II SA/Kr 829/24
WyrokWSA w Krakowie2024-09-03
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Joanna Człowiekowska, Anna Kopeć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek powołania biegłego w celu ustalenia alternatywnych rozwiązań przebudowy samowoli budowlanej, czy jedynie zatwierdza przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym jedynie zatwierdza projekt budowlany zamienny przedłożony przez inwestora i wykonany przez uprawnione osoby. Nie ma obowiązku modyfikowania projektu, ingerowania w zamierzenie budowlane inwestora ani powoływania biegłego w celu poszukiwania alternatywnych rozwiązań. Odpowiedzialność za rozwiązania projektowe spoczywa na projektancie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, po tym jak inwestor istotnie odstąpił od pierwotnego projektu. Organ I instancji zatwierdził projekt zamienny i udzielił pozwolenia, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak powołania biegłego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska ASR WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję nr 153/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2024 r. znak WOB.7721.8.2023.JKLI w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. dnia 5 grudnia 2022 r. wydał decyzję nr 148/2022, znak: OKB.WIĘ.5004-4/8/22, którą orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości w miejscowości T., gm. G. - działka o nr ewid. gr. [...] stanowiący załącznik do decyzji i wydał pozwolenie na wznowienie robót budowlanych
właścicielowi: K. R.
obiekt: budynek gospodarczy:
- powierzchnia zabudowy -17,64 m2
- powierzchnia użytkowa - 15,26 m2
- kubatura -58,21 m3 kategoria obiektu: II;
nr ewidencyjny działki: [...] w T. , gm. G..
Jednocześnie organ I instancji nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego.
Odwołanie od tej decyzji wniósł K. R., a Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 153/2024 z dnia 9 kwietnia 2024 r., znak WOB.7721.8.2023.JKLI utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej "Kpa") oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm. - dalej "Pr. bud.").
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zaznaczył, że materialnoprawną podstawą skarżonej decyzji jest art. 51 ust. 4 Pr. Bud, zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Ostateczną decyzją PINB nr 180/2017 z dnia 31 października 2017 r., znak: OKB.ADA.5003-11/15/14-17 organ I instancji nałożył na K. R. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowej inwestycji. Było to efektem uprzedniego stwierdzenia, że podczas wykonywania robót budowlanych prowadzących do realizacji przedmiotowego budynku dokonano zmian, w tym w sposób istotny odstępując od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę z dnia 7 grudnia 1981 r., znak: 8381/44/81, tj. zmian w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu - długości, szerokości, powierzchni zabudowy i kubatury. PINB wskazał, iż na wykonanym poglądowym szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do protokołu z kontroli przeprowadzonej dnia 23 września 2005 r. podano, iż długość ściany wschodniej budynku gospodarczego wynosi 7,42 m, a ściany północnej budynku 3,60 m, podczas gdy w projekcie zaprojektowano odpowiednio: 4 m (ściana wschodnia) i 5 m (ściana północna), co stanowi, że przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowano o powierzchni użytkowej większej niż zaprojektowano.
Mając na uwadze nieprawidłowości przy realizacji przedmiotowego obiektu organ I instancji wdrożył tryb likwidacji skutków tych uchybień, określany jako postępowanie naprawcze, którego przebieg został uregulowany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego stanowiło wypełnienie pierwszego etapu postępowania naprawczego, którego skuteczna realizacja przez inwestora w postaci wykonania ww. obowiązku miała umożliwić organowi wdrożenie kolejnego etapu procedury naprawczej, na podstawie art. 51 ust. 4 Pr. bud. Wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny stanowi załatwienie sprawy co do jej istoty w rozumieniu art. 104 Kpa. w odniesieniu do następnego (po etapie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego) etapu postępowania naprawczego. Oznacza nadto zakończenie całego postępowania prowadzonego w tzw. trybie naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Podkreślenia wymaga, iż ostateczna decyzja PINB nakładająca na K. R. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Przechodząc do merytorycznej oceny skarżonej decyzji PINB wskazać należy, iż rozstrzygnięcie organu I instancji sprowadzające się do zaaprobowania przedłożonego przez podmiot zobowiązany projektu budowlanego zamiennego. Dokonana przez organ odwoławczy analiza przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego przez pryzmat przywołanych poniżej normatywnych wzorów kontroli wykazała, że dokument ten spełnia wymogi określone w przepisach prawa.
Do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego dla nowych inwestycji - m.in. przepisy art. 34 i 35 Pr. bud. Projekt budowlany, a zatem odpowiednio także projekt budowlany zamienny, winien również spełniać wymogi określone w przepisach rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1934). Przedłożony projekt budowlany zamienny spełnia wymagania określone w rozporządzeniu, sporządzony został przez osoby posiadające stosowne uprawnienia do projektowania w odpowiedniej specjalności, które wpisane są na listę członków właściwych izb, projekt został także przez nie opatrzony pieczęciami zawierającymi nr uprawnień oraz podpisami. Projekt zawiera wszystkie elementy projektu, zawiera część opisową jak i rysunkową zarówno projektu zagospodarowania terenu, jak i projektu architektoniczno - budowlanego. Rysunki wchodzące w skład projektu opatrzone są stosownymi metrykami.
Przedłożony projekt spełnia również wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2019r., poz. 1065 - dalej także: warunki techniczne). Posadowienie budynku na działce nr [...] położonej w T. , gmina G., spełnia wymagania w zakresie odległości jego ścian granic z działkami sąsiednimi. Budynek, po dokonaniu częściowej rozbiórki istniejącego budynku gospodarczego na podstawie projektu budowlanego zamiennego, będzie znajdować się w odległości 3,00 m od granicy z działką sąsiednią nr [...] (przy czym przedmiotowy budynek zwrócony jest ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy), w odległości 11,45 od granicy sąsiedniej działki nr ewid. gr[...] oraz w odległości 34,31 m od granicy z działką drogową nr ewid. gr. [...]
Uchwałą nr V/24/15 z dnia 26 lutego 2015 r. Rada Gminy Gołcza uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 20 sołectw Gminy Gołcza (dalej: MPZP), który swym obszarem obejmuje działkę nr ewid. gr. [...] w obrębie T.. Przedmiotowa działka nr ewid. gr. [...] w T. leży na terenach oznaczonych jako P-6MM1 - tereny zabudowy mieszanej - mieszkaniowej, usługowej, produkcyjnej. Bez wątpienia wskazać należy, że w tym zakresie przedmiotowy budynek jest zgodny z prawem, bowiem jest to budynek gospodarczy. Stwierdzić również należy, że przedłożony projekt zamienny spełnia wymogi określone w § 16 ust. 6 pkt 7 MPZP w zakresie wskaźnika terenu biologicznie czynnego (nie mniej niż 25%, przy projektowanym 75%), i wskaźnika intensywności zabudowy (maksymalny 50% przy projektowanym 23%). Zgodnie z § 16 ust. 6 pkt 2c MPZP: maksymalna wysokość budynków gospodarczych i garaży w terenach MMI i MM2 może wynosić 6 m. Powyższy warunek został spełniony, gdyż w przedłożonej dokumentacji projektowej określono wysokość przedmiotowego budynku gospodarczego jako 3,75 m. Przedłożony projekt określa kąt nachylenia połaci dachowej na 9°, co również jest zgodne z zapisem MPZP (§ 16 ust. 6 pkt 4: geometria dachów wolnostojącej bądź dobudowanej do budynków mieszkalnych zabudowy gospodarczej i garaży - dachy dwuspadowe, dopuszcza się stosowanie dachów płaskich, jednospadowych; nie ustala się spadku dachów. MWINB nie ma wątpliwości, iż przedłożony projekt zgodny jest z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, w zakresie przedmiotowej działki.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu wskazano, iż kwestia realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz przepisów na podstawie których prowadzić należy niniejsze postępowanie przesądzona została w ostatecznej decyzji PINB w M. nr 180/2017, z dnia 31 października 2017 r., znak: OKB.ADA.5003-11/15/14-17, nakładającej na K. R. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Skarżący, pomimo iż został prawidłowo pouczony przez PINB o możliwości wniesienia odwołania od ww. decyzji, nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia środka zaskarżenia od niniejszego rozstrzygnięcia.
Za chybiony uznaje się również zarzut, iż "brak ustalenia daty zakończenia prac budowlanych nie pozwala na przyjęcie, czy w sprawie ma mieć zastosowanie stan prawny 1974 roku czy też stan prawny obowiązujący po 1 stycznia 1995 r.". W niniejszej sprawie bezsprzecznie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., co wynika jednoznacznie z treści art. 107 ust. 1 ww. ustawy, cyt.: Traci moc ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. poz. 229, z późn. zm.), z zastrzeżeniem art. 103 ust. 2, zgodnie z którym: Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Niniejsze postępowanie nie toczy się w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a zatem wyłączenie z art. 103 ust. 2 tej ustawy nie ma zastosowania – stosuje się przepisy ustawy z 1994 r.
Na koniec podkreślono, iż merytoryczne ocenianie rozwiązań projektowych nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego, które zobowiązane są jedynie dokonać oceny dokumentacji projektowej pod względem jej kompletności oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Odpowiedzialność za rozwiązania zawarte w projektach budowlanych ponoszą projektanci. Skoro w niniejszej sprawie projektant ocenił, że rozwiązania projektowe są właściwe to organy nie miały obowiązku nakazać sporządzenia ekspertyzy technicznej. Zatem wniosek zawarty w odwołaniu o "powołanie biegłego rzeczoznawcy budowlanego celem opracowania ekspertyzy technicznej (...) celem ustalenia, czy zmiany zaproponowane w sprawie przez Pana R. D. i Panią J. W. są jedynymi możliwymi do zastosowania, czy też istnieją inne rozwiązania techniczne powalające na zmianę samowoli budowlanej (...)" nie zasługuje na uwzględnienie.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. R., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 7 w zw. z art. 75 §1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 §3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zgromadzonego przez organy I i II instancji materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony, skutkującego błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że nie istnieją żadne inne alternatywne metody dostosowania istniejącego budynku gospodarczego w efekcie skutkującego wydaniem decyzji o jego częściowej rozbiórce i przywróceniem do stanu wynikającego z pozwolenia na budowę wydanego z dnia 7 grudnia 1981 r.
2. art. 7 w zw. 2 art. 75 §1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez brak powołania biegłego i ustalenia wszystkich alternatywnych możliwości przebudowania istniejącego łącznika – budynku gospodarczego, tak by projekt architektoniczno - budowlany zamienny uwzględnił nie tylko zmiany wynikające z już wykonanych robót budowlanych, ale i istniejący stan prawny, co w efekcie doprowadziło do bezkrytycznego przyjęcia projektu budowlanego sporządzonego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, skutkujące również utratą zaufania do organów państwa, gdyż projekt nie uwzględnia zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania wszystkich obywateli;
3. art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, 553, 967, 1506, 1597, 1681, 1688, 1762, 1890, 1963, 2029), poprzez jego niezastosowanie i nie uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 grudnia 1981 r., podczas gdy organ nadzoru budowlanego w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo Budowlane, zgodnie z art. 36a ust.2 ustawy Prawo Budowlane organ administracji architektoniczno - budowlanej uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę.
4. art. 35 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze trwało prawie półtora roku. W sprawie nie zaistniały żadne nadzwyczajne okoliczności uzasadniające tak długie prowadzenie postępowania. Strona również nie została powiadomiona o przyczynach zwłoki, jak i o nowym terminie rozpatrzenia sprawy.
Zarzucono też naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik spraw, a to:
1. art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zastosowanie projektu zaproponowanego przez PINB, polegającego de facto na skopiowaniu projektu budowlanego z 1981 r., jest równoznacznemu z "nowym" projektem architektoniczno - budowlanemu zastępczym i może stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w budowli zgodnych z aktualnym stanem prawem.
2. art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące zastosowaniem reżimu przewidzianego we wskazanym powyżej przepisie i nakazanie Inwestorowi zarówno wyburzenie części istniejącego obiektu budowlanego, co jest równoznaczne z powrotem do stanu poprzedniego budowli zgodnego z projektem z roku 1981., będącego w rzeczywistości w świetle obecnie obowiązujących przepisów "karą" za brak realizacji obowiązku nałożonego przez przepis art. 51 ust. 1 pkt. 3, podczas gdy Inwestor zrealizował nałożony na niego obowiązek.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, a z ostrożności procesowej, o zmianę zaskarżonych decyzji poprzez ich uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako "p.p.s.a." - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Postępowanie dotyczące legalności przedmiotowego budynku gospodarczego przed organami nadzoru toczy się już niemal dwadzieścia lat, a początki sprawy sięgają roku 1981, kiedy to E. R. - ojciec K. R. uzyskał pozwolenie na wybudowanie budynku gospodarczego.
Decyzją z dnia 21 marca 2006 r. znak: PINB-7356/183/5/05-06, na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w M. nakazał inwestorowi - K. R. wykonanie przymusowej rozbiórki budynku gospodarczego w T. nr [...], gm. G. o nr ewid. działki [...] położonego pomiędzy budynkami: drewnianej stodoły i murowanego budynku inwentarskiego, polegającą na rozebraniu:
1) pokrycia połaci dachowej wykonanego z płyt falistych azbestowo-cementowych,
2) stalowej konstrukcji dachu,
3) murowanych ścian: północnej, południowej i wschodniej,
4) fundamentów budynku.
Decyzją z dnia 26 sierpnia 2011 r. na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - po rozpatrzeniu odwołania K. R. od opisanej wyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. - Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Kr 1725/11 oddalił skargę K. R. wniesioną na powyższą decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2323/12 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA. Sądy obu instancji przyjęły, że w związku ze zmianą stanu prawnego przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy zaistniała możliwość legalizacji wykonanych robót budowlanych.
Ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego uznały, że doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zmiany objęły charakterystyczne parametry obiektu - długości, szerokości, powierzchni zabudowy i kubatury i zostały szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji. Z tego względu organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie naprawcze w trybie przewidzianym w art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane. I tak postanowieniem nr 363/2017 z dnia 20 października 2017 r., znak: OKB.ADA.5003-11/13/14 organ I instancji w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wstrzymał inwestorowi K. R. roboty budowlane budowy przedmiotowego budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości położonej w miejscowości T. gm. G. - działka nr ewid. gr. [...] - wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 07.12.1981r., znak: 8381/44/81 w części dot. budynku gospodarczego usytuowanym między budynkiem inwentarskim, a budynkiem stodoły.
Następnie PINB w M. dnia 31 października 2017 r., wydał decyzję nr 180/2017, znak: OKB.ADA.5003-11/15/14-17, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na K. R. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 grudnia 2018r., projektu budowlanego zamiennego. Na wniosek skarżącego termin ten następnie był wielokrotnie wydłużany.
Skarżący nie wniósł odwołania od tej decyzji, akceptując tryb naprawczy w niej wskazany. Również w ocenie Sądu jest to tryb prawidłowy. Nie stoi on w sprzeczności z wydanymi w sprawie prawomocnymi wyrokami WSA i NSA, które – co istotne – zostały wydane w sprawie ze skargi na decyzję o charakterze kasatoryjnym i koncentrowały swoje wywody na przesłankach zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W obu wyrokach stwierdzono naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. i nakazano organowi I instancji uzupełnienie postępowania wyjaśniającego.
Skarżący wykonał nałożony na niego obowiązek i przedłożył projekt budowlany zamienny, który został zatwierdzony przez organy nadzoru budowlanego.
Zarówno na etapie odwołania, jak i obecnie w skardze do sądu administracyjnego K. R. w istocie kwestionuje treść przedłożonego przez siebie projektu budowlanego. W skardze wręcz używa się takich określeń jak "projekt architektoniczno – budowlany sporządzony przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego" (zarzut I.2). Skarżący zarzuca, że "przedstawiona propozycja zmian nie uwzględnia wykonanych już robót, jak również nie zawiera żadnych alternatywnych przekształceń wybudowanego już budynku, dlatego nie zgodził się z zaproponowanym zmianami". Jego zdaniem zmiany przebudowania czy przekształcenia budynku gospodarczego de facto zmierzają do częściowego jego wyburzenia i przywrócenia budynku gospodarczego do stanu i do tych wymiarów, które znalazły się w pierwotnym pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nie zaproponował żadnej alternatywy. Zastosował tylko jedną jedyną opcję zmian "zaproponowaną" przez R. D. i J. W., polegającą tak naprawdę na powrocie do przeszłości, do planu z roku 1981. W obliczu braku innych pomysłów na przebudowę budynku gospodarczego i dostosowania go do przepisów prawa z uwzględnieniem już wykonanych robót, braku alternatywnej możliwości przebudowy tego budynku - Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. zobowiązany był powołać biegłego, który oceniając stan istniejącego już budynku miałby możliwość zaproponowania kilku alternatywnych rozwiązań. Tego organ nie zrobił. Dalej wskazano, że "Pan R. odbył wiele konsultacji z osobami z branży budowlanej, którzy wprost oświadczyli, iż po dokonaniu niewielkich zmian można przekształcić budynek np. w wiatę i nie trzeba burzyć ścian ani sufitu. Nie są to jednak jedyne możliwe sposoby przebudowania istniejącego łącznika".
Cała ta argumentacja opiera się na błędnym założeniu, że to organy nadzoru budowlane "sporządzają" projekt architektoniczno – budowlany i mają w tym zakresie obowiązek maksymalnej ochrony interesów inwestora, który wcześniej odstąpił od warunków pozwolenia na budowę.
Tymczasem organ nadzoru budowlanego w przypadku postępowania naprawczego i projektu budowlanego zamiennego (oraz organ administracji architektoniczno – budowlanej w przypadku "zwykłego" projektu budowlanego w postępowaniu o pozwolenie na budowę) jedynie zatwierdza projekt budowlany przedłożony przez inwestora i wykonany na jego zlecenie przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. W razie niezgodności z obowiązującymi przepisami oczywiście organy powinny odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego, jednakże co do zasady nie mają uprawnień do jego modyfikacji czy też jakiegokolwiek merytorycznego ingerowania w zamierzenie budowlane zaplanowane przez inwestora. Jeśli skarżący odbył konsultacje z osobami z branży budowlanej i stwierdził możliwość innego rodzaju przebudowy budynku gospodarczego, to nie jest zrozumiałe dlaczego przedłożył projekt budowlany nie uwzględniający tych możliwości. W żadnym zaś razie organy nadzoru budowlanego nie miały obowiązku powołania biegłego, który miałby sporządzić taki korzystniejszy dla skarżącego projekt, czy też "ustalania wszystkich alternatywnych możliwości przebudowania istniejącego łącznika".
Zarzuty niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności okazały się bezzasadne. Sąd nie stwierdził naruszenia art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Organy obu instancji zbadały prawidłowość przedłożonego przez skarżącego projektu budowlanego stosownie do kryteriów wynikających z art. 35 ustawy Prawo budowlane i doszły do prawidłowego wniosku, że nie narusza on prawa, co doprowadziło do jego zatwierdzenia.
Zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania jest uzasadniony, bowiem pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji (5 grudnia 2022 r.) a wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (9 kwietnia 2024 r.) minęło 16 miesięcy, co znacznie przekracza termin do wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. tj. miesiąc od otrzymania odwołania. Niemniej jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, a tylko tego rodzaju naruszenie przepisów postępowania, stosownie do powoływanego już art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., może prowadzić do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Tego samego rodzaju jest uchybienie przepisowi art. 36a ust. 2 ustawy Prawo Budowlane. Zgodnie z tym przepisem organ administracji architektoniczno - budowlanej uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Ustawy Prawo Budowlane. Sam skarżący cytuje przy tym orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany przez organ nadzoru budowlanego, pomimo braku wcześniejszego uchylenia pozwolenia na budowę nie powoduje też stanu który byłby nie do zaakceptowania w państwie prawa, a co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności. Wprawdzie te dwa rozdaje decyzji nie powinny jednocześnie pozostawać w obrocie prawnym, skoro ustawodawca w art. 36a ust. 2 Prawa Budowlanego nakazuje organowi administracji architektoniczno - budowlanej uchylenie pozwolenia na budowę, jednakże nic nie stoi na przeszkodzie, aby ten błąd naprawić później i uchylić decyzję udzielającą pozwolenia na budowę już po wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny (wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2022 r., VII 5A/Wa 798/22, LEX nr 3421461).
Zatem należy twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia powołanego przepisu, co jednak nie uzasadnia uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z powyższego zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, wobec czego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło