II SA/Kr 876/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-12-12
Skład orzekający: Jacek Bursa, Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie zwykłe, reprezentowane przez swojego przedstawiciela, prawidłowo wniosło skargę do sądu administracyjnego, jeśli przedstawiło jedynie regulamin stowarzyszenia i zaświadczenie o wpisie do rejestru, a nie dokument potwierdzający umocowanie podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ Stowarzyszenie zwykłe, nieposiadające osobowości prawnej, nie wykazało należytego umocowania swojego przedstawiciela do reprezentacji w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Przedłożony regulamin stowarzyszenia i zaświadczenie o wpisie do rejestru nie są wystarczające do potwierdzenia takiego umocowania; wymagane jest upoważnienie podpisane przez wszystkich członków stowarzyszenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe wniosło skargę na decyzję Wojewody dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Skargę podpisał przedstawiciel stowarzyszenia, który przedłożył jedynie regulamin stowarzyszenia i zaświadczenie o wpisie do rejestru. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentacji, jednak przedłożone dokumenty okazały się niewystarczające.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: skargę odrzucić.
Decyzją nr [....] z dnia 9 maja 2013r., znak: [....] Prezydent Miasta K. zezwolił na realizację inwestycji drogowej, pn.: Rozbudowa ul. Wielogórskiej jako drogi gminnej klasy dojazdowej na odcinku km 0+000,00 do km 3+00,00 w zakresie budowy jezdni, chodnika, zatoki postojowej, zjazdów, drogowych rowów odwadniających, kanalizacji deszczowej wraz z wpustami deszczowymi, przyłączami oraz wylotem do istniejącego rowu, budową oświetlenia ulicznego i sieci wodociągowej, wraz z rozbudową ul. Podgórki Tynieckie od km 3+00,00 do km 7+18,28 (odcinek od km 3+00,00 do 4+66,96 jako droga gminna dojazdowa, od km 4+66,96 do hm 7+18,28 jako droga gminna lokalna) w zakresie budowy jezdni, chodnika, oświetlenia, sieci wodociągowej, remontu istniejących zjazdów, remontu istniejącej jezdni ul. Podgórki Tynieckie - od km 4+66,96 do km 6+81,55, budowy drogowych rowów odwadniających, przebudowy istniejącej kanalizacji deszczowej, umartwieniem odcinka istniejącej kanalizacji deszczowej, budowy wpustów deszczowych wraz z przyłączami, budowy przepustów pod drogą oraz likwidacją istniejących, przebudowy sieci elektroenergetycznej eN, słupa elektrycznego, likwidacji istniejących słupów oświetleniowych i istniejącej sieci elektroenergetycznej, oraz przebudowy ulicy Wielogórskiej jako drogi innej kategorii w celu dostosowania obecnego jej układu do układu nowoprojektowanej ulicy.
Stowarzyszenie "[....] " złożyło odwołanie zarzucając, że raport oddziaływania inwestycji na środowisko w związku z przeprowadzeniem przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postępowania w sprawie oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 nie zawiera elementów wymaganych przepisami art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ponieważ nie zawiera:
- charakterystyki całego przedsięwzięcia, w tym mających ogromny wpływ na środowisko inwestycji polegających na budowie cmentarza i spopielarni zwłok.
- charakterystycznych cech procesów produkcyjnych w tym spalania i grzebania zwłok.
- rodzaju i wielkości zanieczyszczeń wynikających z planowanego przedsięwzięcia.
- opisu istniejących w sąsiedztwie inwestycji zabytków chronionych.
- opisu analizowanych wariantów w tym wariantu alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska.
- określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej i możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko.
- uzasadnienia proponowanego wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na: ludzi, rośliny, zwierzęta, wodę, powietrze, powierzchnię ziemi, klimat, krajobraz, zabytki oraz wzajemne oddziaływanie ww. elementów.
- opisu metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opisu znaczących oddziaływań na środowisko.
- opisu przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko.
- części graficznej.
- analizy konfliktów społecznych związanych z przedsięwzięciem.
- propozycje monitoringu oddziaływania inwestycji na etapie budowy i eksploatacji.
- analizy dotyczącej oddziaływania inwestycji na korytarze ekologiczne i na obszar Natura 2000.
- analizy związanej ze wzrostem ruchu pojazdów i z zaprojektowanym odwodnieniem.
- wpływu inwestycji, w tym jej powierzchni zabudowy na obszar chroniony.
- wpływu inwestycji na obszar Natura 2000 i nieruchomości mieszkańców po wystąpieniu znacznych opadów atmosferycznych.
- wpływu inwestycji na Naturę 2000 w związku ze zmożonym zanieczyszczeniem komunikacyjnym i emisji ze spopielarni.
- kompensacji przyrodniczej.
- analizy zwierząt występujących na tym terenie: motyli naturowych, żaby grzechotka drzewna, wąż gniewosz, dzwoniec zwyczajny, błotniak stawowy, kwiczoł, dzięcioł średnik, rannik, łasica, dzik.
W odwołaniu Stowarzyszenie wymieniło też nieprawidłowości, jakie zawierał raport. Polegały one na tym, że:
- Budowa drogi oraz zniszczenie dużego obszaru Natura 2000 nie znajduje żadnego racjonalnego wytłumaczenia.
- Na terenie objętym wnioskiem jest wysoki poziom wód gruntowych około 50 cm i nie można wykonywać odwodnienia ze względu na wymogi roślin i zwierząt żyjących na terenie obszaru Natura 2000.
- Remont jezdni przewiduje tylko zrobienie nakładki i budowa takiej drogi jest bezcelowa ponieważ zostanie zaraz zniszczona przez ciężki sprzęt.
- Istniejąca kanalizacja sanitarna była budowana i finansowana przez mieszkańców, którzy nie godzą się na podłączenie do niej ścieków z projektowanego cmentarza, restauracji i krematorium.
- Mimo wysokiej bioróżnorodności teren jest zabudowywany i niszczony.
- Inwestycja będzie realizowana na obszarze Natura 2000 w rejonie cennych siedlisk i stanowisk.
- Planowana inwestycja powstaje w miejscu, w którym miała powstać otulina dla obszaru Natura 2000, budowana droga wychodzi pasem 5 metrowym poza istniejącą drogę polną.
