, zeznanie podatkowe córki K. N. za rok 2014, decyzja w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2016, odcinek opłaty za gaz- 259,07 zł, faktura VAT za dostawę wody i ścieki- 243,32 zł, odcinki opłat za energię elektryczną - 199,48 zł, opłata za usługi telekomunikacyjne - 43,42 zł, faktura VAT z dnia 5 października 2015 r. za zakup lekarstw- 287,16 zł. Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § l pkt l p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr l, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak -Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § l pkt l p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z analizy przedstawionych we wniosku informacji oraz dokumentów wynika, iż miesięczny dochód , z którego utrzymuje się skarżący wraz z rodziną wynosi 1.391,37 zł. Składa się na niego świadczenie rentowe skarżącego w wysokości 591,37 zł oraz dochód uzyskiwany przez córkę skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 800 zł. Żona skarżącego nie pracuje. Nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Skarżący nie wykazał też, aby poszukiwała ona czynnie pracy. Nie wytłumaczył też dlaczego taka sytuacja ma miejsce. Nie wskazał również, aby była ona osobą cierpiąca na jakąś przewlekłą chorobę, która uniemożliwia jej podjęcia zajęcia zarobkowego. Co do córki skarżący wykazał, iż uzyskuje ona dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 800 zł. Jednakże jak wynika z przedstawionego zeznania podatkowego za rok 2014 r. przychód jaki uzyskała to 1.231 322,57 zł. Co ważne, w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria dochodu ( rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak aby w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. Do instrumentów tych należą zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, przesuwanie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego ( postanowieni NSA 25.02.2010, I FZ 10/10). Istotnym zatem jest to, że córka skarżącego uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtowały się na bardzo wysokim poziomie. Reasumując w opinii orzekającego dochód miesięczny córki skarżącego jest znacznie wyższy niż wykazany we wniosku. Ma to istotne znacznie podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie można pominąć sytuacji osób trzecich pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Powyższe może bowiem w istotny stopniu wpłynąć na rozstrzygnięcie wniosku. Skoro bowiem skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami , to wydatki i potrzeby tych osób kształtują jego status majątkowy, czasami wręcz przesądzając o tym czy może on ponieść koszty postępowania, czy też nie. Skarżący przedstawiając zestawienie miesięcznych wydatków koniecznych wykazał, iż opłaty za media zamykają się kwotą 701,87 zł ( gaz, energia, woda, ścieki). Biorąc pod uwagę, iż w gospodarstwie domowym jest troje dorosłych to koszty dostawy tych mediów są bardzo wysokie. Może to świadczyć albo o tym, że w gospodarstwie domowym jest więcej niż 3 osoby i skarżący tego nie ujawnia, pomijając w ten sposób również uzyskiwane w przez te osoby dochody. W opinii orzekającego skarżący nie wykazał skutecznie, że znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiające poniesienie przez niego kosztów sadowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § l, art. 246 § l pkt l w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270).