II SA/Kr 882/15
WyrokWSA w Krakowie2015-10-19
Skład orzekający: Magda Froncisz, Paweł Darmoń, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy organ I instancji wszczął odrębne postępowanie w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, jest prawidłowa, gdy nie wyjaśniono jednoznacznie zakresu obu postępowań i ich wzajemnych relacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 107 § 3 K.p.a. (brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego), art. 7 K.p.a. (naruszenie zasady praworządności), art. 77 § 1 K.p.a. (brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego) oraz art. 80 K.p.a. (brak oceny dowodów). Ustalenia organu odwoławczego były pobieżne, a relacja między postępowaniem prowadzonym w trybie art. 48 P.b. a postępowaniem w trybie art. 50-51 P.b. nie została jednoznacznie wyjaśniona, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania rozbiórki ściany wzniesionej na tarasie bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w trybie art. 48 P.b., uznając je za bezprzedmiotowe w związku z wszczęciem odrębnego postępowania w trybie art. 50-51 P.b. dotyczącego robót budowlanych w lokalu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i K.p.a. oraz błędną kwalifikację robót i brak wszechstronnego zebrania dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i zasądzono od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Beata Łomnicka Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2015 r. sprawy ze skarg A.F. i J.F. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 maja 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących A.F. i J.F. kwoty po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. znak [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne dotyczące robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr [...] w poziomie II kondygnacji w budynku zlokalizowanym przy ul. M. w K., bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej, wszczęte na wniosek stron o "wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę wzniesionej ściany w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego oraz nakazanie przywrócenia wyburzonego muru".
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a." oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej "P.b."
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na wniosek stron A. i J. F., E. P. i R. M. wszczął postępowanie administracyjne dotyczące robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr [...] w poziomie II kondygnacji w budynku zlokalizowanym przy ul. M. w K., bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Pismem z dnia 9.09.2013 r. (data wpływu do organu), współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...], zabudowanej budynkiem nr [...] przy ul. M. w K., poinformowali PINB o prowadzonych, przez współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości – U. D. i J. D. robotach budowlanych w mieszkaniu nr [...], a także o wyburzeniu na tarasie mieszkania nr [...] muru o wys. ok.1,2 m i wybudowaniu w jego miejscu ściany o wys. ok. 2,5 m (w granicy z nieruchomością sąsiednią przy ul. M. w K.), w sposób ingerujący w elementy konstrukcyjne przedmiotowego budynku, bez stosownych zezwoleń, w sposób nieprawidłowy.
W dniu 24.10.2013 r. PINB, przy udziale właścicieli lokalu nr [...], w przedmiotowym budynku – U. D. i J. D. przeprowadził kontrolę w terenie, w zakresie wykonywanych robót budowlanych. Podczas kontroli stwierdzono prowadzenie w przedmiotowym lokalu robót budowlanych związanych z podziałem lokalu nr [...] na dwa odrębne lokale - wykonano m.in. wyburzenia części ścian wewnętrznych, miejscowo rozkuto warstwy podłogowe, celem wydzielenia dodatkowych sanitariatów wykonano lekką zabudowę z płyt karton-gips na profilach aluminiowych, wykonano rozprowadzenia instalacji wod-kan, elektrycznej, na tarasie przynależnym do lokalu nr [...], rozebrany został uprzednio przylegający do tarasu budynku sąsiedniego nr [...] przy ul. M. murek wys. ok. 1,2 m a w jego miejscu wykonana została murowana ściana o wysokości ok. 2,5 m wraz z obróbką blacharską. Jak ustalono w dniu kontroli inwestorami prowadzonych ww. robót budowlanych są U. D. i J. D., będący właścicielami wyodrębnionego lokalu nr [...]. W dniu kontroli roboty budowlane i instalacyjne były w toku. W dniu kontroli inwestorzy prowadzonych robót budowlanych oświadczyli, iż nie posiadają decyzji pozwolenia na budowę z organu administracji architektoniczno-budowlanej.