- Inwestycja sprawia, że nie będzie można wyznaczyć otuliny, nastąpi dewastacja powierzchni biologicznie czynnej na terenie cmentarza, zmiana stosunków wodnych, hałas, a zanieczyszczenie ze spopielarni i dróg może przerwać proces ochrony obszaru i zaburzy równowagę biogenów. Budowa ta wiąże się z wycinką wielu hektarów lasu, która spowoduje zmianę stosunków pomiędzy roślinami i zwierzętami, zredukuje obszar występowania siedlisk łąk trzęścicowych, znikną siedliska derkacza, zginą motyle modraszki i inne gatunki, które potrzebują idealnie czystej gleby i wody. Skawiński obszar łąkowy straci walory ochronne dla cennych gatunków roślin i zwierząt i stanie się małą łąką przy wielkim cmentarzu i spopielarni.
- Mieszkańcy będący właścicielami działek, na których jest realizowana inwestycja nie zostali dopuszczeni do udziału w postępowaniu w charakterze strony.
- Inwestycja jest częścią nowych ciągów komunikacyjnych zamieszczonych w planach zagospodarowania przestrzennego Tyniec-Wschód i Tyniec-Południe i nie polega na rozbudowie istniejących.
- Obecnie nie ma tam żadnych ciągów komunikacyjnych, jest tylko droga polna, po której ludzie spacerują i jeżdżą rowerami, gdyż nie jest możliwe przejechanie samochodem.
- Wycięty został hektar lasu na terenie cmentarza, mimo braku pozwolenia na budowę.
- Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska swoim postanowieniem dopuścił wykorzystanie i przekształcenie terenów w obszarze Natura 2000 i dał wolną rękę wykonawcy. Stwierdził, że prace związane z realizacją inwestycji drogowej nie spowodują degradacji siedliska, zmiany cech siedliska oraz zmniejszenia jego powierzchni i zmian środowiska gruntowo-wodnego.
Zdaniem odwołującego wizja lokalna przeprowadzona w marcu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie jest wiarygodna, ponieważ w tym okresie rośliny jeszcze nie zaczęły wschodzić. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie poprosił ekspertów do oceny gatunków priorytetowych, lecz bazował na własnych doświadczeniach, które były pozbawione analiz, symulacji, danych statystycznych a wydając postanowienie nie kierował się zasadą przezorności.
Odwołujący zarzucił dodatkowo organowi I instancji wydanie decyzji z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 25 kpa, ponieważ Prezydent Miasta K. był zarówno wnioskodawcą i organem wydającym decyzję. Nieruchomości, przez które przebiega inwestycja drogowa są własnością Gminy i Gmina ma w tym postępowaniu też statut strony (właściciel nieruchomości). Odwołujący wnosi, że wszyscy podlegli Prezydentowi pracownicy podlegali wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie.
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2014r. znak: WI-IX.7821.1.13.2013, Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 kpa, art. 11g. ust. 1 pkt. 1 oraz art. 11c. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013, poz. 687)
I. uchylił w zaskarżonej decyzji zapisy dotyczące przebudowy fragmentu ulicy Wielogórskiej, objętej obowiązkiem przebudowy istniejącej drogi innej kategorii znajdujące się:
a.) na stronie 2, w wierszach od l do 3 (licząc od góry strony), o treści: "Realizacja obowiązku przebudowy ul. Wielogórskiej jako drogi innej kategorii na części działki nr [....] obr. [....] i działce nr [....] w obr. [....] ",
b.) na stronie 11, w wierszach od 33 do 38 (licząc od góry strony) i na stronie 12, w wierszach od l do 4 (licząc od góry strony), o treści: "XIII. Zezwolenie na wykonanie obowiązków, o których mowa w XI i XII. Zezwala się Prezydentowi Miasta K. działającemu przez pełnomocnika J.M. Dyrektora Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta K. - ul. [....] na zajęcie na czas prowadzenia robót budowlanych pasa gruntu nieruchomości niżej wymienionych znajdujących się poza liniami rozgraniczającymi drogę celem przebudowy istniejącej ulicy Wielogórskiej - droga wewnętrzna jako drogi innej kategorii w granicy istniejącego pasa drogowego tej ulicy w zakresie włączenia do nowo projektowanej drogi gminnej na działce:
- nr [....] obr. [....] - pow ok.73 m 2, dł. ok. 11,3 m, szer. ok. 6,4 m,
- nr [....] obr. [....] - pow ok.41 m 2, dł. ok. 9,7 m, szer. ok. 4,3 m.
i w tym zakresie odmówił udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
II. uchylił w zaskarżonej decyzji zapisy dotyczące przebudowy fragmentu ulicy Wielogórskiej, objętej obowiązkiem przebudowy istniejącej drogi innej kategorii znajdujące się na stronie 11, w wierszach od 16 do 29 (licząc od góry strony), o treści:
" W związku z realizacją przedmiotowej inwestycji zachodzi konieczność nałożenia w niniejszej decyzji obowiązku dokonania przebudowy drogi innej kategorii. Nakładam niniejszą decyzją obowiązek dokonania przebudowy drogi innej kategorii wykraczającej poza linie rozgraniczające teren inwestycji. Przebudowa ul. Wielogórskiej - droga wewnętrzna (w zarządzie Gminy Miejskiej K.), w zakresie włączenia do nowo projektowanej drogi gminnej na działce nr [....] obr. [....] [....] obr. [....] . Powyższe działki stanowią własność, bądź znajdują się w zarządzie Gminy Miejskiej K. Natomiast Gminę Miejską K. reprezentuje wnioskodawca przedmiotowego zamierzenia. Zatem obejmując wnioskiem w przedmiotowej sprawie przebudowę drogi gminnej innej kategorii, wykraczają poza linie rozgraniczające planowanej drogi, wnioskodawca, a jednocześnie właściciel/zarządca tych działek, wyraził wolę takiego a nie innego wykorzystania jego terenu. Zatem ww. przebudowa w żaden sposób nie spowodują ograniczenia, właściciela tych nieruchomości, w sposobie ich wykorzystania."
i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejscu uchylenia, nowego zapisu o treści:
"W ramach przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie przewiduje się przebudowy istniejących dróg innej kategorii."
III. uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis znajdujący się na strome 8 decyzji w wierszu 20 (licząc od góry strony), o treści:
" - [....] o pow. 0,05979 ha - dotychczasowe władanie."
i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejscu uchylenia nowego zapisu o treści
" - [....] o pow. 0,5979 ha - dotychczasowe władanie."
IV. uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji znajdujący się na stronie 7 decyzji w wierszach od 27 do 36 (licząc od góry strony), zapis dotyczący ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich o treści:
"Przy pracach związanych z realizacją inwestycji należy uwzględnić interesy osób trzecich: dotyczy to w szczególności zapewnienia dostępu do drogi publicznej, ochrony przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, cieplnej oraz ze środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, uciążliwości powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby. W trakcie prowadzenia robót budowlanych inwestor winien zwróć uwagę na zachowanie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zadbać o to, by roboty stwarzały jak najmniejszą uciążliwość dla środowiska."
i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejscu uchylenia, nowego zapisu o treści: "Inwestycję zaprojektowano, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, póz. 1623, z późn. zm.), w sposób zapewniający poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym poprzez:
- zapewnienie dostępu do drogi publicznej,
- zapewnienie dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi,
- zapewnienie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, cieplnej oraz ze środków łączności,
- ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie,
- ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby,
- zachowanie bezpieczeństwa ludzi i mienia."
V. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W punkcie I. niniejszej decyzji Wojewoda Małopolski uchylił w zaskarżonej decyzji zakres inwestycji dotyczący obowiązku przebudowy istniejącej drogi innej kategorii (ul. Wielogórskiej), bowiem po analizie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, że ul. Wielogórska nie jest drogą publiczną lecz jest drogą wewnętrzną. Powyższe informacje potwierdzają dane zawarte na stronie internetowej Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. , tj. instytucji, która zajmuje się pełnieniem funkcji zarządu dróg publicznych: krajowych (z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych), wojewódzkich, powiatowych, gminnych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych oraz dróg wewnętrznych położonych na terenach stanowiących własność i pozostających we władaniu Gminy Miejskiej K. lub Skarbu Państwa, bowiem ul. Wielogórska nie jest wymieniona w wykazie ulic, będących w zarządzie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K.
Natomiast w treści swojej decyzji Prezydent Miasta K. umieścił informację niespójną mówiącą o tym, że ul. Wielogórska jest drogą wewnętrzną w zarządzie Gminy Miejskiej K. i nałożył obowiązek przebudowy tej drogi. Zgodnie z przepisem art. 11 f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może zawierać ustalenia dotyczące obowiązku przebudowy drogi innej kategorii. W analizowanym przypadku wnioskiem o wydanie decyzji objęta jest rozbudowa dróg gminnych klasy D, w związku z powyższym obowiązkiem przebudowy dróg innej kategorii może być objęta droga innej kategorii niż gmina. W związku z powyższym przebudowa ul. Wielogórskiej nie może być objęta tym obowiązkiem.
W punkcie II. decyzji Wojewoda Małopolski uchylił w zaskarżonej decyzji zapisy dotyczące obowiązku przebudowy istniejącej drogi innej kategorii (ul. Wielogórskiej), znajdujące się na stronie 11 i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejscu uchylenia nowego zapisu o treści: "W ramach przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie przewiduje się przebudowy istniejących dróg innej kategorii", ponieważ niniejszą decyzją Wojewoda Małopolski uchylił wszystkie zapisy występujące w decyzji Prezydenta Miasta K. dotyczące obowiązku przebudowy istniejących dróg innej kategorii.
W punkcie III. decyzji Wojewoda uchylił w zaskarżonej decyzji zapis o treści: "[....] o pow.0,05979 ha - dotychczasowe władanie" i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejscu uchylenia nowego zapisu o treści: "[....] o pow.0,5979 ha - dotychczasowe władanie, ponieważ załącznik ww. decyzji Prezydenta Miasta K. nr [....] pn.: mapa z projektem podziału nieruchomości objętej [....] , zawiera dane informujące o tym, że po podziale działka dzielona o numerze ewidencyjnym [....] ma powierzchnię 0,5979 ha. W treści decyzji Prezydenta Miasta K. omyłkowo napisano, że działka o numerze [....] ma powierzchnię 0,05979 ha.
W punkcie IV. decyzji Wojewoda uchylił w zaskarżonej decyzji zapis znajdujący się na stronie 7 decyzji dotyczący ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich o treści: "Przy pracach związanych z realizacją inwestycji należy uwzględnić interesy osób trzecich: dotyczy to w szczególności zapewnienia dostępu do drogi publicznej, ochrony przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, cieplnej oraz ze środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, uciążliwości powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby. W trakcie prowadzenia robót budowlanych inwestor winien zwróć uwagę na zachowanie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zadbać o to, by roboty stwarzały jak najmniejszą uciążliwość dla środowiska" - orzekając w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejscu uchylenia nowego zapisu o treści: "Inwestycję zaprojektowano, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.), w sposób zapewniający poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym poprzez:
- zapewnienie dostępu do drogi publicznej,
- zapewnienie dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi,
- zapewnienie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, cieplnej oraz ze środków łączności,
- ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie,
- ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby,
- zachowanie bezpieczeństwa ludzi i mienia",
ponieważ zapis zawarty w decyzji Prezydenta Miasta K. dotyczył tylko fazy związanej z realizacją inwestycji.
Organ odwoławczy dokonując powyższego rozstrzygnięcia uznał, iż nie narusza ono zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 ww. ustawy.
Badając zgodność z prawem pozostałej części decyzji organ odwoławczy uznał, że czyni ona zadość wymogom przepisów prawa.
Zaskarżona decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi z określeniem ich kategorii, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji oraz oznaczenie nieruchomości lub ich części według katastru nieruchomości, które stają się własnością jednostki samorządu terytorialnego, warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, warunki wynikające z potrzeb ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej, zatwierdza projekty podziału nieruchomości i projekt budowlany oraz określa wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych istniejących interesów osób trzecich.
W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdza, że zreformowana decyzja Prezydenta Miasta K. spełnia wymogi określone w art. 11 f. ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w tych przepisach.
Odnosząc się do uwag Stowarzyszenia dotyczących niekorzystnych rozwiązań lokalizacyjnych oraz rozwiązań projektowych przyjętych w zaskarżonej decyzji, które zdaniem skarżących w niedostatecznym stopniu zabezpieczają interesy osób trzecich i mienia mieszkańców organ odwoławczy stwierdza, że zgodnie z przepisami ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych organ I instancji oraz organ odwoławczy pełni w procesie budowy drogi funkcję organu administracji, który jest zobowiązany do wydania decyzji w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, a nie jest upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych przez strony rozwiązań projektowych.
Organ odwoławczy uznał, że przebieg planowanej inwestycji w liniach rozgraniczających drogi został ustalony prawidłowo, bowiem przedsięwzięcie polegać będzie między innymi na rozbudowie ul. Podgórki Tynieckie i ul. Wielogórskiej w K. (droga gminna klasy D). W ramach inwestycji będą budowane chodniki, jezdnia, zatoka postojowa, plac do nawracania, zjazdy, rowy drogowe, przepusty, kanalizacja deszczowa, oświetlenie drogowe oraz sieć wodociągowa wraz budową hydrantów, a remontowany będzie fragment jezdni ul. Podgórki Tynieckie, istniejące zjazdy i na fragmentach istniejące sieci uzbrojenia terenu.
Organ odwoławczy rozpatrzył zarzuty strony dotyczące przyjętych rozwiązań projektowych związanych z odwodnieniem rozbudowywanej drogi oraz z zaprojektowaniem odpowiedniej konstrukcji jezdni.
Zatwierdzony projekt budowlany posiada wymagane uzgodnienia, a za przyjęte rozwiązania projektowe odpowiada projektant, który w swoim oświadczeniu zawartym w projekcie budowlanym potwierdził prawidłowość przyjętych rozwiązań projektowych.
Inwestor na odprowadzenie wód opadowych z rozbudowywanej drogi do rowu melioracyjnego (dopływu potoku S.), uzyskał uzgodnienie projektu budowlanego z Zarządem Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. pismem z 05 marca 2012 r. znak: [....] [....] oraz opinię Zespołu Koordynującego Usytuowanie Projektowanych Sieci Uzbrojenia Terenu z 16 marca 2012 r. znak: [....] . Inwestor uzyskał także decyzję Starosty Olkuskiego z 15 maja 2012 r. znak: [....] o pozwoleniu wodno-prawnym na wykonanie urządzeń wodnych, rozbiórkę istniejących urządzeń wodnych oraz odprowadzenia do ziemi (rowu) wody opadowej i roztopowej pochodzącej z odwadnianego terenu. W decyzji tej między innymi zostały określone parametry odprowadzanych ścieków w odniesieniu do udzielonego pozwolenia oraz stwierdzono, że przedstawiony zakres zamierzonego korzystania z wód nie narusza ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W świetle powyższego nieuzasadniona jest obawa odwołujących dotycząca niewłaściwego odprowadzenia wód opadowych z projektowanej inwestycji drogowej i naruszenia gospodarki wodno-ściekowej na terenie obszaru Natura 2000 oraz na terenach sąsiednich.
Zgodnie z załączoną do projektu budowlanego nową mapą projektu zagospodarowania terenu opracowaną w listopadzie 2013 r., teren inwestycji objęty decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [....] położony jest na terenie obszaru Natura 2000. Inwestor postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 29 marca 2013 r. uzyskał warunki na realizację przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, które zostały uznane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, tj. organu sprawującego nadzór nad przedmiotowym obszarem za wystarczające dla ochrony tego terenu. Zgodnie z art. 27a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (nadzór nad obszarem Natura 2000 lub proponowanym obszarem mającym znaczenie dla wspólnoty sprawuje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska. Regionalny dyrektor również koordynuje funkcjonowanie obszarów Natura 2000 na obszarze swego działania (art. 32 ust. 3 ustawy), natomiast na podstawie art. 32 ust. l ustawy o ochronie przyrody Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nadzoruje funkcjonowanie obszarów Natura 2000, prowadząc ewidencję działań niezbędnych do podejmowania działań w zakresie ich ochrony. Wobec powyższego to Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. odpowiada za nadzór i koordynację funkcjonowania obszarów naturowych, w tym [....] Obszaru Łąkowego PLH120079.
W swoim postanowieniu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska określił warunki realizacji inwestycji w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 oraz nałożył na inwestora obowiązek przez okres 3 lat po zakończeniu prac prowadzić monitoring przyrodniczy na obszarze Natura 2000 [....] Obszar Łąkowy [....] w pasie 10 m od drogi, polegający na badaniu wpływu planowanej drogi na zmiany zachodzące w zbiorowiskach roślinnych. Ponadto stwierdził, że prace związane z realizacją inwestycji drogowej nie spowoduj ą fizycznej degradacji siedliska, zmniejszenia jego powierzchni, ani nie spowodują zmiany cech charakterystycznych siedliska, nie spowodują również bezpośrednich lub pośrednich zmian w fizycznej jakości środowiska gruntowo-wodnego. Siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony zlokalizowane są poza terenem przedmiotowych prac, a prace związane z inwestycją nie spowodują zmiany stosunków wodnych i zmiany siedlisk przyrodniczego obszaru, bowiem nie będą powodowały pogorszenia się stanu siedlisk m. in. poprzez: fizyczną degradację, zmniejszenie powierzchni, zmianę cech charakterystycznych siedliska. Przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe i uzyskane zezwolenia potwierdzają, że istniejący odbiornik przejmie wody opadowe i nie nastąpi zmiana stosunków wodnych na terenie objętym inwestycją związana z obniżeniem poziomu wód lub nadmiernym uwilgoceniem siedlisk na obszarze Natura 2000. W przypadku motyli będących przedmiotem ochrony obszaru nie stwierdzono, aby wskutek realizacji inwestycji doszło do znaczących zaburzeń populacji gatunku, które spowodowałyby długotrwały spadek liczebności populacji, zmniejszenie zasięgu gatunku, czy zmniejszenie rozmiarów siedliska gatunku.
W swoim postanowieniu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że z uwagi na realizację przedmiotowej inwestycji w terenie przyrodniczo wrażliwym w sąsiedztwie zbiorowisk roślinnych, na których zostały stwierdzone rośliny chronione, a także gatunki zwierząt chronionych, w przypadku braku możliwości dotrzymania zakazów w stosunku do gatunków wymienionych w ustawie o ochronie przyrody inwestor winien wystąpić do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. o uzyskanie stosownego zezwolenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym w trybie art. 56 ustawy o ochronie przyrody.
Przedsięwzięcie zlokalizowane jest w bezpośrednim sąsiedztwie oraz częściowo na terenie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000: [....] [....] Obszar Łąkowy, zatwierdzonym przez Komisję Europejską decyzją z 10 stycznia 2011 r. (....) jako obszar o znaczeniu dla Wspólnoty, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody. Ten obszar Natura 2000 został wyznaczony dla ochrony 4 gatunków motyli wymienionych w II Załączniku Dyrektywy Siedliskowej. Ponadto objęte ochroną na przedmiotowym obszarze są siedliska przyrodnicze z Załącznika I dyrektywy Siedliskowej (92/43/EWG). Jak wynika ze Standardowego Formularza Danych głównymi zagrożeniem dla tych gatunków zwierząt i siedlisk są: zabudowa obszaru (zarówno w obrębie cennych siedlisk przyrodniczych, jak i w sąsiedztwie tych obszarów), istotna zmiana warunków gruntowo-wodnych (w szczególności obniżanie poziomu wód gruntowych), sukcesja naturalna związana z zaniechaniem wykaszania oraz zabudowa obszaru naturowego.
