II SA/Kr 87/14
WyrokWSA w Krakowie2014-05-14
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Mirosław Bator, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku, opierając się na własnych oględzinach i odrzucając dokumenty przedłożone przez stronę, mimo istnienia sprzecznych opinii i dowodów?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne, ponieważ nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności. Przedwcześnie uznały dokumenty prywatne strony za niewiarygodne, nie ustosunkowując się do nich w sposób należyty i nie wyjaśniając, dlaczego podnoszone przez stronę okoliczności nie mogą być uznane za wiarygodne. Ponadto, przeprowadzenie oględzin bez udziału stron lub zawiadomienia ich o tym narusza przepisy postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego, wszczętego z urzędu. Po licznych oględzinach, opiniach i pismach stron, organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając stan techniczny budynku za nieodpowiedni jedynie w stopniu kwalifikującym się do bieżącej konserwacji. Strona skarżąca, M.J., kwestionowała te ustalenia, wskazując na zawilgocenie i potencjalne zagrożenie dla konstrukcji budynku, a także zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 listopada 2013 r. znak: [....] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia 5 lutego 2013 r. znak: [...] umorzono "postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w K., jako bezprzedmiotowe".
Postępowanie przed organem I instancji zostało wszczęte z urzędu. W dniu 15 kwietnia 1999 r. zostały przeprowadzone oględziny, podczas których ustalono, że: "na terenie posesji przy ul. P. w K. położony jest budynek mieszkalny murowany trzykondygnacyjny posadowiony na fundamencie betonowym pokryty blachą ocynkowaną (...) stwierdzono:
- na filarze narożnej frontowej ściany przylegającej do garażu stwierdzono pęknięcie,
- na elewacjach zewnętrznych budynku nie stwierdzono żadnych zarysowań i pęknięć,
- na poziomie lokalu nr [...] stwierdzono odpadnięty tynk spowodowany zaciekiem, a elementy nośne /ściany zewnętrzne /nie wykazują zmian. Sprawa zacieku została rozwiązana sądownie,
- w lokalu nr [...] w pomieszczeniach od strony elewacji frontowej występują poziome i pionowe pęknięcia i mikrorysy, na tynkach wewnętrznych zarówno na ścianach działowych, ścianie podłużnej wewnętrznej. W dwóch pomieszczeniach istnieją otwory około 1,0 mx 1,0 m.
- w lokalu nr [...] nie stwierdzono, w pomieszczeniach od strony elewacji frontowej pęknięć, mikrorys, odkształceń (...)".
W dniu 16 lipca 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] wydał decyzję znak: [...], którą postanowił umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie zagrożenia awarią budynku mieszkalnego przy ul. P. w K.. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. J., decyzją z dnia 20 grudnia 2006 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia 16 lipca 1999 r. znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skargę na ww. decyzję wniósł M. J.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 211/07 oddalił skargę M. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20.12.2006 r. znak: [...].
W dniu 2 kwietnia 2012 r. na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] wpłynęło pismo M. J., w którym strona m.in. wskazała, że: "w miesiącu marcu br. wystąpił silny przeciek, zawilgocenie wychodzące od wewnątrz budynku, filarka nośnego nr 2 od wejścia do budynku, na wys. od podłoża do ponad ok 1,5 wyżej, uwidocznione od zewnątrz zawilgoceniem okładziny kamiennej. Zamoczony filarek jest elementem nośnym parteru budynku - ściany zewnętrznej podłużnej, ceglanym - obłożonym od zewnątrz okładziną kamienną z piaskowca nieregularnego (...)". Za pismem z dnia 17 maja 2012 M. J. przedłożył opracowanie pod nazwą "Ekspertyza" z dnia 10 maja 2012 r. autorstwa mgr inż. M. J. i rzeczoznawcy mgr inż. W. S. dotyczące budynku przy ul. P. w K..
W dniu 16 czerwca 2012 r. zostały przeprowadzone oględziny budynku mieszkalnego, podczas których między innymi ustalono, że na działce zlokalizowany jest jednorodzinny budynek mieszkalny trzykondygnacyjny, murowany, stropy żelbetowe, konstrukcja dachu drewniana (...) stan obiektu nie grozi bezpośrednio zawaleniem, nie stwierdzono występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji. Opisane powyżej występujące drobne uszkodzenia kwalifikują się do wykonywania prac związanych z bieżącą konserwacją obiektu. Z uwagi na podnoszony przez M. J. fakt zamoczenia fragmentu ściany wewnętrznej, przylegającego do kamiennego filarka międzyokiennego, szczególną uwagę poświęcono temu elementowi, potwierdzając jego zawilgocenie lecz nie zaobserwowano negatywnego oddziaływania na bezpieczeństwo konstrukcji obiektu. Brak pęknięć czy przemieszczeń elementów. M. J. oświadczył, że w odniesieniu do stanu obiektu nie wnosi on uwag, do drobnych uszkodzeń powyżej opisanych, które nie wpływają na bezpieczeństwo konstrukcji. Natomiast jego wniosek dotyczy uszkodzenia powstałego w wyniku uszkodzenia wewnętrznej instalacji wodociągowej i zalewania muru od marca 2012 r. (...) L. J. oświadczyła, że uszkodzenie wodociągu nastąpiło, w wyniku zamarznięcia wody w instalacji. Naprawa uszkodzenia nastąpiła w kwietniu tego roku i obecnie osuszana jest ta ściana".
W związku z wezwaniem z dnia 3 lipca 2012 r. znak: [...] na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w dniu 10 lipca 2012 r. wpłynęły wyjaśnienia rzeczoznawcy mgr inż. W. S. dotyczące budynku przy ul. P. w K., w których wskazano: "obecny stan nie powoduje niebezpieczeństwa i nie grozi bezpośrednio zawaleniem. Powyższe uszkodzenia opisane w punkcie 1,2 są wynikiem nieprawidłowości związanych z niewłaściwą eksploatacją obiektu. Zakres robót związanych z likwidacją uszkodzeń nie wykracza poza bieżącą konserwację budynku".
W dniu 30 stycznia 2013 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolno-sprawdzające ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego w K. przy ul. P., podczas których ustalono między innymi, że: "wskazana w skardze z dnia 31 grudnia 2012 r. ściana zewnętrzna nie jest zawilgocona (...) brak śladów świadczących o awarii (...)".
W dniu 5 lutego 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. wydał zaskarżoną decyzję znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w K..
Odwołanie od powyższej decyzji w terminie złożył M. J.. Jeden z załączników do odwołania stanowi opracowanie pod nazwą "Opinia Techniczna" dotycząca przeprowadzonej wizji lokalnej z dnia 26 lutego 2013 r. autorstwa inż. M. O.. Organ I instancji przekazał również pismo M. O. z dnia 4 marca 2013 r. w którym wnoszący podanie wskazał, że nie stwierdził zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku zlokalizowanego w K. przy ul. P..
Decyzją z dnia 6 listopada 2013 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem postępowania prowadzonego przed organem I instancji był stan techniczny budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w K. przy ul. P.. Pierwotnie postępowanie dotyczyło zgłaszanego przez M. J. zagrożenia związanego z istnieniem rys i pęknięć. Zebrany w powyższym zakresie materiał dowodowy stanowiły w większości nie uwierzytelnione za zgodność z oryginałem, częściowo nieczytelne kopie dokumentów. Po uchyleniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia 16 lipca 1999 r. znak: [...], organ I instancji przeprowadził w niniejszej sprawie na nowo postępowanie dowodowe pozyskując m.in. następujące dokumenty:
- protokół z przeprowadzonych w dniu 16 czerwca 2012 r. oględzin budynku mieszkalnego na działce nr [...] w K., w którym stwierdzono wprawdzie występowanie drobnych rys i pęknięć, które jak ustalono nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji i kwalifikują się do wykonywania prac związanych z bieżącą konserwacją obiektu. Obecny podczas oględzin M. J. (posiadający także uprawnienia budowlane) podniósł cyt.: "że w odniesieniu do stanu obiektu nie wnosi on uwag, do drobnych uszkodzeń powyżej opisanych, które nie wpływają na bezpieczeństwo konstrukcji. Natomiast jego wniosek dotyczy uszkodzenia powstałego w wyniku uszkodzenia wewnętrznej instalacji wodociągowej i zalewania muru od marca 2012 r. (...)";
- opracowanie pod nazwą "Ekspertyza" z dnia 10 maja 2012 r. autorstwa mgr inż. M. J. i rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. W. S. dotyczące budynku przy ul. P. w K. wskazujące, że: "w chwili obecnej nie stwierdzono żadnych odkształceń ani też zmian elementów konstrukcyjnych, wynikających z tak wykonanego posadowienia budynku i tak wykonanego przeniesienia obciążeń na grunt. W związku z ww. i opisanym stanem faktycznym przeniesienia obciążeń na grunt w osiach -A1-, -A1- , niedozwolone jest jakiekolwiek uszkodzenie w tym zawilgocenie, zamoczenie etc., Filara nośnego w osi -2-.A, wykonanego z cegły ceramicznej obłożonego z zewnątrz okładziną kamienną";
- pismo rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. W. S. z dnia 10 lipca 2012 r. wskazujące, że: "1. Rura wodociągowa przebiegająca w bruździe w piwnicy a pod stropem nie przecieka, została w tym miejscu naprawiona. 2. Przeciek wiosenny z tej rury i roztopy spowodowały, że taras przy kolumnach został zarysowany. Jest to pękniecie i zarysowanie cienkiej warstwy położonej na podłożu gruntów spoistych z dodatkiem nasypowych ubity w sposób niekontrolowany, co ma miejsce w naszym przypadku. Upad tarasu na gruncie nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa budynkowi. Należy naprawić poprzez ubitą podsypkę. 3. Ruch kołowy; przy narożniku ul. P. - i do góry poza ogrodzeniem murem kamiennym z lat 1965-70 znajduje się bezpośrednio droga betonowa o szer. 3 m - stanowiąca dojazdy do posesji wyższych (...) Sprzęty ciężkie tam nie pracują, Co w chwili obecnej nie zagraża bezpieczeństwu bliskości 3-4 m od ściany piwnic do krawędzi drogi. Obecny stan nie powoduje niebezpieczeństwa i nie grozi bezpośrednio zawaleniem. Powyższe uszkodzenia opisane w punkcie 1,2 są wynikiem nieprawidłowości związanych z niewłaściwą eksploatacją obiektu. Zakres robót związanych z likwidacją uszkodzeń nie wykracza poza bieżącą konserwację budynku";
- protokół z dnia 4 września 2012 r. autorstwa W. C. wskazujący, że w budynku przy ul. P. w K. instalacja kanalizacyjna jest drożna "i nadaje się do eksploatacji" oraz instalacja wodociągowa Jest szczelna i nadaje się do użytkowania";
- opracowanie pod nazwą "protokół z oględzin lokali nr 1 i 3" autorstwa inż. J. G. wskazuje, "że stan techniczny budynku jest dobry i nie ma zagrożenia katastrofą budowlaną. Drobne uszkodzenia powstałe podczas użytkowania budynku które są nie uniknione, usunąć można i należy w ramach remontu bieżącego i konserwacji budynku";
- protokół z czynności kontrolno-sprawdzających w terenie przeprowadzonych w dniu 30 stycznia 2013 r. w sprawie ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego przy ul. P. w K. w którym stwierdzono, że: "Wskazana w skardze z dnia 31.12.201 ściana zewnętrzna nie jest zawilgocona (...) brak śladów świadczących o awarii (...)". Analiza zebranego materiału dowodowego potwierdza zatem ustalenia PINB, że przedmiotowy obiekt znajdujący się przy ul. P. w K. nie znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wykluczającym jego użytkowanie zgodnie z prawem, a wskazane drobne braki powstałe w czasie eksploatacji są nieistotne i kwalifikują się do usunięcia w ramach bieżącej konserwacji. Z uwagi na niewielki zakres wykazanych uszkodzeń brak jest podstaw do zobowiązywania właścicieli do wykonywania robót naprawczych w trybie określonym w art. 66 Pr. bud.".
Co do zarzutów M. J. zawartych w odwołaniu i w piśmie z dnia 18 kwietnia 2013 r. wskazano, że nie stwierdzono by zaskarżona decyzja obarczona była wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a.
W art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego zostały opisane zadania i kompetencje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji. Organy nadzoru budowlanego nie są więc uprawnione do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 47 Prawa budowlanego. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1174/08 (opubl. LEX nr 533175) "Orzekanie o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości należy do właściwości organów architektoniczno-budowlanych". Jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie wniosku M. J. w sprawie wydania decyzji o wejście do pomieszczeń nr [...] i [...] parteru budynku zlokalizowanego przy ul. P. w K. toczyło się przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. Decyzją z dnia 11 października 2012 r. znak: [...] Starosta [...] odmówił "inwestorowi: P. Panu M. J. wydania decyzji o niezbędności wejścia do pomieszczeń nr 1 i 2 parteru budynku zlokalizowanego przy ul. P. w K.". Od ww. rozstrzygnięcia M. J. złożył odwołanie do Wojewody. Wydanie przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 47 Prawa budowlanego mogłoby powodować zaistnienie przesłanki o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.
W opinii z dnia 26 lutego 2013 r. inż. M. O. podniósł, że po wizji lokalnej w dniu 26 lutego 2013 na miejscu zdarzenia oraz po zapoznaniu się z będącą w posiadaniu M. J. inwentaryzacją oraz dokumentacją w postaci zdjęci stwierdzono zacieki na elewacji kamiennej (...) Zaleca się ponowną wizję lokalną na miejscu przy udziale M. J. i osoby niezależną wskazanej przez M. J. i współwłaściciela budynku L. J.. Autor ww. opracowania wycofał się jednak z ustaleń wskazanych w opinii z dnia 26 lutego 2013 r. na co wskazuje:
- treść pisma z dnia 4 marca 2013 r.: "W nawiązaniu do mojej opinii technicznej z dnia 26 lutego 2013 po dokładniejszym przeanalizowaniu dokumentacji fotograficznej przez M. J. (zdjęcia z listopada 2012), oraz porównaniu ze stanem faktycznym nie stwierdzono zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku zlokalizowanego w K. przy ul. P. (sprawdzenie przeprowadziłem z zewnątrz obiektu)",
- zeznania złożone do protokołu w siedzibie WINB w K. w dniu 25 października 2013 r., w których: "P. M. O. podnosi że złożył pisemne oświadczenie w PINB w N. o wycofaniu się z ustaleń zawartych we wcześniej napisanej opinii technicznej o stanie instalacji wodno-kanalizacyjnej w przyziemiu budynku przy ul. P. w K.".
Powyższe oświadczenia inż. M. O. potwierdzają więc stan ustalony Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w zakresie braku zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku zlokalizowanego w K. przy ul. P..
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nie można uznać za wiarygodne opracowania M. J. wskazujące na nieodpowiedni stan techniczny budynku zlokalizowanego w K. przy ul. P. z uwagi na ich sprzeczność z zebranym w sprawie opisanym powyżej materiałem dowodowym, oraz z uwagi na brak obiektywizmu strony zainteresowanej sposobem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez organy nadzoru budowlanego. Odmienne stanowisko powodowałoby naruszenie zasady sprawiedliwości proceduralnej wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP w zakresie zrównoważenia pozycji stron postępowania poprzez dopuszczenie, aby strona postępowania, posiadająca specjalistyczne uprawnienia, była w lepszej sytuacji niż pozostałe strony tego postępowania, które takich uprawnień nie posiadają. Kumulacja funkcji współwłaściciela obiektu i roli autora sporządzonej ekspertyzy w jednej osobie podważałoby zaufanie obywateli do organów państwa i nie pogłębiałoby świadomości i kultury prawnej obywateli (art. 8 K.p.a.). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przychylił się w tym zakresie do linii orzeczniczej prezentowanej w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 498/10, opubl. LEX nr 621639; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 6/13 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporu cywilno-prawnego pomiędzy M. J. i L. J. w zakresie udostępnienia pomieszczeń parteru budynku przy ul. P. w K.. Organy nadzoru budowlanego nie badają także kto ponosi odpowiedzialność za wystąpienie nieprawidłowości stanu technicznego obiektu. Z roszczeniami w powyższym zakresie można wystąpić przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przychylił się w tym zakresie do szerokiej linii orzeczniczej sądów administracyjnych: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 613/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 464/10, opubl. LEX nr 755801.
Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy nie stwierdził, aby zachodziły okoliczności o których mowa w art. 138 § 2 K.p.a. to jest aby organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istoty wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zważywszy na powyższe organ odwoławczy działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W dniu 12 grudnia 2013 r. została wniesiona M. J. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 6 listopada 2013 r. znak: [...]. Skarżący zaskarżył w całości decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 listopada 2013 r., zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 1d, art. 81 ust. 2, art. 66 pkt 1 Prawo budowlane. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie znajdując podstaw do jej zmiany wskutek argumentów zawartych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l. instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; lub b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; lub też c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.
Przytaczając powyższe przepisy Sąd podkreśla, że nie każde naruszenie prawa przez organy administracji skutkuje wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Taki akt tylko wówczas jest wyłączany z obrotu prawnego, gdy co najmniej Sąd ustali, że w danej sprawie miało miejsce albo naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do rozpoznania merytorycznego tej sprawy należy stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącego organy w tej sprawie gromadziły materią dowodowy i ustosunkowały się do tak zgromadzonego materiału w uzasadnieniach swoich decyzji.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Ustalenie jednak stanu zagrożenia, sposobu użytkowania lub nieodpowiedniego stanu technicznego wymaga należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego i ten wymóg nie został w sprawie dochowany.
Jak wynika z akt sprawy ani skarżący M. J. ani współwłaściciel budynku L. J. nie posiadają protokołu okresowej 5-letniej kontroli stanu technicznego ww. budynku.
Istota sporu w tej sprawie dotyczy ustalenia, czy organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy.
Organ I instancji, w a ślad za nim także organ II instancji ustaliły bowiem, że stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. P. w K. nie jest nieodpowiedni w stopniu umożliwiającym wydanie nakazu podjęcia określonych robót budowlanych celem doprowadzenia go do stanu prawidłowego.
Pomijając szczegółowe opisywanie stanu faktycznego określonego w wydanych w sprawie decyzjach należy tylko przypomnieć, że w ocenie skarżącego nieodpowiedni stan faktyczny przedmiotowego budynku ma sprowadzać się do realnego zagrożenia i możliwej w przyszłości katastrofy budowlanej będącej następstwem zawilgocenia i zalewania wodą ściany nośnej budynku. Jak podaje to w swoim pierwszym zgłoszeniu z daty 28 marca 2012 r. skarżący, awaria miałaby polegać na pęknięciu termicznym rury spustowej i wodociągowej ukrytej w ceglanym filarku nośnym parteru budynku i obłożonym na zewnątrz okładziną kamienną (akta administracyjne sprawy, karta nr 97). Wniosek ten jest kilkakrotnie składany do organu I instancji.
Następnie z daty 10 maja 2012 r. pochodzi opinia (nazwana ekspertyzą), sporządzona przez rzeczoznawcę mgr inż. W. S. i samego skarżącego posiadającego uprawnienia budowlane z treści której wynika, że zaciek występuje na filarze nośnym budynku stanowiącym podporę wieńca nośnego podłużnego ściany zewnętrznej. W opinii tej wskazuje się, że brak likwidacji awarii może doprowadzić do zniszczenia ściany wschodniej budynku (akta administracyjne organu, karta nr 111-107).
W dniu 15 czerwca 2012 r. przeprowadza organ I instancji oględziny budynku nr [...] przy ul. P. w K. i z tych oględzin wynika także, na ścianie wewnętrznej budynku występuje zawilgocenie o obrębie której zostały wykonane roboty przy istniejącej wewnętrznej instalacji wodociągowej (akta administracyjne, karty nr 136-137). Wyraźnie z treści protokołu sporządzonego na potrzeby tych oględzin stwierdza się, że fragment zewnętrznej ściany przylegający do filarka międzyokiennego jest zawilgocony, ale nie stwierdzono negatywnego oddziaływania na bezpieczeństwo konstrukcji domu. Dołączone do tego protokołu zdjęcia nie wskazują na występowanie zawilgocenia.
Z akt sprawy wynika, że mgr inż. W. S. w dniu 10 lipca 2012 r. sporządził uzupełnienie opinii ("ekspertyzy") z 10 maja 2012 r. z której wynika, że rura wodociągowa przebiegająca w piwnicy i pod stropem nie przecieka i została naprawiona. W tym uzupełnieniu opinii podaje się również, że zarysowanie tarasu przy kolumnach ma charakter nie powodujący powstania niebezpieczeństwa i nie grozi to zawaleniem (akta administracyjne, karta nr 148).
Z akt wynika, że postanowieniem z dnia 3 lipca 2012 r. organ I instancji nałożył na skarżącego i L. J. (jako współwłaścicieli) obowiązek dostarczenia w terminie 60 dni protokołu z okresowej sporządzanej co 5 lat kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania budynku mieszkalnego (akta administracyjne, karta nr 141).
Dalej w aktach sprawy jest protokół sporządzony w dniu 4 września 2012 r. przez specjalistę ds. instalacji i urządzeń sanitarnych zgodnie z którym wewnętrzne instalacje wodociągowe są sprawę i ich stan nie zagraża możliwości zamieszkiwania pomieszczeń parteru (akta administracyjne sprawy, karta nr 202). Podobnej treści jest protokół z oględzin z daty [...] września 2012 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 204) sporządzony przez J. G.. Natomiast z protokołu z oględzin sporządzonego w dniu 25 września 2012 r. przez skarżącego z udziałem "świadka" R. T. wynika, że nadal ma miejsce stałe zawilgocenie części ściany (akta administracyjne sprawy, karta nr 206).
Sam skarżący w dniu 21 listopada 2012 r. sporządza inwentaryzację, z treści której wynika, że przedmiotowa ściana budynku nr [...] przy ul. P. w K. jest zawilgocona. Do tej inwentaryzacji dołączane są zdjęcia mające obrazować stan zawilgocenia (akta administracyjne sprawy, karty nr 232-220).
Dnia 30 stycznia 2013 r. przeprowadzane są oględziny budynku nr [...] przy ul. P. w K. i z treści sporządzonego na tą okoliczność protokołu wynika, że ściana budynku nie jest zawilgocona i brak śladów po awarii. Do protokołu dołączono zdjęcia (akta administracyjne sprawy, karty nr 240-238).
Wnosząc odwołanie skarżący dołączył "opinię techniczną" sporządzoną przez M. O. z treści której wynika, że po zapoznaniu się z dokumentacją skarżącego i po wizji lokalnej w dniu 26 lutego 2013 r. stwierdza się, że zacieki na elewacji kamiennej i zaleca się ponowna wizję lokalna (akta administracyjne sprawy, karta nr 5 dołączona do odwołania). Osoba ta jednak w protokole z dnia 25 października 2013 r. zeznała, że wycofuje się z ustaleń zawartych w ww. opinii (akta administracyjne sprawy, karta nr 50).
Sąd przedstawił zgromadzony materiał dowodowy celem wykazania, że na tej podstawie było przedwczesnym wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w tej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w aktach sprawy zalegają stanowiska stron co do usunięcia samej awarii. Uczestniczka L. J. oświadcza, że awaria została usunięta i rura naprawiona, a skarżący systematycznie przedkłada sporządzane przez siebie dokumenty prywatne z których ma wynikać, że jednak ta awaria nie została usunięta. W takiej sytuacji wydaje się być uzasadnionym, aby główny ciężar przeprowadzenia dowodów w tej sprawie przejęły same organy administracji. Rację ma bowiem skarżący podnosząc, że w istocie organy oparły swoje ustalenia na przesądzającym dowodzie z oględzin samej ściany budynku, przy czym te oględziny było prowadzone jedynie od zewnątrz budynku. Co także ma znaczenie w tej sprawie, aż dwie osoby posiadające uprawnienia specjalistyczne dotyczące projektowania i instalacji sporządzało opinie i ekspertyzy, z których częściowo wycofywały się.
Błędem było przyjęcie przez organy, że dokumenty prywatne, które sporządza sam skarżący nie mogą mieć znaczenia w sprawie. Dokumenty te nie mogły wprawdzie być uznane za opinie biegłego, ale nie oznacza to, że należało je pominąć tylko dlatego, że przedłożyła je strona zainteresowana określonym załatwieniem sprawy. Także organ II instancji dostrzegł wprawdzie dokumenty przedkładane przez skarżącego, ale zarazem uznał, że nie odzwierciedlają one stanu rzeczywistego nie wnikając w ich treść. Nie chodziło oczywiście o szczegółowe ustosunkowywanie się do licznych pism skarżącego składanych w tej sprawie, ale o uzasadnienie, dlaczego przedstawiany przez skarżącego stan faktyczny nie jest oparty na rzeczywistych ustaleniach. Przykładowo, skarżący przedkłada w swoich pismach zdjęcia mające potwierdzać stopień zawilgocenia, a organy administracji do takich materiałów skarżącego się nie ustosunkowują.
Z akt wynika, że w dniu 15 czerwca 2012 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę stanu i stopnia zawilgocenia ściany wschodniej budynku nr [...] przy ul. P. w K. i z tego protokołu wynika, że to zawilgocenie wówczas istniało. W czasie tych oględzin brali udział i skarżący i L. J.. Natomiast oględziny przeprowadzone w dniu 30 stycznia 2013 r. odbyły się bez udziału M. J. i L. J.. W sprawie, w której interesy stron są oczywiście przeciwne, dowód z oględzin winien być przeprowadzony z udziałem stron, a przynajmniej po zawiadomieniu stron o przeprowadzeniu takiego dowodu. W aktach sprawy brakuje zaś dowodu na zawiadomienie stron o oględzinach przeprowadzonych w dniu 30 stycznia 2013 r.
Ustosunkowując się do zarzutów i argumentacji skarżącego należy stwierdzić, że częściowo są one zasadne i Sąd dał temu wyraz z uzasadnieniu wyroku. Część jednak uzasadnienia skargi nie jest trafna. Nie jest trafny w tej sprawie zarzut wystąpienia przesłanki skutkującej nieważnością wydanych decyzji. Skarżący, mimo że posiada uprawnia budowlane i przedkłada do akt liczne pisma, nie może oczekiwać, że zostanie w tej sprawie uznany za biegłego. Skarżący jako strona w ogóle nie może pełnić funkcji biegłego, co wprost wynika z art. 84 § 2 K.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a. Podnoszone przez skarżącego opinie mgr inż. W. S. i inż. M. O. nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego. Osoby te, po przedłożeniu opinii, składały dodatkowe wyjaśnienia w znacznej mierze wycofując się z poprzednio zajmowanych stanowisk.
Ponadto z treści opinii przedłożonych przez te osoby wynika, że jakiś udział w ich sporządzeniu miał sam skarżący chociażby w tym zakresie, że sam skarżący dostarczał materiałów służących za podstawę do ich sporządzenia. Tym samym uprawnionym było dystansowanie się organów od ustaleń wynikających z tych opinii.
Reasumując, w tej sprawie organy administracyjne nie wyjaśniły wszystkich istotnych wątpliwości przedwcześnie twierdząc, że żaden z dokumentów prywatnych skarżącego nie jest wiarygodny, ponieważ jest on sprzeczny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie, dlaczego podawane przez skarżącego okoliczności nie mogą być uznane za wiarygodne. Tym samym organy naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia wystarczającego materiału dowodowego i brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Przeprowadzając zaś w dniu 30 stycznia 2013 r. – w trakcie trwania sformalizowane postępowania administracyjnego – dowód z oględzin naruszyły art. 79 § 1 K.p.a., co mogło mieć istotne znaczenie w tej sprawie. Przeprowadzenie w dniu 30 stycznia 2013 r. czynności kontrolo-sprawdzających na podstawie art. 81-81a Prawa budowlanego było niewystarczające w tej sprawie. Takie czynności mogą organy administracji budowlanej przeprowadzać przed wszczęciem postępowania administracyjnego cele ustalenia okoliczności, które uzasadniałyby wszczynanie postępowania administracyjnego. Skoro już jednak postępowanie zostało wszczęte, należało korzystać z przepisów K.p.a. dotyczących zasada przeprowadzania dowodów. W końcu oba organy w tej sprawie w znacznej mierze oparły się właśnie na wynikach oględzin z daty 30 stycznia 2013 r.
Uchybienia w prowadzeniu postępowania dowodowego uzasadniają zarzut naruszenia ww. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym zaskarżona decyzja podlega, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchyleniu.
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. organ I instancji winien przeprowadzić dowód z postaci oględzin nieruchomości z udziałem stron tak od strony zewnętrznej właściwej ściany budynku przy ul. P. w K. jak i od strony wewnętrznej. Te oględziny powinny pozwolić organowi I instancji na ustalenie, czy stan tej ściany powoduje jakiekolwiek niebezpieczeństwo zagrożenia dla konstrukcji budynku bądź zdrowia, życia i innych chronionych Prawem budowlanym wartości. Być może zasadnym będzie ocena stopnia zawilgocenia samej ściany i jej fundamentów. Dodatkowe czynności dowodowe należy uzależnić od ustalanego stany faktycznego sprawy. Organ winien także zwrócić się do Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w K. celem wyjaśnienia, czy rzeczywiście w dniu 13 czerwca 2012 r. miała miejsce awaria wodociągu (instalacji) przy ul. P. w K. i na czym ona polegała (wynika to z pisma skarżącego, akta administracyjne sprawy, karta nr 199).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło