II SA/Kr 871/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy L. na decyzję Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w w [...] dla Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki. Pismem z dnia 7 czerwca 2018 r. Gmina L. (dalej: strona skarżąca) wniosła skargę na ww. decyzję wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji w całości istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w sytuacji wykonania decyzji doszłoby do wyburzenia budynku, który w razie uchylenia nieważnej decyzji być może rozburzony nie powinien zostać. Nadto zaangażowane zostaną znaczne środki z gminnego budżetu, które jak się może okazać wydatkowane być nie powinny co z kolei spowoduje powstanie znacznej szkody po stronie Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., dalej" "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dopuszczalna jest wówczas, gdy brak wstrzymania wykonania takiej decyzji skutkowałby niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub też spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków w razie wykonania decyzji. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/2004, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt IISA/Bk 352/06, opub. w LEX nr 192964). Stosownie do powyższych uregulowań normatywnych zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadnia wstrzymanie zaskarżonego aktu, a wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FSK 983/08). W ocenie Sądu w badanej sprawie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postaci trudnych do odwrócenia skutków jak i niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. W przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę już z jej istoty wynika, iż jej wykonanie może powodować trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę. W okolicznościach niniejszej sprawy wstrzymanie jej wykonania jest uzasadnione. W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na ugruntowaną już linię orzecznictwa, zgodnie z którą rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 29/13; z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt II OZ 863/12; z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 385/12 oraz z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OZ 1382/11, CBOSA). Ponadto w razie uwzględnienia skargi skutki nieuzasadnionej rozbiórki dotkną właściciela obiektu, a ewentualnie udzielona mu ochrona okaże się iluzoryczna (por. orzeczenia NSA z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt II OZ 828/10, LEX nr 743922, z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 1047/09, LEX nr 587385 i z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt II OZ 897/05, niepubl.). Należy również wyjaśnić, że postanowienie w sprawie wstrzymania wykonywania zaskarżonej decyzji ma charakter tymczasowy. Jego moc wygasa z chwilą rozstrzygnięcia sprawy. Wydając to postanowienie Sąd nie bada merytorycznie sprawy i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może być interpretowane jako pozwalające na czynienie domniemania ewentualnego uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.