II SA/Kr 887/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gasecka – Duda Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Numer [...] Wojewody [...] z dnia 24 marca 2011 r. nr [...] i sprawy ze skargi J. N. i R. D. na postanowienie Numer [...] Wojewody [...] z dnia 24 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania postanawia: I. odrzucić skargę J. N. na postanowienie Numer [...]; II. odrzucić skargę J. N. i R. D. na postanowienie Numer [...]; III. zarządzić zwrot na rzecz skarżącej J. N. ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 100 złotych (sto złotych) uiszczonej tytułem uiszczonego wpisu od skargi; IV. zarządzić zwrot na rzecz skarżących J. N. i R. ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę po 100 złotych (sto złotych) uiszczonej tytułem wpisu od skargi. Postanowieniami Nr 1 i Nr 2 z dnia [...] marca 2011r. znak: [...], Wojewoda , działając na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosków J.N. i C.D. z dnia 15 grudnia 2010 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], odmówił J.N. oraz C.D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono między innymi, że w dniu 17 grudnia 2010 r. J.N. i C.D. wnieśli odwołanie od w/w decyzji Starosty L. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. J.N. podniosła, iż w dniu 25 października 2010 r. na skutek nieszczęśliwego wypadku jej mąż T.N. doznał złamania panewki stawu biodrowego, złamania gałęzi kości łonowej prawej oraz złamania głowy kości promieniowej prawej. W wyniku przedmiotowych urazów został hospitalizowany najpierw w Oddziale Chirurgicznym SPZOZ w U. później w Oddziale Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Szpitala Wojewódzkiego w R. Po przeprowadzonym zabiegu operacyjnym w Szpitalu Wojewódzkim w R. został przewieziony do SPZOZ w U. , gdzie przebywa stale celem kontynuowania leczenia rehabilitacyjnego i farmakologicznego. Na skutek doznanych urazów jest pozbawiony możliwości samodzielnego poruszania się, wymaga stałej pomocy przy dokonywaniu podstawowych czynności. Począwszy od dnia 25 października 2010r. zobowiązana była towarzyszyć mu w szpitalach i opiekować się nim stale. Przebywała z mężem w szpitalu do dnia 12 grudnia włącznie. Dopiero wróciwszy do domu w dniu 12 grudnia 2010 r. zobaczyła zawiadomienie poczty dotyczące niepodjęcia korespondencji. Niezwłocznie w dniu 13 grudnia udała się do urzędu pocztowego i uzyskała informacje że przesyłka została już zwrócona do nadawcy. Wobec powyższego nie miała możliwości zapoznania się z treścią przedmiotowej decyzji. Powyższa okoliczność uniemożliwiła wniesienie odwołania w ustawowym terminie. Z tych przyczyn uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Do wniosku dołączyła zaświadczenia lekarskie dotyczące pobytu męża w szpitalach i dalszego leczenia. Oceniając wniosek organ stwierdził, iż okoliczności faktyczne uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu dotyczyć muszą konkretnej osoby, która z faktu takiego wywodzi skutki prawne. Nie jest więc możliwym przyjęcie, iż skoro zaistniała w przedmiotowej sprawie taka okoliczność, iż to T.N., doznał wypadku, to J.N. wywodzi z faktu tego skutki prawne dotyczące jej osoby mające usprawiedliwiać brak jej winy w dochowaniu terminu do złożenia odwołania. W stosunku do J.N. nie zachodzi okoliczność, skutkująca niemożliwością złożenia odwołania w ustawowym terminie z w/w przyczyny. Dodatkowo J.N. w dniu 21 października 2010 r. została poinformowana, że w sprawie została zgromadzona dokumentacja niezbędna do wydania decyzji, z którą to dokumentacją, zgodnie z art. 10 K.p.a. miała możliwość zapoznania się. J.N. posiadała więc wiedzę, że sprawa ustalenia i wypłaty odszkodowania zostanie w najbliższym czasie zakończona wydaniem przez Starostę L. stosownej decyzji. Na uwagę zasługuje również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 20 kwietnia 1999 r. sygn. akt l SA/Ka 1609/97, LEX nr 37821, z którego wynika, że "nie może wyłączać zawinienia fakt czasowego przebywania zainteresowanego poza miejscem stałego zamieszkania, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia." W związku z