II SA/Kr 805/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych II) ustanowić dla strony skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w K. W dniu ........2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.B. , na urzędowym formularzu, o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ............w przedmiocie zasiłku celowego. W przedmiotowej sprawie Sąd wyrokiem z dnia 20 listopada 2007 roku oddalił skargę J.B. na w/w decyzję. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Od września 2003 roku pozostaje bez pracy. Jej miesięczny dochód wynosi .... zł i stanowi go zasiłek okresowy w wysokości .... zł oraz zasiłki celowe: na energię elektryczną w wysokości .... zł oraz na wyżywienie w wysokości ..... zł. Skarżąca jest współwłaścicielką domu jednorodzinnego o powierzchni ..... m² Dom ten pozbawiony jest instalacji c.o. i możliwości ogrzania. W 2004 roku został odcięty dostęp do gazu, a z energii elektrycznej skarżąca korzysta na podstawie licznika przedpłatowego. J.B. nie posiada żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że zasiłki otrzymywane z pomocy społecznej nie są dochodem. Umożliwiają jej jedynie przetrwanie i nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności. Podobnie nie może uzyskać żadnych pożytków z posiadania domu, gdyż praktycznie nie nadaje się on do użytkowania w okresie jesienno-zimowym. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Odnośnie wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Ponadto należy podkreślić, iż postępowanie w przedmiocie zwolnienia strony od kosztów sądowych zostało umorzone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2007 roku, które ma przymiot prawomocności, gdyż strona nie wniosła od niego zażalenia. W takiej sytuacji, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wniosła również o ustanowienie radcy prawnego celem sporządzenia skargi kasacyjnej od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 listopada 2007 roku. Zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek J.B. z dnia .......2007 roku nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2007 roku Referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego. Na skutek wniesionego przez J.B. sprzeciwu od w/w postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 lutego 2007 roku podjął identyczne rozstrzygnięcie. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Dane zawarte w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczące stanu majątkowego, rodzinnego i zawodowego wnioskodawczyni nie uległy zmianie. Należy jednak odnotować, iż zmianie uległy okoliczności sprawy ze względu na fakt, iż zapadł wyrok Sądu I instancji, a ponowny wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego motywowany jest chęcią złożenia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Art. 175 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje zaś obligatoryjne sporządzenie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Z uwzględnieniem tego właśnie aspektu został rozpoznany obecnie złożony wniosek skarżącej. Fakt wystąpienia przymusu działania przez profesjonalnego pełnomocnika jest zmianą okoliczności sprawy, niezależną od ewentualnych zmian w sytuacji materialnej skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2005 roku, sygn. akt II FZ 492/05, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się, iż sąd nie może odmówić przyznania prawa pomocy, jeżeli następstwem takiego rozstrzygnięcia byłoby istotne ograniczenie prawa strony do sądu, zwłaszcza poprzez uniemożliwienie złożenia skargi kasacyjnej ze względu na obligatoryjne jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika (teza postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2005 roku, sygn. akt II FZ 651/05). Z tych względów przychylono się do wniosku skarżącej o ustanowienie radcy prawnego i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).