W ocenie organu wykonywane w lokalu nr [...] oraz na tarasie przynależnym do lokalu nr [...], roboty budowlane i instalacyjne stanowią przebudowę części obiektu budowlanego tj. lokalu nr [...], realizowaną bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 3 pkt 7a P.b..
Organ stwierdził, że oceniając zakres prowadzonych robót budowlanych, że zastosowanie mają przepisy określone art. 50-51 P.b., bowiem wprost zachodzą przesłanki określone w art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., tj. realizowanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, które zobowiązują organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania naprawczego mającego na celu doprowadzenie obiektu do zgodności z prawem.
Mając na uwadze powyższe organ wszczął z urzędu odrębne postępowanie administracyjne znak: [...], prowadzone w trybie art. 50-51 P.b., dotyczące robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr [...] w poziomie II kondygnacji budynku zlokalizowanym przy ul. M. w K., bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej, o czym poinformował strony zawiadomieniem z dnia 7.11.2013 r. znak: [...].
Jak ustalono na podstawie wpisów do księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w Krakowie, IV Wydział Ksiąg Wieczystych, przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] obr. [...], zabudowana budynkiem nr [...] przy ul. M. w K., stanowi współwłasność osób fizycznych, w przedmiotowym budynku wyodrębnione zostały cztery lokale, w tym m.in. lokal usytuowany w poziomie II kondygnacji budynku nr [...] przy ulicy M. w K., dla którego założona została księga wieczysta nr [...], w zapisach której jako właściciele lokalu figurują U. D. i J. D..
Krąg strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym, a także w postępowaniu odrębnym znak: [...] jest tożsamy i obejmuje wszystkich właścicieli wyodrębnionych lokali w budynku nr [...] przy ul. M. w K. a także właściciela lokalu nr [...], w budynku przy ul. M. w K., przylegającego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. M..
Odnosząc się do wniosku strony organ wskazał, że do wykonywanych w lokalu nr [...] robót budowlanych nie ma zastosowania art. 48 P.b..
Organ przywołał definicję budowy zawartą w art. 3 P.b. oraz stanowisko WSA w Olsztynie zawarte w wyroku z dn. 27.05.2010 r. sygn. akt: II SA/Ol 258/10.
Organ wskazał, że inwestorzy, w wyniku prowadzonych w lokalu nr [...] budynku przy ul. M. w K. robót budowlanych nie dokonali zmiany podstawowych parametrów istniejącego budynku, tj.: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości, liczby kondygnacji.
Tym samym, analizując zgromadzone dokumenty, a także mając na uwadze fakt wszczęcia przez PINB w K. Powiat [...] z urzędu odrębnego postępowania administracyjnego znak: [...] w przedmiocie prowadzonych robót budowlanych, organ uznał prowadzenie przedmiotowego postępowania za bezprzedmiotowe.
Organ przywołał treść art. 105 § 1 K.p.a.
A. F., J. F., E. P. i R. M. wnieśli od powyższej decyzji odwołanie, domagając się wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego przy ul. M. poprzez rozbiórkę w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wzniesionej nielegalnie części obiektu budowlanego, jakim jest ściana - balustrada tarasu, pomieszczenia pomocniczego lokalu nr [...].
Na wstępie zaznaczali, że zgadzają się co do kwalifikacji dotyczącej robót budowlanych wykonywanych wewnątrz lokalu nr [...] w poziomie II kondygnacji nadziemnej budynku bez wymaganej prawem decyzji pozwolenia na budowę - w trybie art. 50-51 P.b.. Jednak zgłoszone zawiadomieniem z dnia 9 września 2013 roku, wykonywane bez pozwolenia na budowę roboty budowlane w postaci wyburzenia muru o wysokości ok. 1,2 m - bariery tarasu - i w jej miejsce wzniesienie ściany zewnętrznej budynku o całkowitej wysokości ok. 3,0 - 3,2 m są budową, bowiem zmieniają parametry użytkowe/techniczne budynku, tj. zmieniają kubaturę. Powyższe wynika wprost z normy do jej obliczania, gdzie w kubaturę wlicza się taras na stropodachu od posadzki do wierzchu balustrady.
Podnieśli, że z protokołu przyjęcia stron z dnia 2 października 2013 roku, wynika, że sam inwestor oświadczył, iż są razem z żoną: "inwestorami robót związanych z odbudową i nadbudową "murka", balustrady na tarasie mieszkania nr [...]". Powinno to przesądzić o kwalifikacji robót jako rozbudowa obiektu budowlanego lub jego części.
Odwołujący się przywołali stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 7 marca 2008 r. o sygn. akt III CZP 10/2008 odnośnie balkonu - tarasu służącego wyłącznie do użytku właściciela danego lokalu.
Podnieśli, że nawet w przypadku gdyby przyjąć, że wzniesiony obiekt nie jest balustradą, to wówczas należy uznać, że jest ścianą zewnętrzną lokalu nr [...] i zarazem ścianą zewnętrzną budynku o grubości 0,3-0,4 m, przez co zgodnie z normą do obliczenia kubatury jej podwyższenie również zwiększa kubaturę budynku. Inwestor wykonujący ww. roboty budowlane bez pozwolenia na budowę doprowadził do zmiany kubatury, przez co spełnił znamiona budowy zgodnie z definicją zawartą w Prawie budowlanym.
Dodatkowo zwrócili uwagę na uchybienia w zakresie:
- określenia parametrów wybudowanej ściany - w czasie kontroli nie dokonano pomiaru jej gabarytów opierając się jedynie na zawiadomieniu, gdy z dokumentacji z 2004 r. (rysunek elewacji inwestora inż. arch. J. D.) oraz zdjęć wzniesionej ściany można wnioskować, że ostatecznie wybudowana została ściana o wysokości 3,0 - 3,2 m;
- ustalenia stron postępowania – krąg stron postępowania z budynku przy ul. M. ograniczono jedynie do właściciela lokalu nr [...], podczas gdy powinien obejmować wszystkich właścicieli budynku przy ul. M., bowiem zgodnie z ustaleniami PINB nielegalne roboty budowlane zostały przeprowadzone w granicy z nieruchomością sąsiednią przy ul. M..
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 14 maja 2015 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 P.b. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosowanie trybu naprawczego odnośnie samowoli budowlanej, określonego w art. 48 ust. 1 P.b. winno mieć miejsce w przypadku wybudowanego lub będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części. Jednym z warunków koniecznych, jakie muszą zostać spełnione by zastosowanie mógł mieć wspomniany artykuł jest zaistnienie budowy w rozumieniu przepisów P.b., czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, jego odbudowy, rozbudowy czy też jego nadbudowy.
W rezultacie dokonanych w dniu 24 października 2013 r. czynności kontrolnych organ I instancji ustalił, iż wykonane roboty budowlane zakwalifikowane winny być jako przebudowa, o której mowa w art. 3 pkt 7a P.b..
Dokonywane przez inwestorów rozprowadzenie instalacji wodno - kanalizacyjnej, elektrycznej, wydzielenie pomieszczeń płytami kartonowo-gipsowymi, dokonanie rozkucia ścian wewnętrznych oraz warstw podłogowych winno być zatem uznane jako przebudowa lokalu nr [...], jako nie zmieniające charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, wymienionych w art. 3 pkt 7a P.b..
Wykonanie zaś na tarasie ściany murowanej o wysokości ok. 2,5 m z obróbką blacharską nie zwiększa kubatury obiektu, jak podnoszą skarżący w odwołaniu. Odnośnie kubatury organ przywołał § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 15 czerwca 2002 r. ze zm.).
Organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci protokołu z czynności kontrolnych oraz zalegających w aktach fotografii wynika, że nie zwiększono wysokości balustrady spornego tarasu. Inwestorzy wykonali ścianę umiejscowioną z boku tarasu, nie będącą balustradą wobec czego kubatura obiektu budowlanego nie uległa zmianie, a co za tym idzie nie zaistniały przesłanki uniemożliwiające zakwalifikowanie wykonanych robót jako przebudowy.