powyższym należało, zdaniem organu odwoławczego uznać, iż w sprawie nie zostało uprawdopodobnione, że J.N. nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Z kolei C.D. we wniosku wskazał, że jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym l stopniem niepełnosprawności. Nie porusza się o własnych siłach, wymaga pomocy przy wykonywaniu najprostszych czynności życia codziennego. Mieszka tylko ze swoją siostrą, która w okresie w którym przesłana została w/w decyzja, przebywała ze swoim mężem w szpitalu. C.D. wówczas opiekowała się sąsiadka, która sporadycznie przychodziła do mieszkania i pomagała w bieżących czynnościach. W dniu w którym listonosz usiłował doręczyć decyzję był sam w mieszkaniu, a wobec okoliczności, iż nie porusza się o własnych siłach, nie mógł otworzyć drzwi i podjąć korespondencji. Dopiero gdy sąsiadka do niego przybyła poinformowała o zalegającym w skrzynce awizo. Jednakże sąsiadce jako osobie dla mnie obcej w Urzędzie pocztowym nie wydano przesyłki. Wnioskodawca dołączył orzeczenia lekarskie i dokumentację lekarską z której wynikało, że mąż opiekującej się siostry, doznał wypadku i przebywał w szpitalu. Rozstrzygając powyższy wniosek organ wskazał, że wskazana przez niego okoliczność nie stanowi nagłej choroby, która uniemożliwia wyręczenie się inną osobą. Nawet długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności w postępowaniu administracyjnym. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność, w której C.D. nie miał możliwości wyręczenia się inną osobą, ponieważ mieszka z siostrą, J.N. . Dodatkowo C.D. posiada pełną zdolność do czynności prawnych oraz nie ustanowił pełnomocnika do występowania w jego imieniu w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, który mógłby "dokonywać" czynności procesowych w jego imieniu. C.D. , z chwilą kiedy powziął wiadomość o tym, iż w skrzynce pocztowej "zalega awizo", winien poinformować siostrę o tym fakcie bądź udzielić upoważnienia "innej osobie", np. sąsiadce, do odebrania awizowanej przesyłki listowej. Ponadto na innym wcześniejszym potwierdzeniu odbioru pisma Starostwa Powiatowego w L. z dnia 15 stycznia 2010 r. nr [...], figuruje podpis C.D. . Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienia złożyli J.N. oraz następcy prawni zmarłego C.D. – J.N. oraz R.D. , zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., poprzez przyjęcie przez organ, iż skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminowi nastąpiło bez ich winy, gdzie materiał dowodowy oraz wyjaśnienia potwierdzały tę przesłankę oraz nie wzięcie przez organ pod uwagę faktu, iż niniejszy przepis wymaga uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia braku winy jak również dokonania przez organ niewłaściwej wykładni niniejszego przepisu wg której zdarzenie usprawiedliwiające uchybieniu terminu dotyczyć musi bezpośrednio osoby zobligowanej do zachowania tegoż terminu. Uzasadniając powyższe podali, że wszystkie wskazane okoliczności oznaczają, iż wnioskujący o przywrócenie terminu nie byli w stanie wnieść odwołania w terminie właściwym i nie zapoznali się z decyzją Starosty , a spowodowane było to nieszczęśliwym, nagłym wypadkiem męża skarżącej J.N., , na który nie miała żadnego wpływu. W wyniku powyższego zmuszona została zająć się mężem i dbać o jego prawidłowy powrót do zdrowia, co w pełni uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu. Organ wydając zaskarżone postanowienie dokonał niewłaściwej wykładni art. 58 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż zdarzenie usprawiedliwiające uchybieniu terminu dotyczyć musi bezpośrednio osoby zobligowanej do zachowania tegoż terminu. W przedmiotowym przepisie brak jest zaś jakiegokolwiek odniesienia do sytuacji jakie mogą uzasadniać brak winy, a tym bardziej określających, że nagła choroba bliskiego członka rodziny nie może uzasadniać wniosku o przywrócenie terminu, a wniosek taki uzasadniać może jedynie nagła choroba samej skarżącej. Jest to wykładnia błędna, zawężająca i prowadząca do sytuacji, w których najbliżsi z uwagi na swoje zaangażowanie w staraniach o powrót członków rodziny do zdrowia pozbawieni są możliwości ochrony swych praw i złożenia skutecznego wniosku o przywrócenie terminu, który konieczny jest do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Takie działanie organu i zastosowana przez niego wskazanej wykładni przepisu, prowadzi do bezpodstawnego i nie wynikającego z żadnego unormowania pokrzywdzenia Skarżącej, przy braku zawinienia z jej strony. Organ wydając postanowienie, naruszył również zasadę postępowania administracyjnego uregulowaną w art. 7 k.p.a., a mianowicie zasadę prawdy obiektywnej oraz naruszenia słusznego interesu obywateli. Działania organu prowadzą bowiem do odmówienia Skarżącej merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a dojście do prawdy obiektywnej powinno być celem organów administracji, które stać powinny na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Odmowa przywrócenia terminu zamyka zaś przed skarżącą drogę do rozpoznania merytorycznego sprawy, wykazania stanu faktycznego i możliwości dochodzenia przysługujących jej na mocy prawa roszczeń. W odpowiedzi na skargi skarżony organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Postanowieniem z dnia 19 października 2011 r. Sąd połączył sprawy wynikające ze wskazanych skarg do sygn. II SA/Kr 887/11 i II SA/Kr 1218/11 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 887/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 3 § 2 pkt. 3 i pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 z późn. zm.) - oznaczonej dalej jako p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt. 2) oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczający, na które służy zażalenie (pkt. 3 art. 3 p.p.s.a). Obie skargi podlegają odrzuceniu. Na wstępie należy podkreślić, że z akt administracyjnych wynika, że C.D. zmarł w dniu 21.12.2010r. i w jego miejsce wstąpił następca prawny R.D. . Sąd administracyjny rozpoznając skargę, przed jej merytorycznym rozpoznaniem, zobowiązany jest do zbadania przesłanek formalnych skargi, między innymi czy skarga została wniesiona przez stronę, czy zachowano 30 - dniowy termin do jej wniesienia do sądu i czy skarga do sądu jest w ogóle dopuszczalna. Przepis art. 58 § 1 pkt. 1-6 określa przesłanki dopuszczalności skargi. Z akt sprawy wynika, że skarżący J.N. i R.D. są stronami przedmiotowego postępowania i zachowali termin do złożenia skargi, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Skarżący złożyli w dniu 17.12.2010 r. do organu osobiście odrębne odwołania i wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych wynika, że Wojewoda postanowieniem z dnia [...].01.2011 r. nr [...] stwierdził, że oba odwołania zostały wniesione z uchybieniem terminu do ich wniesienia art. 129 § 2 kpa ( karta [...] akt administracyjnych). Postanowienia te zostały wydane na podstawie art.134kpa. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Natomiast przepis art. 59 § 1 i § 2 kpa stanowi, że o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. § 2 - o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zaskarżone postanowienie z dnia [...].03.2011 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie są postanowieniami rozstrzygającymi co do istoty sprawy, mają charakter czysto procesowy odnoszący się do dalszego etapu postępowania administracyjnego sprawy. Postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia nie kończą postępowania wpadkowego w sprawie. Dopiero postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 kpa, kończy postępowanie wpadkowe w zakresie skuteczności wniesionego odwołania i od takiego rozstrzygnięcia przysługuje dopiero skarga do sądu administracyjnego. Sąd orzekający w niniejszym składzie w całości podziela pogląd wyrażony w podobnej sprawie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7.07.2010 r. sygnatura akt II SA/Kr 602/10 LEX nr 665548. W związku z powyższym, w myśl art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia w punkcie l i II na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, póz. 1270 z późn. zm.). O kosztach orzeczono w pkt. Ul i IV na mocy art. 232 § 1 pkt. 1 p.p.s.a, w myśl którego Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.