II SA/Kr 841/14

WyrokWSA w Krakowie2014-09-17

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Mirosław Bator, Agnieszka Nawara – Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego (postępowanie dotyczące samowoli budowlanej) zamiast art. 50 i 51 Prawa budowlanego (postępowanie dotyczące robót budowlanych wykonanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem warunków zgłoszenia) w sytuacji, gdy inwestor dokonał zgłoszenia budowy obiektu wymagającego pozwolenia na budowę, a organ nie wniósł sprzeciwu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły prawo, stosując w sprawie art. 48 Prawa budowlanego (dotyczący samowoli budowlanej) zamiast art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy inwestor dokonał zgłoszenia budowy obiektu wymagającego pozwolenia na budowę, a organ nie wniósł sprzeciwu, powinny być stosowane przepisy dotyczące robót budowlanych wykonanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem warunków zgłoszenia, które również mogą prowadzić do nakazu rozbiórki, ale wymagają innego trybu postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wiaty gospodarczej o powierzchni zabudowy 64 m2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, uznając obiekt za samowolnie wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, ponieważ jego powierzchnia przekraczała 25 m2, a zgłoszenie budowy zostało wadliwie wykonane i zrealizowano obiekt inny niż zgłoszony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując na niezgodność obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał organom niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i błędną analizę prawną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 marca 2014 r. oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 marca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 25 września 2012 r. znak [...] nr [...] działając na podstawie art. 58 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 i art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. nakazał K. L. rozbiórkę wiaty gospodarczej o powierzchni zabudowy 64 m2 zlokalizowanej na działce nr [...] obr. [...] przy ul. S. w K.. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 23 maja 2011 r. inspektorzy PINB w K. przeprowadzili kontrolę nieruchomości położonej w K. przy ul. S., w trakcie której ustalono, że na działce nr [...] znajduje się altana składająca się z 16 słupów przykrytych zadaszeniem (dach czterospadowy). Teren pod altaną utwardzony jest kostką betonową. Dach pokryty dachówką. Altana wyposażona w instalację elektryczną oraz wod-kan. Wymiary obiektu to 8,0x8,0 m, wysokość równa 6,20 m oraz wysokość do okapu wynosząca 3,0 m. W trakcie czynności kontrolnych ustalono także, że roboty związane ze wzniesieniem wiaty zostały rozpoczęte w 2009 r., ich inwestorem był K. L. oraz, że roboty zostały zakończone. Przedmiotowa altana zbudowana jest na planie kwadratu, na szesnastu okrągłych monolitycznych kolumnach oparto masywne monolityczne podciągi połączone w wieniec. Konstrukcję tą przykryto dwustopniowym, czterospadowym, symetrycznym dachem. Konstrukcja dachu to drewniane krokwie oparte na płatwiach bez użycia kleszczy i jętek. Dwie z płatwi mają rozpiętość równą długości altany pomniejszonej o szerokość podciągów (ok. 7 m). Poszycie dachu z dachówek ceramicznych, a odprowadzenie wód opadowych z połaci dachu do rynien i rur spustowych. Z uwagi na rozwiązania architektoniczno-konstrukcyjne - brak wydzielenia z przestrzeni w postaci ścian oraz niejednoznaczność definicji altany obiekt będący przedmiotem postępowania został zakwalifikowany przez organ jako wiata. Postanowieniem z dnia 7 września 2011 r., organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 48 Prawa budowlanego w tym, zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 31 października 2011 r. do PINB w K. wpłynął wniosek inwestora o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił zawieszenia niniejszego postępowania uznając, że zakończenie postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest w tym konkretnym przypadku zagadnieniem wstępnym warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie postępowania. Teren, na którym znajduje się inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "Wzgórze Św. Bronisławy II" zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Nr XXI/234/11 z dnia 6 lipca 2011 r. Plan ten obowiązuje od dnia 4 września 2011 r. W tej sytuacji, gdy teren inwestycji objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, inwestor winien dostarczyć zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie z decyzję o warunkach zabudowy. Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. W przypadku objęcia terenu inwestycji planem zagospodarowania przestrzennego decyzja o warunkach zabudowy nie jest konieczna do rozpatrzenia i wydania rozstrzygnięcia. W zawiadomieniu z dnia 6 września 2012 r. poinformowano strony, że nieprzedłożenie dokumentów żądanych postanowieniem z dnia 7 września 2011 r. skutkować będzie stosownie do zapisów art. 48 Prawa budowlanego, wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Analiza zgromadzonych w toku postępowania materiałów dowodzi bowiem, że inwestor wykonał roboty budowlane polegające na wzniesieniu wiaty bez uzyskania wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego. Inwestor, K. L. okazał w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 23 maja 2011 r. opieczętowaną przez Urząd Miasta kopię zgłoszenia zamiaru wykonania robót na podstawie art. 30 Prawa budowlanego: altana i domek gospodarczy (fotografie zgłoszenia i załączonych do niego rysunków i map stanowią załącznik do protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 23 maja 2011 r.). Załączone do zgłoszenia rysunki obrazują obiekt znacząco różny od wzniesionego w rzeczywistości. Szkic altany ze zgłoszenia obrazuje obiekt o wymiarach 5,00 x 5,00 m, wysokości całkowitej równej 3,70 m oraz wysokości do okapu równej 2,20. Obiekt zrealizowany ma wymiary 8,00 x 8,00 m, wysokość równa 6,20 m oraz wysokość do okapu wynosząca, 3,0 m. W trakcie kontroli, na załączonym do protokołu kontroli wyrysie z mapy ewidencyjnej zaznaczono usytuowanie wiaty będącej przedmiotem postępowania. Zgodnie z przywołanym szkicem wiata znajduje się we wschodnim krańcu działki nr [...] w miejscu jej przewężenia - naprzeciw działki nr [...]. Według szkicu załączonego do zgłoszenia zamiaru wykonania robót obiekt winien być wzniesiony bliżej środka działki nr [...], poza jej przewężeniem i w znacznym oddaleniu od działki nr [...]. Dowodzi to wykonania obiektu innego niż zgłoszony w dodatku w innym miejscu niż przewidywało zgłoszenie. Ponadto wykonany obiekt budowlany - wiata o powierzchni zabudowy 64 m2 - nie mógłby być wzniesiony na podstawie zgłoszenia wykonania robót właściwemu organowi. Wskazany w art. 29 Prawa budowlanego katalog wyjątków od określonego w art. 28 obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu wymienia w ust. 1 pkt 2 budowę "wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 25 m2 (...)". W myśl art. 30 Prawa budowlanego wzniesienie wolnostojącej altany lub wiaty o powierzchni zabudowy do 25 m2 wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Powierzchnia zabudowy wzniesionej na działce wiaty wynosi 64 m2, a co za tym następuje podstawą do jej budowy nie mogłoby być zgłoszenie zamiaru wykonania robót a jedynie decyzja o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ustawy Prawo budowlane. Nie można zatem w rozpatrywanej sprawie mówić o robotach budowlanych wykonanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 Prawa budowlanego zarówno z powodu wykonania obiektu znacząco innego niż zgłaszany, umiejscowionego nie w tym miejscu co w zgłoszeniu jak i z uwagi na fakt, iż ustawodawca przewidział konieczność uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku realizacji altan i wiat o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2. Inwestor przed budową wiaty nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest przede wszystkim zbadanie przesłanek wskazanych w ust. 2 art. 58 Prawa budowlanego, bowiem brak zaistnienia jednej z nich skutkuje orzeczeniem rozbiórki. Inwestor jednak nie przedłożył w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów. W myśl art. 48 ust. 4 wymienionej wyżej ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ustępu 1. Jak wynika z powyższej analizy nieprzedłożenie przez zobowiązanego w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy, obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji wnieśli K. L. i J. L., domagając się jej uchylenia. J. L. podniosła, że organ nie ustalił ani kiedy, ani w jaki sposób powstał obiekt budowlany, czy został w całości wykonany od podstaw, czy też jego obecny kształt jest wynikiem późniejszych prac dotyczących istniejącego wcześniej obiektu budowlanego. W konsekwencji nie sposób ustalić, jakie roboty budowlane powinny być podstawą prowadzonego postępowania przed organem I instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 20 marca 2014 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w świetle przepisów Prawa budowlanego realizację spornej altany o powierzchni 64m2 inwestor powinien rozpocząć legitymując się decyzją o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie uznał, po porównaniu zgłoszonego obiektu do realizacji z wykonanym obiektem, że inwestor wykonał inny obiekt niż w zgłoszeniu i w innym miejscu niż przewidywało zgłoszenie. Zatem w niniejszym przypadku zasadnym jest prowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o treść art. 48 Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu ustawodawca zobowiązał właściwy organ administracji do zbadania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli tak, to właściwy organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz powinien, w drodze postanowienia, wstrzymać prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie to wydaje się bez względu na stopień zaawansowania robót. Jednocześnie, w postanowieniu tym, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń oraz nałożyć obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie zaświadczenia o zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czterech egzemplarzy projektu budowlanego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i innych dokumentów określonych w ustawie w przypadku obiektów górniczych lub obiektów usytuowanych na zamkniętych. Przedłożenie wymaganych dokumentów jest traktowane, jako wniosek o projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych (jeżeli budowa nie została zakończona) oraz umożliwienie prowadzenia procedury legalizacyjnej. Natomiast nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji lub inwestor nie dopełnił nałożonego na niego obowiązku. Z nadesłanych przez PINB akt sprawy wynika, iż K. L. nie wywiązał się z nałożonego postanowieniem z dnia 7 września 2011 r. obowiązku w określonym terminie i nie przedstawili żadnego z wymaganych przez PINB dokumentów. Ponadto organ I instancji prawidłowo odmówił postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r. zawieszenia prowadzonego postępowania w związku z wnioskiem z dnia 31 października 2011 r., ze względu na fakt, iż teren przedmiotowej działki objęty jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania terenu. Podkreślenia wymaga fakt, że niedotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego stanowi przesłankę do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w wyniku uchybionego terminu strona traci przyznane jej prawo legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Co prawda organ I instancji wdrożył postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, to jednak w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację przedmiotowego obiektu ze względu na niezgodność z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na podstawie zapisów planu wiadomym jest, iż teren działki nr [...] obr. [...] w K. znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem ZPo.33 z dopuszczalnym przeznaczeniem "pod ogrody i zieleń towarzyszącą obiektom budowlanym ". Zgodnie z parametrami określonymi dla tego obszaru w § 25 ust. 2 ustala się następujące zasady i warunki zagospodarowania wyznaczonych terenów: 1) zakaz lokalizacji obiektów budowlanych, za wyjątkiem obiektów wskazanych w § 12; 2) dopuszczenie budowy i przebudowy urządzeń i sieci infrastruktury technicznej; w przypadku budowy nowych sieci wymagany jest ich podziemny przebieg; 3) nakaz - wszystkie podejmowane przedsięwzięcia muszą uwzględniać ustalenia zawarte w rozdziałach I i II. oraz przy uwzględnieniu wskazanego § 12 ust. 1, który stanowi, że w przeznaczeniu terenu - za wyjątkiem terenów ZŁ, ZN, R -mieści się również wyposażenie terenu takie jak: dojścia i dojazdy niewydzielone, miejsca postojowe dla samochodów osobowych, zieleń towarzysząca, obiekty małej architektury oraz urządzenia budowlane zapewniające możliwość użytkowania obiektów budowlanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Należy stwierdzić, iż zrealizowana wiata - altana o powierzchni zabudowy 64 m2 nie spełnia wymagań określonych w zapisach wskazanego planu, a tym samym nie ma podstaw prawnych jej legalizacji ze względu na niespełnienie wskazanego powyżej art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu argumentów organ uznał, że wybudowana wiata - altana i zniszczony w trakcie pożaru drewniany budynek gospodarczy były dwoma różnymi obiektami, a tym samym nie ulega wątpliwości, iż organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu toczącego się postępowania, jakim jest samowolna budowa wiaty. W ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, jak zostało podniesione w odwołaniu J. L., gdyż w niniejszym przypadku nie mamy do czynienia z innymi niż budowa robotami budowlanymi (tj. przebudowa, remont). Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K. L., domagając się jej uchylenia. Stwierdził, że organ nadzoru budowlanego niewłaściwie ustalił stan faktyczny sprawy, a co za tym idzie dokonał błędnej analizy prawnej. W miejscu, które wskazane jest w uzasadnieniu decyzji jako miejsce położenia wiaty jest tylko trawnik. Organ II instancji bezpodstawnie przyjął, że w trakcie remontu po pożarze powstały nowe elementy budowlane. Budynek gospodarczy posiadał dach, ściany oraz narożne słupy. Miał doprowadzone media i stąd są tam do dziś. Po pożarze pozostały też 4 słupy narożne betonowe, na których kiedyś wspierał się dach, a pozostałych 12 słupów to tylko elementy dekoracyjne. W odpowiedzi na zgłoszenie zamiaru wykonania robót w postaci altany i domku gospodarczego z dnia 24 kwietnia 2009 r. Prezydent Miasta decyzją z dnia 29 kwietnia 2009 r. wniósł sprzeciw, stąd zgłoszenie nie odniosło skutku. Dopiero po uchyleniu planu "Wzgórze Świętej Bronisławy", skarżący zgłosił zamiar wykonania tych prac. Ostatecznie więc były one wykonywane nie w oparciu o zgłoszenie, które powołuje organ, lecz o kolejne zgłoszenia z dnia 16 czerwca 2009 r. W posiadaniu skarżącego jest kopia postanowienia z dnia 23 czerwca 2009 r., którym wezwano go do uzupełnienia braków drugiego zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i prawa materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. W zakresie oceny legalności nie może jednak wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Na mocy art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazał, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym jej uchylenie. Zgodzić należy się z argumentami skargi, w zakresie jakim zarzucając niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Przede wszystkim wskazać należy, że zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, jest to, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 tego aktu prawnego. Z art. 29 ust. 1 pkt 2 wynika natomiast, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Z kolei z art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wynika, że z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 (dotyczącego przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, który to przypadek w niniejszej sprawie niewątpliwie nie ma miejsca) budowa takich obiektów wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Ze zgromadzonego materiału w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wynika, że na nieruchomości położonej w K. przy ul. S., nr działki [...] znajduje się altana ogrodowa składająca się z 16 słupów przykrytych zadaszenie. Wymiary obiektu to 8x8 m, wysokość równa 6,20 m oraz wysokość okapu wynosząc 3,0 m. Zatem powierzchnia altany to 64 m2. Z powołanych powyżej unormowań wynika, że taki obiekt budowlany wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Niekwestionowaną okolicznością jest, że K. L. (inwestor) w dniu 23 kwietnia 2009 r. zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych na podstawie art. 30 Prawa budowlanego. Następnie Prezydent Miasta decyzją z dnia 29 kwietnia 2009 r. wniósł sprzeciw wobec tego zamiaru, stąd zgłoszenie nie odniosło żądanego skutku. Jednakże organ nadzoru budowlanego pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wyjaśnił kwestii złożenia przez inwestora drugiego zgłoszenia robót budowlanych. Jak twierdzi skarżący kolejne zgłoszenie złożył w dniu 16 czerwca 2009 r. Mimo, iż w aktach nie ma tego zgłoszenia to fakt, że ono istniało jest nie do uprawdopodobnione, bowiem K. L. przedstawił kserokopię postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 23 czerwca 2009 r. w którym organ nałożył na wnioskodawcę obowiązek uzupełnienia zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. Do tych okoliczności Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w ogóle się nie odniósł i ich nie wyjaśnił. Okoliczności te natomiast i fakt wniesienia kolejnego zgłoszenia budowlanego mają kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie. Utrwalona linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazuje, że w sytuacji, gdy strona błędnie dokonała zgłoszenia zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu winien znaleźć zastosowanie nie tryb przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego, lecz tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, który także skutkować może nakazem rozbiórki w sytuacji braku możliwości "legalizacji" wykonanych prac. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie także w przypadku, gdy organ architektoniczno-budowlany powiadomił inwestora o niewniesieniu sprzeciwu co do zgłoszenia inwestycji oraz braku złej woli po stronie inwestora, który działając w dobrej wierze oczekuje od organu dokonania prawidłowej oceny odnośnie charakteru inwestycji (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 marca 2008 r., sygn. II SA/Go 102/08, LEX nr 487273). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 18 października 2007 r., sygn. II SA/Lu 622/07. W orzeczeniu tym Sąd podniósł, że zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, z woli ustawodawcy, wyrażonej w przepisie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego powoduje konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i art. 51 ustawy (LEX nr 394413).Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. II SA/Kr 1345/13. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela to stanowisko. Bez wątpienia w okolicznościach sprawy altana wybudowana na działce przy ul. S. w K. wymagała pozwolenia na budowę. Tymczasem postępowanie dotyczące spornego budynku toczyło się od samego początku w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Organy nie wyjaśniły natomiast czy nie należało stosować przepisu art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W sytuacji bowiem kiedy skarżący dokonał by zgłoszenia budowy altany od którego organ nadzoru architektoniczno-budowalnego nie wniósł by sprzeciwu a następnie zrealizował przedmiotowy obiekt, znalazł by zastosowanie przepis art. 50 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane gdyż wykonano by prace budowlane na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i w tej sytuacji organ winien prowadzić postępowanie o którym mowa w art. 51 ust 1 w związku z art. 51 ust 7 ustawy Prawo budowlane. W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia również wymaga, że wszelkie ustalenia dokonane przez organy w sprawie, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia organów winny zostać dokonane w sposób rzetelny i ni budzący wątpliwości. Organ prowadzący postępowanie administracyjne, obowiązany jest bowiem przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 K.p.a., co oznacza, że powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z treścią tego przepisu w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Ponadto stosownie do art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Polega to na skonfrontowaniu ze sobą poszczególnych dowodów i wyciągnięciu logicznych wniosków. Na organie administracji, a nie na stronie spoczywa bowiem obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych. Organ przyjmując dane stanowisko i jednocześnie odmawiając wiarogodności oświadczeniom strony obowiązany jest swoje stanowisko szczegółowo uzasadnić. W przedmiotowej sprawie powyższe reguły zostały przez organ II instancji naruszone. W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. W kwestii niewykonalności zaskarżonego orzeczenia do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło