II SA/Kr 834/14

WyrokWSA w Krakowie2014-09-19

Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Paweł Darmoń, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo nałożono grzywnę w celu przymuszenia na zobowiązanego za niewykonanie obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, a sposób jej wyliczenia był zgodny z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia została nałożona prawidłowo na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ sposób jej wyliczenia, oparty na powierzchni zabudowy budynku i cenie 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, był zgodny z obowiązującymi przepisami. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, a zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku powinny być podnoszone w ramach odrębnego środka prawnego, jakim są zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie o nałożeniu na skarżącą grzywny w wysokości 30 376,40 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skarżąca zarzucała m.in. krzywdzące ustalenie wysokości grzywny, trudności w wykonaniu rozbiórki oraz niezgodność nakazu rozbiórki z prawem. Organ egzekucyjny wyliczył grzywnę na podstawie powierzchni zabudowy budynku i aktualnej ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie WSA: Paweł Darmoń / spr./ Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Katarzyna Paszko -Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków- [...] M. S. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 kwietnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r., znak [...] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) w związku z art. 20 § 1 pkt 4, art. 119, art. 120, art. 121 § 5, art. 122, art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., póz. 1015, z późn. zm.) nałożył na zobowiązaną Z. P. I. grzywnę w wysokości 30376,40 zł w celu przymuszenia zobowiązanej do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 04.03.2004 r., doręczonego w dniu 15 marca 2004 r. II. obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 68,00 zł. Równocześnie organ egzekucyjny wezwał zobowiązaną do: I. uiszczenia nałożonej grzywny wraz z opłatą za wydanie niniejszego postanowienia, tj. łącznej kwoty 30444,40zł w terminie do 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia na rachunek Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] pouczając, że w przypadku nieuiszczenia w terminie, kwota ta zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. II. wykonania obowiązku określonego w doręczonym tytule wykonawczym w terminie do 09.10.2013 r., a w przypadku jego niewykonania, orzeczone zostanie wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanej. W zażaleniu Z. P., zarzuciła, że ustalenie grzywny w najwyższej wysokości jest dla niej bardzo krzywdzące. Podniosła, że budynek stoi na ruinach poprzednich nieruchomości, a także, że na wysokość grzywny miał fakt jej ustalania przez 8 lat. Jej zdaniem nakaz rozbiórki budynku jest niezgodny z prawem, a dokonanie samej rozbiórki jest utrudnione z uwagi na brak dostępu działki do drogi publicznej i niemożliwość składania pozostałości po rozbiórce na terenie działki z uwagi na zagrożenie dla środowiska. Podniosła, że wniosek do sądu o ustanowienie drogi koniecznej jest na etapie przygotowywania. W zażaleniu zwrócono również uwagę, że w 2013 roku nastąpiła zmiany klasyfikacji działki - wcześniej nosiła symbol R IIIa, natomiast obecni Bi (inne grunty zabudowane). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2014 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 oraz art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., póz. 1015 z późn. zm.) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że egzekwowany obowiązek nałożony został decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 15 września 1998 r., znak: [...], którą nakazano "P. Z. P. - Inwestorowi zam. K. Os.[...] współwłaścicielowi dz. nr [...] obr. [...] w rejonie ul. J. w K. rozbiórkę: samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na dz. nr [...] obr. [...] w rejonie ul. J. w K. w terminie: do dnia 30.11.1998r". Wojewoda [...] decyzją z dnia 31 grudnia 1998 r. znak: [...] uchylił w/w decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 19 września 1998 r., znak [...], w części dotyczącej terminu wykonania nakazu i w tym zakresie umorzył postępowanie, zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy w/w decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 25 listopada 2002 r. sygn. akt II SA.KR. 306/99 oddalił skargę Z. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 grudnia 1998 r. znak: [...]. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego upomnieniem z dnia 5 lutego 1999 r. PINB wezwał Z. P. do wykonania ciążącego na niej obowiązku rozbiórki z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w terminie wskazanym w upomnieniu spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec dalszego uchylania się Z. P. od wykonania obowiązku rozbiórki, PINB wystawił w dniu 4 marca 2004 r. tytuł wykonawczy nr [...], stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a dotyczący obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na dz. nr [...] obr. [...] w rejonie ul. J. w K., wszczynając tym postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 11 marca 2004 r. znak: [...], PINB nałożył na Z. P. grzywnę w wysokości 5000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 4 marca 2004 r. W dniu 22 marca 2004 r. wpłynęło do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. Powiat – [...] zażalenie Z. P. na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego: odroczenia terminu wykonania obowiązku (określony w art. 33 pkt 2 upea) oraz braku uprzedniego zobowiązanemu upomnienia (art. 33 pkt 7 upea). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 10 czerwca 2005 r. znak: [...], uchylił zaskarżone postanowienie PINB z dnia 11 marca 2004 r. o nałożeniu grzywny celem przymuszenia w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. PINB postanowieniem z dnia 21 lipca 2005 r., znak: [...] oddalił zarzuty zgłoszone przez Z. P.. Pismem z dnia 9 sierpnia 2005 r. Z. P. wniosła zażalenie na w/w postanowienie PINB. Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. znak: [...] WINB utrzymał w mocy w/w postanowienie PINB z dnia 9 sierpnia 2005 r., w przedmiocie zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 807/11 umorzył postępowanie sądowe w sprawie skargi Z. P. na postanowienie WINB z dnia 10 marca 2011 r., znak: [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, z uwagi na cofnięcie przez zobowiązaną skargi. W dniu 9 maja 2011 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę budynku położonego na działce nr [...] obr. [...] w rejonie ul. J. w K., dokonali też pomiarów budynku. Jak wynika z zalegającej w aktach postępowania znak: [...] (karta 54) adnotacji urzędowej, sporządzonej przez przeprowadzających w/w kontrolę pracowników PINB, obiekt budowlany objęty kontrolą z dnia 9 maja 2011 r. jest tożsamy z obiektem budowlanym określonym w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 15 września 1998 r. znak: [...]. W trakcie kontroli wykonania obowiązku orzeczonego w/w decyzją Prezydenta Miasta z dnia 15 września 1998 r., przeprowadzonej w dniu 29 lipca 2013 r., ustalono że obowiązek rozbiórki pozostaje niewykonany, w związku z tym postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r., znak: [...], PINB nałożył na Z. P. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania w/w obowiązku w wysokości 30 376,40 zł. Rozpoznając zażalenie WINB stwierdził, że zaskarżone postanowienie PINB z dnia 8 sierpnia 2013 r., znak: [...] wydane zostało prawidłowo. PINB przed zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia przeprowadził kontrolę, w trakcie której stwierdził, że egzekwowany obowiązek pozostaje niewykonany. W myśl art. 121 § 2 i 4 upea, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2007 r., mającym zastosowanie do egzekucji wszczętych przed w/w datą, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa i nie może przekraczać kwoty 5 000 zł gdy jest nakładana na osoby fizyczne, a w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 25 000 zł, z zastrzeżeniem, iż w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (art. 121 § 5 upea). W sentencji decyzji Prezydenta Miasta z dnia 15 września 1998 r., znak: [...], wprost wskazano, że rozbiórce w przedmiotowej sprawie podlega budynek. Zatem jako podstawę prawną wyliczenia grzywny w rozstrzygnięciu skarżonego postanowienia PINB słusznie podał art. 121 § 5 upea. Wymiary budynku podlegającego rozbiórce w sprawie zostały określone w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 9 maja 2011 r., do protokołu z kontroli dołączony został zwymiarowany szkic budynku (karta 49 akt postępowania egzekucyjnego znak: [...]). PINB do wyliczenia wysokości grzywny w celu przymuszenia posłużył się prawidłowo ustaloną powierzchnią zabudowy podlegającego rozbiórce budynku, wyliczoną na podstawie ustalonych wymiarów (7,41m x 5, 10 m), która wynosi 37,791 m2. Prawidłowo organ egzekucyjny określił też cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego na podstawie obowiązującego w dniu orzekania przez ten organ Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 maja 2013 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2013 r. (Dz. U. GUS z 2013 r., póz. 22). Cena ta wynosiła w chwili orzekania przez PINB 4 019 zł. Na podstawie w/w danych PINB dokonał wyliczenia wysokości grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 121 § 5 upea, tj. 37,791 m2 x 1/5 x 4019 zł/m2 = 30 376,40 zł. Obecnie, jak ogłosił Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Komunikacie z dnia 20 lutego 2014 r. (Dz. U. GUS z 2014 r., póz. 9), cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2013 r. wynosi 4228 zł. Należy zauważyć, że cena ta wzrosła. Postanowienie PINB z dnia 8 sierpnia 2013 r., znak: [...], zawiera wymagane w art. 122 § 2 pkt 1 i 2 upea wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do wykonania egzekwowanego obowiązku w wyznaczonym terminie z informacją, iż w przypadku nie wykonania obowiązku rozbiórki we wskazanym terminie orzeczone zostanie wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanej. Podkreślono, że sposób użytkowania budynku podlegającego rozbiórce czy jego charakter nie mają wpływu na określenie wysokości grzywny, orzeczonej na podstawie art. 121 § 5 upea. Cena, o której mowa w 121 § 5 upea, niezbędna do wyliczenia grzywny w celu przymuszenia zawsze wynika z aktualnego na dzień orzekania przez organ egzekucyjny Komunikatu Prezesa GUS, wydanego na podstawie art. 3b ust. 4 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. Organ egzekucyjny nakładając grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku lub jego części związany jest jednoznaczną normą wyrażoną w art. 121 § 5 upea, określającą sposób wyliczenia grzywny Ewentualne postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Dlatego też, jeżeli, organ egzekucyjny tj. PINB, potwierdzi wykonanie przez Z. P. obowiązku, określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 4 marca 2004 r., i zobowiązana wystąpi do PINB o umorzenie grzywny, która nie została jeszcze uiszczona lub ściągnięta, to zaistnieje podstawa do jej umorzenia. Natomiast w myśl przepisu art. 126 upea, w brzmieniu sprzed 1 lipca 2007 r., mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. O zwrocie grzywny postanawia organ egzekucyjny. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. W odniesieniu do uwagi zobowiązanej, że "Gdyby naliczanie grzywny nie trwało 8 lat, byłaby zapewne niższa" zaznaczono, że sposób wyliczenia wysokości grzywny wynika wprost z przepisów art. 121 § 5 upea. a przyczyną nałożenia na zobowiązaną grzywny w celu przymuszenia jest niewykonanie egzekwowanego obowiązku. PINB jako organ egzekucyjny zobowiązany jest podejmować działania mające na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem a ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę wydana została ponad 15 lat temu. Odnosząc się do podnoszonej przez zobowiązaną uwagi dotyczącej wyznaczenia terminu do wykonania egzekwowanego obowiązku organ zauważa, że nie wynika on z przepisów ustawy Prawo Budowlane, a z art. 122 § 2 upea, który wskazuje elementy konieczne postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Wśród nich znajduje się wymóg zamieszczenia w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wezwania do wykonania egzekwowanego obowiązku we wskazanym przez organ egzekucyjny terminie (art. 122 § 2 pkt 2 upea). Należy podkreślić, że przepis art. 122 § 2 pkt 2 upea ma charakter gwarancyjny, albowiem organ egzekucyjny nie może orzec wykonania zastępczego przed upływem wyznaczonego w postanowieniu terminu. Ustosunkowując się do pozostałych uwag podniesionych przez zobowiązaną w zażaleniu wyjaśniono, że kwestie dotyczące klasyfikacji gruntu, na którym posadowiony jest budynek, nie mogą być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu, zmierzają bowiem one w istocie do kwestionowania egzekwowanego nakazu rozbiórki. Organ badając prawidłowość postanowienia PINB z dnia 8 sierpnia 2013 r., znak: [...] nie jest uprawniony do rozstrzygania w kwestii prawidłowości decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika. Organy, działające już na etapie wykonania decyzji w ramach wyznaczonych przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie mogą oceniać poprawności merytorycznej decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika. Następnie organ powołuje się na art. 29 § 1 upea z którego wynika, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Odnosząc się do podniesionych przez zobowiązaną w zażaleniu trudności w wykonaniu egzekwowanego obowiązku, wskazano, iż w ten sposób zobowiązana kwestionuje de facto zasadność prowadzenia egzekucji w sprawie. Tymczasem środkiem