II SA/Kr 832/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-09-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia prawa, po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu i wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, może stanowić podstawę do wniesienia kolejnej skargi na uchwałę rady gminy, jeśli zmieniły się okoliczności faktyczne?Ratio decidendi
Instytucja wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest czynnością jednorazową i nie może być powtarzana wielokrotnie. Ponowne wezwanie, nawet w sytuacji zmiany okoliczności faktycznych, nie otwiera nowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a skarga wniesiona po upływie ustawowego terminu podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na uchwałę Rady Miasta K. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po wcześniejszym odrzuceniu skargi z powodu wniesienia jej po terminie, spółka złożyła ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, powołując się na zmianę stanu faktycznego (uznanie budynku za zabytek). Organ odmówił uwzględnienia wezwania. Następnie spółka wniosła kolejną skargę, która została odrzucona przez sąd ze względu na wniesienie jej po upływie ustawowego terminu.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 53 § 2 P.p.s.a. oraz art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [....] sp. z o.o. w K. , reprezentowanej przez radcę prawnego A.K. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia 28 czerwca 2006 r. Nr [....] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Z. postanawia skargę odrzucić
W dniu 26 czerwca 2006 r. Rada Miasta K. podjęła uchwałę Nr CXIII/1156/06 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Z. Uchwała ta weszła w życie z dniem 20 października 2006 r. (Dziennik Urzędowy Woj..... z 2006 r. Nr 559, poz. 3534).
Dnia [....] października 2007 r. [....] sp. z o.o., reprezentowania przez pełnomocnika doradcę podatkowego W.S. wezwała, działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Radę Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego uchwałą tego organu z dnia 26 czerwca 2006 r. Nr CXIII/1156/06 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Z.
Przewodniczący Rady Miasta K. w odpowiedzi na wezwanie wyjaśnił, że wezwanie do usunięcia prawa Spółki [....] nie jest uzasadnione i tym samym nie ma podstaw do jego uwzględnienia. Pismo to doręczono pełnomocnikowi Spółki [....] w dniu 21 grudnia 2007 r. Rada Miasta K. nie odpowiedziała na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Dnia [....] 2008 r. [....] Spółka z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego A.K. , wniosła na podstawie art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym skargę na ww. uchwałę Rady Miasta K. z dnia 26 czerwca 2006 r. Nr CXIII/1156/06 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Zabłocie, domagając się stwierdzenia niezgodności z prawem tej uchwały w części.
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 236/08 odrzucił powyższą skargę uznając, iż została ona wniesiona po upływie ustawowego terminu do jej złożenia.
Pismem dnia [....] 2009 r. [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. reprezentowana przez radcę prawnego A.K. złożyła do Rady Miasta K. ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego przedmiotową uchwałą. W piśmie podano, iż zmienił się stan faktyczny w sprawie, gdyż zlokalizowany na terenie planowanego pasażu budynek dawnej portierni KZE "[....] -- został uznany za obiekt zabytkowy.
W odpowiedzi z dnia [....] 2009 r., doręczonej stronie w dniu 17 kwietnia 2009 r., Przewodnicząca Rady Miasta K. odmówiła uwzględnienia wezwania. Rada Miasta K. nie odpowiedziała na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Dnia [....] 2009 r. [....] Spółka z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego A.K. , wniosła na podstawie art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym skargę na ww. uchwałę Rady Miasta K. z dnia 26 czerwca 2006 r. Nr CXIII/1156/06 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Zabłocie, domagając się stwierdzenia niezgodności z prawem tej uchwały w części opisanej w skardze.
W odpowiedzi na skargą Rada Miasta K. wniosła o jej odrzucenie. Organ podał, iż niedopuszczalne jest ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wydaną uchwała. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przesądził w prawomocnym postanowieniu, iż spółka złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu [....] 2008 r., to kolejne pisma nie mogą mieć już charakteru wezwania, a w związku z tym skarga musi podlegać odrzuceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W myśl tego przepisu o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na miejscowy plan zagospodarowani przestrzennego decydują następujące elementy: zachowanie wymogu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego, wykazanie naruszenia interesu prawnego skarżącego uchwaloną uchwała. Nadto elementem tym jest wniesienie skargi w ustawowym terminie, co wynika z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.".
Terminy wnoszenia skarg do sądu administracyjnego określa art. 53 P.p.s.a. Zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. termin wniesienia skargi zależy od tego, czy organ, którego uchwałę (zarządzenie) dany podmiot zamierza zaskarżyć do sądu administracyjnego, udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa, czy też takiej odpowiedzi nie udzielił. Ustawodawca wprowadził dwojaki termin. Pierwszy termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni i ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Termin ten biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie.
Drugi termin dotyczy przypadku, w którym wezwany organ do usunięcia naruszenia prawa nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której po wezwaniu właściwego organu, jakim była Rada Miasta K. , Rada ta nie udzieliła żadnej odpowiedzi skarżącej Spółce. Należy podkreślić, że stanowisko zajęte w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez organ wykonawczy Gminy Miasto K. nie może być uznany za odpowiedź Rady Miasta K. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Takie stanowisko co do sposobu liczenia terminu do wniesienia skargi zostało rozstrzygnięte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, opub. w ONSAiWSA 2007 r., nr 3, poz. 60.
Należy więc przyjąć, iż termin do wniesienia skargi dla skarżącej spółki należy obliczać od dnia złożenia przez nią pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa tj. od dnia 30 października 2008 r. jak ustalono w postanowieniu z dnia 24.06.2008 r. sygn. II SA/Kr 236/08. Zresztą skarżąca spółka nie neguje tego faktu, a jedynie usiłuje wykazać, iż ponowne wezwanie jest dopuszczalne wskutek zmiany okoliczności faktycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w tezie nr 2 do postanowienia z dnia 24 czerwca 2002 r. OSA 2/02 (ONSA 2003/1/2, Wokanda 2002/11/33, Prok.i Pr.-wkł. 2002/11/49) stwierdził, iż "wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie; następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu". Pogląd ten został aprobowany przez kolejne orzeczenia sądów administracyjnych (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1888/04, LEX nr 205479).
Sąd podziela w pełni to stanowisko. Należy bowiem wskazać, iż instytucja wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest surogatem środków odwoławczych. Nie można instytucji wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, traktować jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie bez ograniczeń. Skoro wezwanie do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest surogatem środka odwoławczego, to nie ma podstaw, by je traktować inaczej, niż określają to przepisy dotyczące klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać wezwanie do tego samego organu w tej samej sprawie, dotyczącej tej samej uchwały, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołania, zażalenia), nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej niż podmioty, którym z powodu specyfiki postępowania przysługuje środek prawny określony w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Biorąc powyższe pod uwagę należy podnieść, iż skarga została wniesiona po upływie 60-dniowego terminu do jej wniesienia. W sprawie skuteczne (z zachowaniem terminu) wniesienie skargi miałoby miejsce tylko wtedy, gdyby nastąpiło przed 1 stycznia 2008 r.
Na marginesie należy zauważyć, iż zmiana stanu faktycznego nie jest okolicznością, która wpływałaby tu na zmianę sytuacji i uzasadniała ponowne wezwanie. Nawet możliwa sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu skarżącego.
W związku z powyższym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 53 § 2 P.p.s.a. oraz art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło