II SA/Kr 793/14

Kraków, dnia 30 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 1 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: oddalić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpisów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. odrzucił skargę A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 1 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej odpisów skarżący do dnia wydania postanowienia nie wykonał zarządzenia sądu i nie uzupełnił wspomnianych braków. Obligowało to sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.). Odpis niniejszego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 czerwca 2014 r. Pismem z dnia 16 lipca 2014 r. wyżej wskazany wniósł o przywrócenie terminu do złożenia dziewięciu egzemplarzy skargi. Stwierdził, że ma już 7... lat i cierpi na liczne choroby. W okresie od dnia 6 czerwca 2014 r. do dnia 9 lipca 2014 r. stan jego zdrowia pogorszył się na tyle, że nie mógł dopełnić ciążących na nim obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli ta nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym w terminie bez swojej winy. Według powyższego przepisu konieczną, a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu, jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Stosownie zaś do treści przepisu art. 87 § 2 P.p.s.a. na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, natomiast Sąd rozpoznając wniosek strony musi ocenić, czy w terminie przewidzianym do dokonania czynności nastąpiła taka przeszkoda. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowego kryterium braku winy wiąże się generalnie z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminowi istnieje więc tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zalicza się m. in. chorobę (w tym nagłą chorobę) uniemożliwiającą wyręczenie się drugą osobą. Strona winna przy tym uprawdopodobnić (a nie udowodnić) brak swojej winy w uchybieniu terminu, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała praktycznie aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 333-339). Ponadto, przy ocenie zawinienia sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swoje interesy, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem. Uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Jeżeli natomiast strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (wyrok SN z 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, OSNP – wkł. 2002/19/11). Dalej, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Należy podzielić również pogląd, iż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, niepubl.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd zauważa, że skarżący ponoszą skutki działań lub zaniechań swojego pełnomocnika. Z kolei pełnomocnik powinien działać w interesie i na rzecz mocodawcy przy dołożeniu takiej samej staranności jak przy prowadzeniu swoich spraw. Z analizy akt sprawy wynika, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi we właściwym terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi. Podkreślić należy, że aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu strona musiałaby uprawdopodobnić, że stan zdrowia uniemożliwił jej dokonanie czynności w przewidzianym terminie. W orzecznictwie dominuje pogląd, ze nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Jest nią z reguły nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników (por. post NSA: z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 809/04; z dnia 30 maja 2012, sygn. akt I OZ 389/12. Karty leczenia szpitalnego dołączone do wniosku o przywrócenie terminu nie obejmują okresu od czerwca do lipca 2014 r. Zatem w tym czasie pełnomocnik skarżącego nie przebywał w szpitalu. Ponadto jego stan zdrowia nie pogorszył się nagle, gdyż choruje on od dłuższego czasu. Bez wątpienia wysłanie brakujących odpisów skargi stanowiło wyłącznie czynność techniczną, którą mogła wykonać sama strona, nie angażując w to ustanowionego przez siebie pełnomocnika. Ustanowienie bowiem pełnomocnika nie wyklucza obowiązku działania w postępowaniu sądowym przez samą stronę. We wskazanym czasie również zorganizowanie zastępstwa procesowego wyręczającego pełnomocnika skarżącego w wykonaniu obowiązków zawodowych nie mogło stanowić jakichkolwiek trudności, a mogło właśnie świadczyć o niepodejmowaniu przez niego w tym okresie pracy zarobkowej. Zdaniem Sądu pełnomocnik skarżącego nie zachował należytej staranności i nie dołożył wszelkich starań by ustrzec się uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Takie zachowanie, zwłaszcza w sprawie, gdzie strony reprezentuje fachowy pełnomocnik, nie znajduje uzasadnienia dla braku winy przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku. Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw by uczynić zadość żądaniom pełnomocnika skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 86 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji postanowienia.