prawnym za pomocą, którego zobowiązany może kwestionować zasadność wszczęcia w jego sprawie postępowania egzekucyjnego są zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, oparte na podstawach wskazanych enumeratywnie w art. 33 upea, stanowiące odrębny środek zaskarżenia od zażalenia na postanowienia organu egzekucyjnego. Eksponowana przez skarżącą niewykonalność nałożonego na nią obowiązku mogła być, więc kwestionowana jedynie w ramach zgłoszenia stosownych zarzutów. W zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zobowiązany może podnosić jedynie te okoliczności, których nie mógł zaskarżyć na wcześniejszym etapie postępowania egzekucyjnego, tj. przez złożenie zarzutów do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 upea (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2010 r. sygn. akt: II SA/Kr 1750/09, Lex nr 601278). Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. P., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenie stanu faktycznego mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca podniosła, że prowadzenie postępowania nie ma na względzie ani interesu społecznego, ani słusznego interesu skarżącej. Nie pogłębia to w żaden sposób zaufania do organów Państwa i budzi wrogość. W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podniosła, że przed wydaniem postanowienia z dnia 8 sierpnia 2013 roku [...] w dniu 9 maja 2011 roku pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę budynku położonego na działce [...] obr. [...] w rejonie ul. J., dokonali pomiarów budynku, wykonali kilka zdjęć wewnątrz budynku i stwierdzili, że istnieje możliwość legalizacji. Natomiast dnia 29 lipca 2013 roku odbyła się kolejna kontrola pracowników PINB, jednak skarżąca nie wie jaki był cel drugiej kontroli. Wątpliwości skarżącej budzi stwierdzenie zamieszczone w postanowieniu nr [...], które dotyczy wyznaczenia terminu rozbiórki, a nie wynika on z przepisów ustawy Prawo Budowlane, lecz z art.122 § 2 upea. A przecież Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 2002 roku sygn. akt. II SA.KR 306/99 decyzję organu I instancji, co do terminu rozbiórki uchylił, gdyż nie znajduje ona oparcia w dyspozycji art. 37 Prawa Budowlanego z 1974 roku, która to ustawa ma zastosowanie w tej sprawie. Skarżąca wskazuje dalej, że trudności w wykonaniu egzekwowanego obowiązku pojawiły się w 2007 roku, kiedy to sąd oddalił wniosek o stwierdzenie zasiedzenia służebności drogowej (postanowienie z dnia 14 czerwca 2007 roku sygn. akt I Ns 247/05/K). Tym samym działka została pozbawiona dojścia i dojazdu. Okoliczności te nie mogły być zgłoszone wcześniej, tylko na etapie zażalenia. Ponadto skarżąca podniosła, że w dniu 11 kwietnia 2003 roku złożyła wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o odroczenie rozbiórki. Urząd udzielił pisemnej odpowiedzi na wniosek w dniu 23 kwietnia 2004 znak: [...]. Zdaniem skarżącej wniosek o odroczenie rozbiórki nie został właściwie rozpoznany. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonawszy kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem określonych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie, jest prawidłowe a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. W szczególności nie można podzielić zarzutu niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Wydanie postanowienia poprzedzało rzetelne i prawidłowe postępowanie organów administracyjnych stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, który ma zastosowanie przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Stosownie do art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postepowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednol. Dz. U. z 2012 r poz. 1015) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Ten obowiązek jest egzekwowany w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 marca 2004 r. , który został prawidłowo doręczony skarżącej w dniu 15 marca 2004 r. Grzywna w celu przymuszenia nałożona została w sytuacji, gdy zobowiązana nie wykonuje obowiązku co powoduje konieczną dolegliwość finansową celem przymuszenia do jego wykonania. Organ prawidłowo nałożył grzywnę na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a., który - jak wynika z § 4 tego przepisu - dotyczy spełnienia przez zobowiązaną obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, jakim jest niewątpliwie obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego nałożony decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 15 września 1998 r., znak: [...]. Artykuł 121 § 5 u.p.e.a. wskazuje na sposób obliczania grzywny w sprawie egzekucji obowiązku rozbiórki: jest to iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Przyjmując powierzchnię zabudowy na 37,791 m2, a cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku za I kwartał 2013 r. zgodnie z ogłoszeniem Prezesa GUS na kwotę 4.019 zł. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły wysokość grzywny w celu przymuszenia na kwotę 30.376,40 zł. Ustalenie powierzchni zabudowy podlegającej rozbiórce nastąpiło w trakcie oględzin w dniu 9 maja 2011 r. ( k – 45 - 52) Skarżąca Z. P. brała udział w tych czynnościach, obserwowała sposób dokonania pomiarów i nie kwestionowała tego sposobu. Dokonano pomiarów kubatury budynku, sporządzono czytelny szkic i protokół z oględzin. Protokół został podpisany przez inspektorów i samą skarżącą, która nie składała żadnych zastrzeżeń, co do sposobu i wyników przeprowadzonych czynności pomiaru. Prawidłowo następnie wskazano, w jaki sposób obliczono powierzchnię obiektu objętego nakazem rozbiórki a także sposób wyliczenia wysokości grzywny. W treści postanowienie należycie zawarto termin i wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem wykonania zastępczego stosownie do art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a.. Wyjaśnić należy, że wyrok NSA Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 25 listopada 2002 r dotyczył decyzji z dnia 15 września 1998 r o nakazaniu rozbiórki i słusznie wskazywał za organem II instancji, że orzeczenie terminu nakazanej rozbiórki nie wynikało z dyspozycji art. 37 ustawy prawo budowlane z 24 października 1974 r.. Pozostałe zarzuty skarżącej również są bezzasadne bądź nie mają znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Zgodnie, bowiem z art. 29 § 1 ustawy o p.e.a. organ bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej a nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wbrew twierdzeniom skarżącej sporządzono protokół z oględzin i późniejszej kontroli wykonania obowiązku. Nie mają żadnego znaczenia okoliczności dotyczące braku dostępu do drogi publicznej działki, na której nielegalnie wybudowano budynek, czy też trudności techniczne, jakie napotyka skarżąca w rozbiórce, leżące po jej stronie. Wniosek o odroczenie rozbiórki złożony przez skarżącą 11 kwietnia 2003 r był przedmiotem rozpoznania przez organ administracyjny a sposób rozpoznania był kwestionowany w zarzutach egzekucyjnych. Zasadność wszczęcia postępowania można kwestionować zarzutami w trakcie egzekucji. Zarzuty skarżącej w trakcie postępowania egzekucyjnego zostały oddalone postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat [...] z dnia 21 lipca 2005r a następnie to postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 marca 2011r. rozpoznającym zażalenie zobowiązanej. ( Skarżąca cofnęła skargę do WSA w przedmiocie oddalenia zarzutów a postępowanie zostało umorzone prawomocnym postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 14 lipca 2011 r ) Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż służą do tego zarzuty, a one były rozpoznane na wcześniejszym etapie postepowania. Stosownie, bowiem do art. 33 § 1 upea podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być między innymi odroczenie terminu wykonania obowiązku. Zarzuty są odrębnym od zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny, środkiem prawnym służącym zobowiązanemu do zwalczania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. ( wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r II OSK 1441/10 , LEX nr 1070335, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 lutego 2013 r III SA/Łd 947/12 , LEX nr 1343640 , wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 września 2010 r II SA/Kr 780/10 , LEX nr 753630 ) W rozpatrywanej sprawie ostateczna decyzja o rozbiórce nie jest wykonywana przez skarżącą od ponad 15 lat. Argumenty skargi mające na celu podważenie jej zasadności traktowane być powinny, jako nadużycie prawa, oparte na bezpodstawnym przekonaniu skarżącej o przyzwoleniu na nie stosowanie się do prawomocnych decyzji administracyjnych, co wyraźnie podważa zaufanie do organów państwa. Na zakończenie podkreślić należy że grzywna w celu przymuszenia jako środek egzekucyjny nie pełni funkcji kary, ale ma charakter przymuszający, tzn. ma skłonić zobowiązaną do wykonania egzekwowanego obowiązku. Zobowiązana może więc uwolnić się od zapłaty grzywny, wykonując nałożony na nią obowiązek rozbiórki. Zgodnie, bowiem z art. 125 upea w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanej. Z tych względów, nie znajdując postaw do uwzględnienia skargi, orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270),

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło