II SA/Kr 823/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi D. O. i A. O. na decyzję Prezydenta Miasta z dnia 7 marca 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a wniosek oddalić W dniu 15 października 2015 roku do tut. sądu wpłynął wniosek skarżącej D. O. o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z danych zawartych w urzędowym formularzu "PPF" wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem A. O. i 8-letnim synem K. O.. Źródłem jego utrzymania rodziny jest dochód A. O. z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.964,94 zł miesięcznie. Skarżąca nie pracuje zawodowo i nie posiada żadnego majątku. Mąż wnioskodawczyni w 2006 roku odziedziczył po swojej matce 1/3 część nieruchomości niepodzielnej fizycznie. Według oświadczenia strony mąż jej nigdy nie otrzymał i nie otrzymuje z tego tytułu żadnych korzyści finansowych. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy D. O. podniosła, że zamierza zaskarżyć orzeczenie Sądu pierwszej instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata. Wydatki miesięczne rodziny przedstawiają się następująco: 248,66 zł czynsz, 148 zł zobowiązanie wobec ZUS, 240 zł prąd i dodatkowo 190 zł tytułem ubezpieczenia w PZU za pół roku. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych D. O., została ona wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: - wyjaśnienie, czy skarżąca osiąga jakiekolwiek dochody – jeśli tak, należało wykazać ich źródło i wysokość, - oświadczenie, czy skarżąca jest zarejestrowana we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i czy pobiera z tego tytułu zasiłki – należało na tę okoliczność przedłożyć odpowiednie zaświadczenie urzędu pracy, - udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę pobieranego przez męża wnioskodawczyni (zaświadczenie pracodawcy lub wyciąg z rachunku bankowego, jeśli świadczenie wpływa na konto bankowe), - przesłanie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącą oraz jej męża rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, - zeznania podatkowego za 2014 rok skarżącej oraz jej męża, - udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, telefony, ewentualne leczenie, edukacja syna, itp., - wyjaśnienie z jakiego tytułu strona opłaca zobowiązania wobec ZUS. Jak wynika z zalegającego w aktach sprawy potwierdzenia odbioru wezwanie zostało odebrane przez skarżącą w dniu 17 listopada 2015 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 24 listopada 2015 roku. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżąca nie przedłożyła żądanych oświadczeń, ani dokumentów źródłowych. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10). Zdaniem orzekającego D. O. nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez skarżącą oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Wątpliwości orzekającego dotyczyły przede wszystkim wysokości środków finansowych, pozostających do dyspozycji rodziny, a także wysokości ponoszonych przez nich wydatków. We wniosku skarżąca oświadczyła, że nie pracuje, a jedynym źródłem utrzymania jest dochód jej męża z umowy o pracę. Jednocześnie strona nie podała informacji, czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, czy pobiera z tego tytułu zasiłki, czy korzysta ze wsparcia rodziny, bądź pomocy społecznej. Wyjaśnienia wymagała także kwestia tytułu opłacania zobowiązania wobec ZUS, wobec zadeklarowanego źródła dochodu męża wnioskodawczyni, jakim jest umowa o pracę. Potwierdzenia wymagały zadeklarowane przez stronę wydatki związane z utrzymaniem rodziny, które ponadto winny były zostać uzupełnione o dane dotyczące ponoszonych wydatków na wyżywienie, ubranie, telefony, czy edukację syna. Dane, którymi dysponował orzekający nie pozwoliły na dokonanie sumarycznego zestawienia uzyskiwanych w miesiącu dochodów i ponoszonych przez rodzinę wnioskodawczyni kosztów, koniecznych do ustalenia czy pozostają jej jakiekolwiek wolne środki finansowe, którymi mogłaby pokryć należne w sprawie koszty sądowe, czy też wynagrodzenie pełnomocnika. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych wykazanych w formularzu "PPF", ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje się rodzina skarżącej. D. O. nie odniosła się jednak w żaden sposób do skierowanego do niej wezwania, a w rezultacie wątpliwości co do jej oświadczeń pozostały niewyjaśnione Skoro skarżąca nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy, to tym samym nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika we własnym zakresie. W związku z tym wniosek strony należało oddalić na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.