Ze względu na zakres stosowania art. 105 § 1 K.p.a. w sytuacji, w której wykonanie przedmiotowej przebudowy wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub też zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej właściwym było umorzenie postępowania prowadzonego w oparciu o art. 48 P.b. oraz wszczęcie postępowania w trybie określonym w art. 50-51 P.b..
Na marginesie organowi odwoławczy wskazał, że co do zasady postępowania administracyjne prowadzone są z urzędu, zaś wniosek o wszczęcie postępowania może stanowić jedynie impuIs do podjęcia postępowania i przyjęcia właściwego trybu.
W niniejszej sprawie organ I instancji wszczął i prowadził postępowanie znak: [...] na wniosek stron w trybie art. 48 P.b. W toku tego postępowania PINB wyjaśnił, iż postępowanie naprawcze winno być prowadzone w innym niż przyjęty zgodnie z wnioskiem stron trybie dotyczącym samowoli budowlanej. Zdaniem organu odwoławczego w takiej sytuacji nie zachodzi konieczność umarzania postępowania, gdyż możliwe jest dalsze procesowanie w oparciu o inne przepisy niż dotychczas.
Ze względu jednak na zasadę ekonomiki procesowej oraz prowadzenie przez PINB postępowania w trybie art. 50-51P.b., znak: [...], o czym strony zostały poinformowane w zawiadomieniu z dnia 7 listopada 2013 r., znak: [...], organ odwoławczy utrzymał w mocy skarżoną decyzję.
A. F. 18 czerwca 2015 r., a J. F. 2 lipca 2015 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na powyższą decyzję. Sprawy zarejestrowano odpowiednio do sygn. II SA/Kr 882/15 i II SA/Kr 883/15.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. naruszenie art. 48 P.b. oraz błędne zastosowanie art. 50 w zw. z art. 51 i art. 54 P.b. w zw. z art. 110 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że bezprzedmiotowym jest postępowanie w zakresie nakazania rozbiórki wzniesionej nielegalnie części obiektu budowlanego przy ul. M. w K. wybudowanego na tarasie I-go piętra w miejscu balustrady pełnej murowanej, która została wyburzona;
2. naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechanie rozważenia i analizy całego materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych dowodów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności zaniechanie pomiaru kubatury budynku i ustalenie, jaka kubatura istniała przed wykonaniem robót budowlanych i według jakiej normy była ona obliczona, zaniechanie wyjaśnienia, czy wzniesiona ściana murowana z uwagi na brak powiązania konstrukcyjnego z budynkiem nie jest samodzielnym obiektem budowlanym oraz zaniechanie wyjaśnienia, czy nie doszło do zamiany innych poza kubaturą parametrów obiektu budowlanego, co dodatkowo narusza art. 107 § 1 i 2 K.p.a.
Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu zarzutów podnieśli, że podstawą poglądu uznającego za bezprzedmiotowe niniejsze postępowanie jest uznanie, iż faktycznie wykonane prace na nieruchomości należy zakwalifikować jako przebudowę, a to z uwagi na brak zmiany kubatury budynku. Pogląd ten jest wadliwy.
Skarżący obszernie opisali zakres przeprowadzonych prac na tarasie, co ich zdaniem wyklucza uznanie ich za przebudowę. Skarżący wyjaśnili szeroko pojęcie "balustrada".
Podnieśli, że nawet gdyby przyjąć, że mamy do czynienia z przebudową, to prowadzone postępowanie posiada wady formalne i nie powinno być podstawą do wydania decyzji:
- wysokość wzniesionego obiektu ograniczającego taras od pozostałej przestrzeni nie została zmierzona przez inspektorów w czasie czynności kontrolnych, jest określana orientacyjnie;
- skarżący nie zostali uznani za stronę postępowania i nie uczestniczyli w kontroli, mimo, że wykonane prace dotyczą części wspólnych budynku, którego są współwłaścicielami;
- organy administracji pominęły, że współwłaściciele U. i J. D. wprowadzili istotne zmiany w konstrukcji, kubaturze i elewacji budynku i dokonali przebudowy bez zgody skarżących.
Wreszcie organ administracji nie sprawdził i nie nakazał sprawdzenia, czy zostały spełnione obowiązujące przy przebudowie wymagania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zgromadzona dokumentacja i żądania zgłoszone przez organy administracji wobec sprawców samowoli budowlanej są niekompletne, jak również przyjęły błędne założenia:
- pominięto, że zgodnie z art. 2 ust.4 i art. 3.ust.2 ustawy o własności lokali i uchwałą Sądu Najwyższego z 7 marca 2008 r., sygn. akt III CZP 10/2008, elementy konstrukcji architektonicznej balkonu/tarasu trwale połączone z bryłą budynku - płyta balkonowa, balustrada, ściana - powinny być kwalifikowane jako stanowiące nieruchomość wspólną; wynika to również z norm do obliczania kubatury, gdzie tarasy nad niższymi częściami budynku wlicza się w kubaturę od posadzki do wierzchu balustrady (górnej krawędzi elementu zamykającego),
- nie dokonano pomiaru kontrolnego parametrów - gabarytów przebudowanego elementu zamykającego opierając się jedynie na szacunkach podanych w zawiadomieniu przez skarżących,
- nie uwzględniono, że roboty ingerowały również we wspólną dla wszystkich właścicieli budynku przestrzeń i ścianę klatki schodowej, w której U. i J. D. dokonali w 2006 r. nielegalnego wybicia dodatkowego otworu drzwiowego (postępowania w tej sprawie do tej pory nie zostało przez PINB zakończone, co rozzuchwaliło sprawcę samowoli budowlanej i upewniło w bezkarności nielegalnego postępowania;
- nie zażądano od U. i J. D. dostarczenia dokumentów prawnych w postaci zgody współwłaścicieli budynku na wykonanie wyburzenia i rozbudowy balustrady pełnej murowanej na tarasie budynku celem doprowadzenia do zgodności z prawem;
- w zakresie balustrady pełnej tarasu budynku nieprawidłowo ograniczono krąg stron postępowania z budynku przy ul. M. jedynie do właściciela lokalu nr [...], podczas gdy powinien obejmować wszystkich właścicieli nieruchomości przy ul. M..
Skarżący podnieśli również, że nie można uznać za pełnowartościową dokumentacji dostarczonej przez właścicieli lokalu nr [...], gdyż jest niekompletna i sprzeczna. I tak np.:
- ekspertyza techniczna z dnia 20.12.2013 r. zawiera twierdzenia, które nie są zgodne z prawdą i nie są poparte żadną dokumentacją (np. fotograficzną);
- podaje twierdzenia odnośnie sposobu wykonania robót, czego sporządzający ekspertyzę nie mógł zweryfikować po ich wykonaniu, a jedynie mógł opierać się na informacji otrzymanej od samego sprawcy, gdyż wg protokołu kontroli PINB w dniu 3.12.2013 r. roboty były już zakończone i zakryte;
- nie przedstawiono żadnych przekrojów pionowych wykonanej przebudowy;
- na rysunku pn. "Inwentaryzacja powykonawcza architektoniczno-budowlana" nie pokazano ocieplenia o grubości około 10 cm wykonanego na powierzchni przebudowanej balustrady od strony budynku nr [...] (od strony tarasu pozostawiono ścianę bez ocieplenia);
- zawarte w ekspertyzie stwierdzenie, że balustrada pełna murowana, przebudowana do wysokości 3,3 m (elementu zamykającego ściana zewnętrzna) "Jest samodzielną konstrukcją związaną ramującym żelbetowym wieńcem, nie zakotwioną w konstrukcji budynku" rodzi obawy, czy np. wytrzyma napór wiatru skoro nie jest związana z konstrukcją budynku (zakotwiona), oraz obawy o wytrzymałość stropu i ściany poniżej, na której spoczywa, a przede wszystkim wskazuje na wzniesienie nowego obiektu budowlanego bez zabezpieczenia tarasu o balustradę jaka w tym miejscu była i która była związana konstrukcyjnie ze ścianą budynku;
- w dokumentacji brak obliczeń wykonanych dla wyżej określonej samodzielnej konstrukcji z żelbetowym słupem i wieńcem, nie udokumentowano ciężaru i wysokości tej konstrukcji ograniczając się do twierdzenia, że "nie stanowi dodatkowego dociążenia budynku";
- w związku z powyższym nie można stwierdzić czy jest wybudowana konstrukcja jest wykonana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w/s warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, m.in. z § 298. 1. "Balustrady przy schodach, pochylniach, portfenetrach, balkonach i loggiach powinny mieć konstrukcję przenoszącą siły poziome, określone w Polskich Normach."
Zatem nawet sama ekspertyza dostarczona przez inwestorów nie może być uznana za podstawę legalizacji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 13 października 2015 r. uczestnik J. D. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał na dobrowolny charakter stosowania tzw. polskich norm. Podniósł, że wzniesiona ściana nie jest balustradą pełną. Stwierdził, że ustalenia własnościowe (charakter elementów konstrukcyjnych tarasu) nie ma wpływu na niniejsze postepowanie.
Podniósł, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 17 lipca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB w K. z 7 stycznia 2014 r. nr [...] o odstąpieniu od nałożenia na U. i J. D. obowiązku dokonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] przy ul. M. w K. do stanu zgodnego z prawem. Organ orzekł, że roboty doprowadzono do stanu zgodnego z prawem.
Sąd połączył na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a. sprawę sygn. II SA/Kr 883/15 do wspólnego rozpoznania ze sprawą sygn. II SA/Kr 882/15.
Na rozprawie w dniu 19 października 2015 r. pełnomocnik J. D. podniósł, że w postępowaniu prowadzonym odrębnie na podstawie art. 50, art. 51 P.b. zakończonym decyzją WINB z 17 lipca 2015 r. nr [...] organy objęły wszystkie roboty wykonywane w przedmiotowym lokalu łącznie z robotami wykonanymi na tarasie.
Pełnomocnik uczestników E. P. i R. M. podniósł, że ww. decyzja dotyczyła wyłącznie prac wykonanych wewnątrz lokalu.
Sąd dopuścił dowód z decyzji WINB z 17 lipca 2015 r. nr [...] i decyzji PINB w K. z 7 stycznia 2014 r. nr [...] na okoliczność ich treści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja WINB w K. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie na podstawie art. 105 K.p.a. Przedmiotowe postępowanie, prowadzone na podstawie art. 48 P.b., zostało umorzone w związku z wszczęciem przez organ postępowania znak [...] w trybie art. 51 P.b..
Bezsporne w sprawie jest, że właściciele wyodrębnionego lokalu nr [...] w poziomie II kondygnacji w budynku zlokalizowanym przy ul. M. w K. – U. D. i J. D. – wykonali w 2013 r. roboty budowlane. Część robót związana była z podziałem lokalu nr [...] na dwa odrębne lokale. Pozostała część polegała na rozebraniu na tarasie przynależnym do lokalu nr [...] od strony północnej murka o wys. ok. 1,2 m przylegającym do tarasu budynku sąsiedniego nr [...] przy ul. M., a w jego miejscu wykonaniu murowanej ściany o wysokości ok. 2,5 m wraz z obróbką blacharską.
Powyższe roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Bezsporne jest również, że postępowanie administracyjne w zakresie robót budowlanych wykonywanych wewnątrz lokalu nr [...] winno toczyć się w trybie art. 50-51 P.b..
Sporny pozostał charakter robót budowlanych związany ze wzniesieniem murowanej ściany na tarasie przylegającym do lokalu nr [...], a także podstawa prawna prowadzonego w tym zakresie postępowania administracyjnego. Skarżący uważają, że podstawę tę winien stanowić art. 48 P.b..
Sporny między stronami jest również przedmiot postępowania znak [...]. Organ i inwestorzy uważają, że postępowanie to i w konsekwencji wydane decyzje administracyjne obejmują zarówno roboty prowadzone wewnątrz lokalu nr [...], jak i na tarasie.
Uczestnicy zaś twierdzą, że postępowanie znak [...] objęło wyłącznie roboty wykonane wewnątrz budynku, bez uwzględnienia robót wykonanych na przylegającym tarasie.
Przekazane przez WINB akta sprawy nie zawierają decyzji wydanej w postępowaniu wszczętym przez PINB w K. znak [...], ani też utrzymującej jej w mocy decyzji WINB z 17 lipca 2015 r. nr [...] kończącej postępowanie odwoławcze.
Z decyzji PINB w K. z 7 stycznia 2014 r. nr [...] znak [...] wynika, że dotyczy ona robót budowlanych w lokalu nr [...], związanych z podziałem tego lokalu na dwa odrębne lokale. Powyższe określenie przedmiotu postępowania zostało powielone przez organ odwoławczy w decyzji z 17 lipca 2015 r. nr [...].
Także z zawiadomienia z dnia 7.11.2013 r. znak: [...] o wszczęciu przez organ I instancji z urzędu odrębnego postępowania administracyjnego znak: [...], prowadzonego w trybie art. 50-51 P.b., wynika, że przedmiotem postępowania są roboty budowlane wykonywane w lokalu nr [...] w poziomie II kondygnacji budynku zlokalizowanym przy ul. M. w K..
Z uzasadnień zaś ww. decyzji wynika, że postępowaniem objęto również roboty budowlane na tarasie przynależnym do lokalu nr [...].
Z przedstawionych w niniejszej sprawie akt administracyjnych nie wynika zatem jednoznacznie, jaki był dokładnie zakres postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b..
Rozstrzygnięcie prawidłowości stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania przed organem I instancji musi być poprzedzone precyzyjnym określeniem przedmiotu postępowania prowadzonego w trybie art. 48 P.b. i jego relacji z przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 51 P.b..
Analiza materiału zgromadzonego w przedstawionych aktach administracyjnych wskazuje, że w przedmiotowej sprawie istotne ustalenia zostały poczynione przez organ odwoławczy pobieżnie, bez zbadania i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności.
Organ odwoławczy wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (z dnia 14.05.2015r.) na postępowanie znak: [...] nie odniósł się w żaden sposób do decyzji PINB w K. z dnia 7.012014 r. nr [...] i określonym w jej rozstrzygnięciu i uzasadnieniu zakresie postępowania.
Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji narusza zatem wprost art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Organ odwoławczy nie uczynił zadość również dyspozycji art. 7 K.p.a., stosownie do którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Sąd doszedł zatem do przekonania, że organy naruszyły w niniejszej sprawie także art. 77 § 1, art. 80 K.p.a..
Powyżej wskazane uchybienie przepisów proceduralnych prowadzi w efekcie do naruszenia zasady praworządności (art. 6 K.p.a.) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), a także zasady z art. 11 K.p.a, która stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.
Sąd wskazuje, że wbrew zarzutom skargi nie może w sprawie być mowy o naruszeniu przez organ art. 54 P.b., który dotyczy pozwolenia na użytkowanie. Nie mógł odnieść zamierzonego skutku również zarzut naruszenia art. 110 K.p.a. ustanawiającego zasadę związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją administracyjną.
Na marginesie Sąd wskazuje, że decyzja WINB z 17 lipca 2015 r. nr [...] została zaskarżona do WSA w Krakowie i zarejestrowana 12.10.2015 r. pod sygn. II SA/Kr 1286/15. Dnia 14.10.2015 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że wskazane wyżej uchybienia procesowe mogły mieć i miały istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd orzekł jak w pkt I sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a..
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zasądzona na rzecz skarżących kwota po 200 zł stanowi równowartość uiszczonego przez każdego ze skarżących wpisu sądowego od skargi.
Sąd nie zasądził na rzecz skarżącego J. F. kosztów zastępstwa procesowego, bowiem ustanowiony w dniu rozprawy profesjonalny pełnomocnik skarżącego J. F. nie był obecny na rozprawie i nie dokonał w niniejszej sprawie jakichkolwiek czynności adwokackich.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło