II SA/Kr 869/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi M.L.-W. na uchwałę rady Gminy Mogilany z dnia 8 marca 2013 r. Nr XXIII/209/2013 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty postanawia odmówić zmiany postanowienia z dnia 12 lipca 2013 r. Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata. Odpis postanowienia doręczono skarżącej 22 lipca 2013 r. W dniu 6 sierpnia 2013 r. skarżąca wniosła "o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika do sprawy jaką wniesie przeciwko Gminie Miejskiej K. z tytułu podjętych uchwal śmieciowych". Do pisma dołączyła wypełniony formularz PPF. Pismem z dnia 7 sierpnia 2013 r. Sąd wezwał skarżącą o wyjaśnienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia powyższego pisma bez rozpoznania, czy stanowi ono sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 12 lipca 2013 r., czy ponowny wniosek o prawo pomocy w tej sprawie, czy też taki wniosek w innej sprawie. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2013 r. skarżąca - podając sygnaturę niniejszej sprawy - wyjaśniła, że powyższe pismo należy traktować jako nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, bowiem nie miała kwoty 1,60 zł na znaczek pocztowy, by w terminie wnieść sprzeciw od postanowienia z 12 lipca 2013 r. W związku z powyższym referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013 r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Od postanowienia tego skarżąca wniosła sprzeciw stwierdzając, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż kwota 2 629 zł (jaka pozostaje jej po zajęciu przez Urząd Skarbowy z tytułu prowadzonej egzekucji) jest wystarczająca do dokonania opłat stałych z tytułu spłaty kredytów na zakup lokali użytkowych i utrzymanie skarżącej. Jej comiesięczne należności wobec banków wynoszą 3 500 - 3 800 zł, a zatem kwota 2 629 zł nie wystarcza nawet na spłatę kredytów, przez co tworzą się zaległości wobec banków, jak również w zapłacie za media. Skarżąca wskazała na wielomiesięczne zajęcie renty, a następnie emerytury i jednego najmu. Urząd Miasta K. w miesiącu sierpniu wystawił jej tytuł egzekucyjny z powodu brak wpłat kwot należnych z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego we własność i skarżącej "ściągnięto z emerytury" kwotę 351,19 zł, a należność wynosi jeszcze 2 237,78 zł. Skarżąca podniosła, że brakuje jej pieniędzy na podstawowe potrzeby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako p.p.s.a. - od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Taki też był zakres wniosku skarżącej. W tym miejscu należy przypomnieć, że prawomocnym postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 259 § 3 p.p.s.a. jeżeli nie wniesiono sprzeciwu albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony, zarządzenia i postanowienia, o których mowa w § 1, mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 662/07, że w sprawie, w której wydano postanowienie w przedmiocie prawa pomocy kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy traktować, jako wniosek o zmianę tego postanowienia na podstawie art. 165 p.p.s.a. Powołany wyżej art. 165 p.p.s.a. stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie - a do takich należy postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy - mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r. I FZ 146/13 LEX nr 1320363). Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania Sąd nie ma kompetencji do badania, czy postanowienie z 12 lipca 2013 r. było prawidłowe, ani też do dokonywania odmiennej niż wówczas oceny sytuacji materialnej skarżącej. Skoro postanowienie to ma moc prawomocnego orzeczenia sądu, to obecne rozpoznanie wniosku skarżącej musi sprowadzać się wyłącznie do ustalenia, czy zaistniały przesłanki jego zmiany na podstawie art. 165 p.p.s.a. Rozpoznając wniosek skarżącej Sąd doszedł do przekonania, że od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie doszło do takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie jej prawa pomocy w szerszym niż poprzednio zakresie. Jedyną nową okolicznością, podniesioną przez skarżącą w sprzeciwie od postanowienia z dnia 30 sierpnia 2013 r. jest (niepotwierdzony żadnym dokumentem) fakt wystawienia w sierpniu tytułu egzekucyjnego przez Urząd Miasta K. i wyegzekwowania w ten sposób kwoty 351,19 zł. Należy jednak pamiętać, że w postanowieniu z dnia 12 lipca 2013 r. uwzględniono dowody w postaci dwóch upomnień z dnia 11 marca 2013 roku i z dnia 25 kwietnia 2013 roku dotyczących obowiązku wpłacenia zobowiązania z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności lokali użytkowych w kwocie 326,76 zł i 2.238,78 zł. Kserokopie tych dokumentów skarżąca dołączyła do pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. [...] i [...] akt sądowych). Z upomnień tych wynika, że M.L.-W. nie wykonuje dobrowolnie zobowiązania do zapłaty długu z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność już od stycznia 2013 r. Prowadzenie egzekucji tych należności świadczy o dalszym nieregulowaniu wymienionych należności, nie daje jednak podstaw do stwierdzenia, że sytuacja majątkowa skarżącej pogorszyła się, a jej pasywa się powiększyły. Biorąc powyższe pod uwagę należało przyjąć, że od czasu wydania postanowienia z dnia 12 lipca 2013 r. nie doszło do takiej zmiany okoliczności w zakresie sytuacji majątkowej skarżącej, która uzasadniałaby zmianę tego prawomocnego postanowienia. Na marginesie - wobec stwierdzenia skarżącej, że nie wniosła sprzeciwu od postanowienia z 12 lipca 2013 r. ponieważ nie miała kwoty 1,60 zł na znaczek pocztowy - należy przypomnieć, że wszystkie pisma M.L.-W. w niniejszej sprawie były przez nią składane osobiście w biurze podawczym sądu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 165 p.p.s.a.