Odnosząc się do uwag Stowarzyszenia dotyczących postępowania prowadzonego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, organ odwoławczy zauważa, że uwagi wniesione w odwołaniu stanowią powtórzenie wniosków i uwag zgłaszanych przez Stowarzyszenie w trakcie postępowania zakończonego wydaniem ww. postanowienia, do których Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odniósł się na stronach od 17 do 35 swojego postanowienia.
Co do zarzutów Stowarzyszenia dotyczących w ogólności trzech sfer (obszarów): zakresu przedsięwzięcia, zawartości raportu oddziaływania na obszar Natura 2000, i nieprawidłowości jakie zawierał raport, co powinno zgodnie z zasadą przezorności doprowadzić do tego, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. powinien wydać odmowę wyrażenia zgody na realizację przedmiotowej inwestycji, gdyż jej skutki są niepewne, niejasne, wątpliwe i ryzykowne dla przyrody.
Organ odwoławczy wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. , uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. l ww. ustawy, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów stwierdził postanowieniem z 23 lipca.2012 r. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000: [....] [....] Obszar Łąkowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia, nałożył obowiązek przedłożenia raportu określając jego zakres, a w uzasadnieniu obszernie zwrócił uwagę m.in. na zagrożenie, jakie niesie realizacja inwestycji w stosunku do 4 gatunków motyli zagrożonych wyginięciem i wymienionych w II Załączniku Dyrektywy Siedliskowej oraz dla siedlisk gatunków.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia planowanych do realizacji inwestycji: budowy cmentarza i spopielarni zwłok, podano, że na początku uzasadnienia postanowienia Regionalny Dyrektor odniósł się szczegółowo do tej kwestii. Uwzględniając proceduralne przesłanki stosowania art. 96 ww. ustawy, tj. brak toczącego się postępowania w sprawie budowy cmentarza i spopielarni zwłok, wycofanie wniosku dotyczącego stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 tej inwestycji, konieczność umorzenia postępowania Regionalnego Dyrektora. Wobec takiego stanu formalno-prawnego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. słusznie uznał, iż oddziaływanie na obszar Natura 2000 ww. inwestycji powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu administracyjnym po rozważeniu przez organ właściwy do wydania decyzji wymaganych przed rozpoczęciem realizacji ww. przedsięwzięć, czy przedsięwzięcia te mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Zdaniem organu odwoławczego Regionalny Dyrektor zweryfikował przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, stwierdzając, że jest on dokumentem obejmującym ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 [....] [....] i zawiera informacje dotyczące wpływu inwestycji zarówno na składniki nieożywione jak i organizmy roślinne i zwierzęce zasiedlające chroniony teren. Ponieważ, jak podkreślono niektóre elementy środowiska przyrodniczego zostały przeanalizowane zbyt ogólnie, pismem z 18 października 2012 r. wystąpiono o uzupełnienie przedłożonego raportu.
W wyniku uzupełnienia raportu złożono "Aneks do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia pn.: "Budowa drogi dojazdowej do projektowanego cmentarza komunalnego oraz obiektu ceremonialnego ze spopielarnią zwłok i infrastrukturą techniczną obejmującą obszar przedsięwzięcia" - na obszar Natura [....] [....] ". Ponadto organ uzyskał wyjaśnienia w związku ze złożonymi uwagami społeczeństwa. Jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. , dokonując analizy wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 uwzględnił on oprócz wyników zweryfikowanego raportu również inne, wymienione dokumenty będące w posiadaniu Dyrekcji, na podstawie których stwierdzono, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie powodowało znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 [....] [....] . Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska przeanalizował wpływ przedmiotowej inwestycji na siedliska przyrodnicze, siedliska gatunku, populacje gatunku oraz na integralność obszaru i jego powiązanie z innymi obszarami biorąc pod uwagę ww. czynniki zagrożenia.
Istotne jest, że z analizy danych przyrodniczych będących w posiadaniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w trakcie oceny wynikało, że na terenie proponowanej lokalizacji przedsięwzięcia nie występowały siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000. W wyniku analizy wpływu inwestycji na zmiany stosunków wodnych w aspekcie ochrony zbiorowisk zmienno wilgotnych łąk trzęślicowych stwierdzono, iż prace będą prowadzone poza obszarem przedmiotowego siedliska, a rzędne terenu prowadzenia prac wskazują, iż prace te będą realizowane powyżej poziomu występowania wrażliwych siedlisk przyrodniczych, zatem prace te nie będą prowadziły do obniżenia poziomu wód gruntowych w obszarze. Przeanalizowany został sys¬tem odwodnienia drogi polegający na odprowadzeniu wód z drogi do istniejących rowów i dalej na obszar Natura 2000, który nie doprowadzi do istotnych zmian poziomu wody na obszarze Natura 2000. Kierunek spływu wód opadowych na obszar Natura 2000 będzie zachowany. Przeanalizowany został operat wodno-prawny wykonany dla potrzeb uzyskania pozwolenia wodno-prawnego dla projektowanych elementów odwodnienia, w którym przedstawiono obliczenia projektowanych przepływów, z których wynika, że istniejący odbiornik przyjmie projektowane ilości wód, a co za tym idzie nie nastąpi zmiana stosunków wodnych na terenie objętym inwestycją, związana z obniżeniem poziomu wód gruntowych, jak również nadmiernym uwilgotnieniem siedlisk na obszarze Natura 2000 [....] . Zatem prace związane z realizacją przedmiotowej inwestycji drogowej nie spowodują: fizycznej degradacji siedliska, zmniejszenia jego powierzchni, zmiany cech charakterystycznych siedliska, a także bezpośrednich lub pośrednich zmian w fizycznej jakości środowiska gruntowo-wodnego.
W ramach przeprowadzonej oceny została wykonana przez pracowników Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wizja terenowa. Stwierdzono, że zajęcie terenu pod planowaną inwestycję na terenie obszaru Natura 2000 będzie dotyczyło ok. 0,3 ha, tj. 0,675% powierzchni obszaru. Uznano, zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi określenia znaczącego wpływu przedsięwzięcia na przedmioty ochrony w obszarach Natura 2000, Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, że zniszczenia siedliska gatunku poniżej l % może zostać uznane za nieznaczące oddziaływanie, zwłaszcza, iż dotyczy terenów brzeżnych obszaru. W oparciu o wyniki prac terenowych autorów raportu oraz innych źródeł stwierdzono, że zniszczenia na obszarze naturowym będą dotyczyć siedliska, na którym nie stwierdzono roślin żywicielskich dla czterech gatunków motyli będących przedmiotem ochrony. W odniesieniu do motyli chronionych na przedmiotowym obszarze wykorzystano dane uzyskane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska.
Analiza informacji oraz fakt, że siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony obszaru zlokalizowane są poza terenem prac, a prace związane z inwestycją nie spowodują niekorzystnej dla obszaru zmiany stosunków wodnych, pozwoliły na stwierdzenie, iż prace związane z przedmiotową inwestycją nie spowodują znaczącego wpływu na siedliska przyrodnicze obszaru, bowiem nie będą powodowały pogorszenia się stanu siedlisk m.in. poprzez: fizyczną degradację, zmniejszenie powierzchni, zmianę cech charakterystycznych siedliska. W przypadku motyli będących przedmiotem ochrony obszaru nie stwierdzono, aby wskutek realizacji inwestycji mogło dojść do znaczących za-burzeń populacji gatunku, które spowodowałyby: długotrwały spadek liczebności populacji, zmniejszenie zasięgu gatunku, zmniejszenie rozmiarów siedliska gatunku.
Analizując problem integralności obszaru Natura 2000 stwierdzono, że nie istnieją przesłanki wskazujące, aby realizacja inwestycji drogowej miała pogorszyć integralność [....] i jego powiązanie z [....] , bowiem nie spowoduje pogorszenia spójności obszaru, a zmniejszenie powierzchni siedliska gatunku nie będzie miało charakteru znaczącego oddziaływania, gdyż będzie dotyczyło 0,56% powierzchni siedliska gatunku zlokalizowanego w części brzeżnej obszaru opanowywanej w ramach sukcesji przez gatunki inwazyjne.
Konkludując, po analizie zarzutów odwołania, dokumentacji sprawy i konfrontacji zarzutów z obszernym uzasadnieniem postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. (w szczególności odpowiedziami na uwagi i wnioski przekazane do RDOŚ), organ II instancji generalnie podzielił argumentację organu środowiskowego jako organu odpowiedzialnego za koordynację funkcjonowania obszarów Natura 2000 na obszarze swego działania, mając na uwadze istniejące uwarunkowania, tj. niedostatek wiedzy, deficyt informacji, rozbieżności stanowisk naukowców dotyczące przedmiotowego obszaru, niemożność wykonania wszystkich analiz i symulacji.
Regionalny Dyrektor dokonał oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 wykorzystując: uzupełniony i poprawiony raport (potwierdzając fakt, że nie wszystkie elementy raportu - zgodnie z wymogami ustawowymi zostały uwzględnione w sposób wyczerpujący), zebrane i będące w posiadaniu dokumenty, posiadaną wiedzę, monitoring przyrodniczy, wizję terenową wykonaną przez swoich przedstawicieli; uwzględniając siedliska przyrodnicze - chronione łąki oraz populacje motyli stanowiących przedmiot ochrony na tym obszarze, wskazując działania minimalizujące i mając na uwadze uwarunkowania przyrodnicze uznał, że przedmiotowa inwestycja drogowa o określonym zakresie i charakterze nie spowoduje znaczącego negatywnego oddziaływania na obszaru Natura 2000 [....] [....] .
Organ odwoławczy, co do zarzutu że wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie może być objęta ul. Wielogórska i ul. Podgórki Tynieckie w projektowanych liniach rozgraniczających drogi, ponieważ ww. ulice są drogami wewnętrznymi polnymi i nie ma tam żadnych ciągów komunikacyjnych, uznał na postawie wykazu zawierającego nazwy ulic dróg publicznych w K. (zarządzanych przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. ), że tylko ul. Podgórki Tynieckie jest drogą gminną zarządzaną przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. , natomiast ul. Wielogórska nie jest ujawniona w tym wykazie i nie jest drogą publiczną. Zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, w granicach miasta na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta i do właściwości zarządcy drogi, zgodnie z art. 19 ust. l ustawy o drogach publicznych należą sprawy z zakresu z planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. Biorąc powyższe pod uwagę, właściwy zarządca drogi składając wniosek o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej decyduje w ramach swojej właściwości o projektowanej kategorii drogi. Wydając natomiast decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ I instancji określa w tej decyzji linie rozgraniczające teren inwestycji oraz zatwierdza podziały nieruchomości, w których linie podziału nieruchomości stanowią linie rozgraniczające teren inwestycji. Działki w całości lub w części znajdujące się w liniach rozgraniczających teren stają się z mocy prawa własnością samorządu terytorialnego, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna. Przepisy art. lid., 11 f. i art. 12 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jednoznacznie określaj ą zasady przeznaczenia i przejmowania gruntów pod budowę dróg. W przypadku zaskarżonej decyzji w wyniku zatwierdzenia podziałów nieruchomości, działki ewidencyjne przeznaczone: "pod inwestycję", tj. pod rozbudowę ul. Podgórki Tynieckiej i ul. Wielo-górskiej w K. , położone w liniach rozgraniczających terenu inwestycji - zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, stają się z mocy prawa własnością Gminy Miejskiej K. z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna. Ostateczna decyzja Prezydenta Miasta K. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania ł realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości. Dopiero legitymowanie się przez gminę prawem własności do gruntów, po których budowana lub rozbudowywana droga ma przebiegać jest przesłanką do skutecznego podjęcia przez radę gminy uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych, po zasięgnięciu opinii zarządu powiatu. Powyższe wynika wprost z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych, w świetle którego drogi gminne stanowią własność właściwego samorządu gminy.
Dlatego bez znaczenia jest fakt, że w dniu wydania przez Prezydenta Miasta K. decyzji, tylko ul. Podgórki Tynieckie była drogą gminną, a ul. Wielogórska drogą wewnętrzną.
Zakresem wniosku projektant objął także teren, na którym organ I instancji ustalił obowiązek przebudowy istniejącej drogi innej kategorii. Ponieważ fragment drogi objęty obowiązkiem nie jest drogą publiczną, organ odwoławczy uchylił w zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. zapisy dotyczące przebudowy fragmentu ul. Wielogórskiej i w tej części podzielił racje odwołujących.
Rozpatrując zarzut polegający na nie wyłączeniu Prezydenta Miasta K. , organ odwoławczy stwierdził brak konieczności wyłączenia prezydenta w przedmiotowej sprawie. W tym zakresie zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działając na wniosek właściwego zarządcy drogi, którym w odniesieniu do dróg publicznych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych prezydent miasta. Równocześnie zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, ze zm.) prezydent miasta sprawuje funkcję organów powiatu w miastach na prawach powiatu. W myśl natomiast art. 11 b ust. l ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wnioskodawcą w sprawach regulowanych tą ustawą jest właściwy zarządca drogi. Zarządcami dróg zgodnie z treścią art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych są: w odniesieniu do dróg krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, w odniesieniu do dróg wojewódzkich - zarząd województwa, w odniesieniu do dróg powiatowych - zarząd powiatu, a w odniesieniu do dróg gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta).
W miastach na prawach powiatu, funkcje przypisane staroście sprawuje prezydent miasta. W konsekwencji prezydent miasta staje się organem uprawnionym do wydawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych dla dróg gminnych na obszarach miasta na prawach powiatu, co oznacza, że decyzje w sprawie realizacji drogi gminnej w miastach na prawach powiatu są wydawane przy zbiegu kompetencji decyzyjnych organu z uprawnieniami wnioskodawcy. Organ wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010 r., II OSK 88/10. W przedmiotowej sprawie Prezydent wszczął postępowanie i przyjął tym samym, zgodnie z kompetencjami ustawowymi, pozycję organu rozstrzygającego w sprawie, bez prawa uczestnictwa w nim gminy na prawach strony, co skutkuje, że zapisy art. 12 ust. 8 w związku z art. 11f ust. 2. ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w tym przypadku nie mają zastosowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyło Stowarzyszenie " [....] ", zarzucając naruszenie:
- art. 24 § 1 pkt. 1 i 4 w związku z art. 25 kpa poprzez jego niezastosowanie i częściowe utrzymanie ZRID w mocy, mimo że została ona wydana przez organ podlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu z mocy prawa;
- art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. 2013, poz. 687) poprzez jego błędne zastosowanie i uchylenie tylko tych zapisów decyzji, które dotyczyły przebudowy ul. Wielogórskiej, a więc działek ewidencyjnych nr [....] obr. [....] i [....] obr. [....] , z pominięciem uchylenia zapisów decyzji dotyczących rozbudowy tej ulicy, a więc działek ewidencyjnych nr [....] , [....] , [....] , obr. [....] , [....] oraz [....] obr. [....] ;
- art. 107 § 1 kpa poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu;
- art. 66 ust. 1 pkt. 5, 6, 7, 8, 12 i 16 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013, poz. 1235) - dalej jako "u.i.ś." w związku z art. 64 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego w odwołaniu od ZRID postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 27 marca 2013 r. (znak [....] ) w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 [....] [....] ;
- art. 98 ust, 2 pkt. 1 u.i.ś. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego w odwołaniu od ZRłD postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony środowiska w K. z dnia 27 marca 2013 r. (znak [....] ) w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 [....] [....] .
Strona skarżąca wniosła o ej uchylenie w części, w której utrzymała ona w mocy ZRID i zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając zarzuty wskazano, że organ nietrafnie powołuje się na wyrok NSA z dnia 30 marca 2010 r. (sygn. akt II OSK 88/10). Stan faktyczny, na gruncie którego zapadło to orzeczenie różni się od zaistniałego w niniejszej sprawie pewnym. Gmina Miasta K. , na rzecz której wydano ZRID jest właścicielem nieruchomości objętych postępowaniem w sprawie wydania ZRID. Na podstawie ZRID i podanych w niej numerów ksiąg wieczystych, można ustalić, że Gmina jest wyłącznym właścicielem następujących działek ewidencyjnych:
- nr [....] objętej księgą wieczystą nr [....] ;
- nr [....] objętej księgą wieczystą nr [....]
- nr [....] objętej księgą wieczystą nr [....]
oraz współwłaścicielem (posiada udział w wysokości 36/48) działki ewidencyjnej nr [....] objętej księgą wieczystą nr [....] . Prezydent Miasta K. wydając ZRID działał nie tylko jako wnioskodawca i decydent, ale i przedstawiciel Gminy, reprezentujący jej interes prawny związany z nieruchomościami, których Gmina była właścicielem przed wszczęciem postępowania, a także z nieruchomościami, które stały się własnością Gminy na skutek wydania ZRID. Tymczasem, w wyżej przywołanym orzeczeniu, interes prawny gminy wynikał jedynie z faktu, że w wyniku decyzji o lokalizacji drogi stawała się ona właścicielem nieruchomości. Nie była ona natomiast oprócz tego właścicielem nieruchomości objętych postępowaniem przed jego wszczęciem. Elementem, który odróżnia te dwa stany faktyczne jest więc, co Skarżący jeszcze raz podkreśla - fakt bycia występowania przez Prezydenta Miasta K. jako przedstawiciela strony - Gminy Miasta K. , która była i jest właścicielem w/ w nieruchomości objętych postępowaniem.
Niezrozumiałe jest, dlaczego organ uchylił ZRID tylko w tej części, która obejmuje działki ewidencyjne działek ewidencyjnych nr [....] obr. [....] i [....] obr. [....] , zaniechał natomiast uchylenia decyzji w zakresie działek ewidencyjnych nr [....] [....] [....] etc.... obr. [....] , [....] [....] [....] oraz [....] obr. [....]. Działki ewidencyjne nr [....] [....] [....] etc....obr. [....] [....] [....] oraz [....] obr. [....] przebiegają przez lub zachodzącą na ulicę Wielogórską. Wynika to z map ewidencyjnych załączonych do akt postępowania. Tymczasem Organ uchylił ZRID w bardzo precyzyjnie wskazanym zakresie, l tak, w pkt. l zaskarżonej decyzji uchylił treść zawartą na str. 2 - w wierszach od 1 do 3, na str. 11 - w wierszach od 33 do 38, na str. 12 -w wierszach od 1 do 4 i na str. 11 - w wierszach od 16 do 29. Wyżej wskazany zakres ZRID, który został uchylony obejmuje tylko działki ewidencyjne nr [....] obr. [....] i [....] obr. [....] , pomija natomiast pozostałe, wyżej wskazane działki ewidencyjne. Organ błędnie uznał, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, dopuszcza rozbudowę drogi nie będącej drogą publiczną, natomiast nie dopuszcza już jej przebudowy. Zarówno rozbudowa, jak i przebudowa ulicy Wielogórskiej mogła nastąpić tylko w oparciu o przepisy p.b., na podstawie pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia. Odmienna sytuacja miałaby miejsce, gdyby Inwestor planował budowę zupełnie nowej drogi, która docelowo miałaby być drogą publiczną. Wówczas zasadne byłoby realizowanie inwestycji na podstawie ZRID, a nie pozwolenia na budowę.
Organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, dotyczących braków w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Organ nie odniósł się do zarzutu braku opisu analizowanych wariantów, w tym wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz ich oddziaływania na środowisko, braku opisu metod prognozowania zastosowanych przez Inwestora i opisu przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko, braku propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru. Za ustosunkowanie się do tych zarzutów nie można uznać powołania się przez organ na pismo Inwestora z dnia 29 października 2013 r., stanowiącym odpowiedź na te zarzuty. Zwłaszcza, że pismo to nie zawiera ustosunkowania się do wszystkich wskazanych przez skarżącego braków raportu lub podane są w nim informacje nieznajdujące odzwierciedlenia w raporcie i aneksie do raportu, l tak, Inwestor nie ustosunkował się do zarzutu braku opisu w raporcie analizowanych wariantów, w tym wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Nie odniósł się także do kwestii braku propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru. Co do braku opisu metod prognozowania, Inwestor podał, że raport odnosi się do metodyki prac. W raporcie na str. 42 znajduje się, pkt. 7 zatytułowany "metodyka inwentaryzacji", który jest poświęcony metodyce inwentaryzacji flory i fauny. Nie dotyczy on jednak, jak sama nazwa wskazuje metod prognozowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem Skarżącego, skoro raport nie zawierał wszystkich wymaganych elementów, przewidzianych w art. 66 u.i.ś., to RDOŚ w K. , zgodnie z dyspozycją art. 64 § 2 k.p.a. powinien był wezwać Inwestora do uzupełnienia braków formalnych, wraz ze stosownym pouczeniem.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu ponieważ jej braki w zakresie wykazania prawidłowego umocowania do reprezentacji Stowarzyszenia "[....] " przez J.B. nie zostały uzupełnione (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). Zgodnie z powołanym art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy braki formalne nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż strona skarżąca jest stowarzyszeniem zwykłym. W świetle dyspozycji art. 25 § 2 p.p.s.a. stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa, czyli zdolność do występowania jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Następnie należy podkreślić, że stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, co oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia określonej działalności niezarobkowej, zaś regulamin takiego stowarzyszenia reguluje tylko sposób działania tych osób fizycznych, gdyż nie mają tu zastosowania przepisy art. 10 i 11 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), jak w odniesieniu do stowarzyszeń zarejestrowanych w KRS.
Dlatego w świetle dyspozycji art. 2 ust. 2 ustawy prawo o stowarzyszeniach, taka grupa osób może działać w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej, lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem, o czym jednoznacznie stanowi art. 40 ust. 2 tej ustawy (zob. wyrok NSA z 20 listopada 2012 r., II OSK 1308/11, opubl. CBOSA).
Należy także podzielić stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 14 grudnia 2012 r., I CSK 234/12 (Lex nr 1307997), że ze względu na nieprzysługiwanie stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych, nie są same stowarzyszenia zwykłe tylko ich członkowie. Oznacza to, że to właśnie wszyscy członkowie stowarzyszenia zwykłego mogą stać się podmiotami określonych praw i obowiązków w razie dokonania czynności prawnej przez nich wszystkich lub przez ustanowionego przez nich przedstawiciela, działającego w granicach umocowania.
Oznacza to, że ponieważ stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej to, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Dlatego też w świetle art. 28 § 1 p.p.s.a., stowarzyszenia zwykłe jako jednostki organizacyjne mające zdolność sądową, dokonują w postępowaniu czynności przez osoby uprawnione do działania w ich imieniu, gdyż jak już wskazano, taka grupa osób choć może działać w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej, to nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem. Oznacza to, że osoby te mają obowiązek wykazać na mocy art. 29 p.p.s.a. swoje umocowanie stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu, przy czym "źródłem takiego upoważnienia nie można uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego" (takie jednoznaczne i konsekwentne poglądy wyrażone zostały m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2014r. sygn. II OSK 714/14, LEX nr 1511167 oraz z dnia 13 marca 2014r., II OSK 2525/12, LEX nr 1488169).
Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że z akt wynika, iż skargę w imieniu stowarzyszenia zwykłego "[....] " podpisał J.B. , podając że jest jego przedstawicielem.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, jak również poglądy wyrażone w w/w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, właściwym dokumentem, z którego wynikałaby upoważnienie udzielone przez stowarzyszenie zwykłe dla J.B. do wniesienia skargi, jest tylko dokument, w postaci upoważnienia podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego, którym nie może być regulamin stowarzyszenia (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2014r. sygn. II OSK 714/14, LEX nr 1511167 oraz z dnia 13 marca 2014r., II OSK 2525/12, LEX nr 1488169).
Ponieważ wniesiona skarga zawierała braki w zakresie wykazania umocowania do reprezentacji strony skarżącej przez J.B. , zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 16 czerwca 2014 roku, strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej zgodnie z art. 29 p.p.s.a. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe braki nie zostały należycie uzupełnione albowiem J.B. przedłożył jedynie kopię Regulaminu Stowarzyszenia Zwykłego "[....] " oraz kopię zaświadczenie bez daty Prezydenta Miasta K. , z którego wynika, że stowarzyszenie zostało wpisane w dniu 21 marca 2011 4oku do rejestru stowarzyszeń zwykłych, a jego przedstawicielem był wtedy J.B. Tymczasem jak wynika z powyżej przedstawionych rozważań, w szczególności niedawno wydanych wyroków NSA, dokumenty te nie są wystarczające do wykazania należytej reprezentacji stowarzyszenia zwykłego w postępowaniu sądowo administracyjnym.
Zaznaczyć też należy, że z dokumentów tych nawet nie wynika, kto jest członkiem skarżącego stowarzyszenia i kto aktualnie jest jego przedstawicielem. Szczególnie, że w myśl Regulaminu, kadencja Przedstawiciela trwa 3 lata.
Kończąc należy podkreślić, że podmiot zamierzający występować jako skarżący w postępowaniu sądowoadministarcyjnym, winien znać regulacje dotyczące zasad jego reprezentacji w tym postępowaniu, szczególnie że przepisów w tym przedmiocie nie jest zbyt wiele.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło