II SA/Kr 794/07

Dnia 27 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M.P. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 września 2007 r. w przedmiocie wniosku M.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.P. , A.P. i W.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia oddalić wniosek M.P. o zwolnienie od kosztów sądowych. Sygn. akt II SA/Kr 794/07 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W.M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 września 2007 r. w przedmiocie wniosku W.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.P. , A.P. i W.M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia oddalić wniosek W.M. o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca M.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że jest panną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ma 66 lat i pozostaje w leczeniu. Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi 1150 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi udział we współwłasności nieruchomości zabudowanej starym, przedwojennym, wymagającym remontów budynkiem przy ul. ..........w.............oraz lokal mieszkalny o pow. 40 m2. Wskazała, że zajmuje mieszkanie w starym budynku, co wiąże się z wysokimi kosztami jego eksploatacji (w tym ogrzewania). Nie może ponieść kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Postanowieniem z dnia 27 września 2007 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej. M.P. złożyła od powyższego postanowienia w terminie sprzeciw wnosząc o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wskazała, że cały dochód wystarcza jej jedynie na zakup żywności, comiesięczne opłaty (woda, gaz, prąd, drogie lekarstwa). Nie ma możliwości poczynić żadnych oszczędności. Nie stać jej też na konieczny remont mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (określanej dalej jako p.p.s.a.) od postanowienia, wydanego przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego i w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie takie traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zatem w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie - na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). Ze zgromadzonego w sprawie materiału nie można wysnuć wniosku, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, zwłaszcza, że wpis od skargi wynosi w niniejszej sprawie 100 zł. Ze złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o posiadanych dochodach i wydatkach wynika, że osiąga ona stały dochód miesięczny w wysokości 1150 zł i sama prowadzi jednoosobowe gospodarstwo oraz nikt nie pozostaje na jej utrzymaniu. Powyższe fakty świadczą o tym, że wnioskodawczyni nie jest osobą ubogą. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana co do zasady jedynie do osób pozostających w ubóstwie i nie posiadających dochodów, przede wszystkim osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku oraz innych osób nie osiągających stałych dochodów. Pomimo konieczności ponoszenia wskazanych we wniosku wydatków na utrzymanie osiąganie stałych dochodów pozwala skarżącej na planowanie wydatków związanych z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia. Sygn. akt II SA/Kr 794/07 UZASADNIENIE Skarżąca W.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi łącznie 2.040 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi udział we współwłasności nieruchomości zabudowanej starym, przedwojennym, wymagających remontów budynkiem położonym przy ul. ..........w...........oraz dwupokojowy lokal mieszkalny o pow. 50 m2. Wskazała, że również mieszka nie, które zajmuje wymaga remontów oraz ponosi wysokie koszty jego eksploatacji (w tym ogrzewania). Nie może ponieść kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Postanowieniem z dnia 27 września 2007 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej. W.M. złożyła od powyższego postanowienia w terminie sprzeciw wnosząc o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wskazała, że wspólny z mężem dochód wystarcza jedynie na zakup lekarstw, żywności, ponoszenie miesięcznych opłat (woda, gaz, prąd, wywóz śmieci). Wnioskodawczyni wskazała, że przeszła ciężką operację serca, a jej mąż ma poważne problemy zdrowotne co nie pozwala poczynić żadnych oszczędności. Nie stać ich też na konieczny remont mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (określanej dalej jako p.p.s.a.) od postanowienia, wydanego przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego i w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie takie traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zatem w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie - na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, lI SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). Ze zgromadzonego w sprawie materiału nie można wysnuć wniosku, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, zwłaszcza, że wpis od skargi wynosi w niniejszej sprawie 100 zł. Ze złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o posiadanych dochodach i wydatkach wynika, że osiąga ona wraz z mężem stały dochód miesięczny w wysokości 2.040 zł. Powyższe fakty świadczą o tym, że wnioskodawczyni nie jest osobą ubogą. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana co do zasady jedynie do osób pozostających w ubóstwie i nie posiadających dochodów, przede wszystkim osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku oraz innych osób nie osiągających stałych dochodów. Pomimo konieczności ponoszenia wskazanych we wniosku wydatków na utrzymanie osiąganie stałych dochodów pozwala skarżącej na planowanie wydatków związanych z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.