II SA/Kr 889/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 marca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II) ustanowić dla L.K. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K W dniu 9 lutego 2012 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek L.K. , działającego przez pełnomocnika - matkę J.K. o ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2011 roku oddalającego skargę L.K, na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2011 roku Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego w wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2012 roku pełnomocnikowi skarżącego został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z zakreśleń dokonanych w rubryce 4 formularza wynika, że wnioskodawca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący L.K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną I.K. oraz synami: M .i M. . Ich miesięczny dochód wynosi około 2.000 zł i stanowi go emerytura wnioskodawcy. Żona skarżącego i syn M. są osobami bezrobotnymi, nie uzyskują żadnych dochodów. Syn M. jest uczniem. W skład majątku skarżącego wchodzi dom wielkości 80 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Miesięczne wydatki rodziny skarżącego przedstawiają się następująco: energia elektryczna 120 zł, telefon 90 zł, woda 85 zł, śmieci 35 zł, ubezpieczenie 120 zł, gaz 100 zł, węgiel około 350 zł, leki około 300 zł, spłata kredytów 400 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez L.K. w niniejszej sprawie. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 29 sierpnia 2011 roku skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy to nie zostało skarżącemu cofnięte na podstawie art. 249 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, zatem aż do wyczerpania procedury odwoławczej, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżący zwolniony jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 pkt 4 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Zwolnienie od kosztów sądowych działa od chwili zgłoszenia przez stronę wniosku w tym przedmiocie i obejmuje swoim zakresem wszystkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe. Biorąc pod uwagę powyższe - ponowny wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych w sytuacji, gdy korzysta on z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie należy uznać za bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. Podkreślić należy, iż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. L.K. , jak wskazano wyżej, korzysta z przyznanego uprzednio prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Obecnie domaga się także ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Zauważyć należy, że skoro wnioskodawcy zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych, tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu oznaczałoby w praktyce przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 wspomnianej ustawy składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analizując sytuację majątkową skarżącego orzekający doszedł do przekonania, iż w wystarczającym stopniu wykazał on, iż spełnia powyższe przesłanki. Jedynym źródłem czteroosobowej rodziny wnioskodawcy jest świadczenie emerytalne L.K. w wysokości około 2.000 zł. Oznacza to, że na osobę w rodzinie przypada miesięcznie kwota około 500 zł. Małżonka wnioskodawcy i jeden z jego synów są osobami bezrobotnymi. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby być spieniężone. Wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków na utrzymanie rodziny i leczenie, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, wynosi około 1.600 zł. Z zestawienia wysokości uzyskiwanych dochodów z wydatkami wynika, że skarżącemu pozostaje miesięcznie kwota około 400 zł, którą może przeznaczyć na zakup wyżywienia i środków czystości. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należy do osób majętnych i nie jest on w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika we własnym zakresie. Dodatkowo należy zaakcentować, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego motywowany jest chęcią złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2011 roku. Art. 175 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje zaś obligatoryjne sporządzenie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. W orzecznictwie przyjmuje się, iż sąd nie może odmówić przyznania prawa pomocy, jeżeli następstwem takiego rozstrzygnięcia byłoby istotne ograniczenie prawa strony do sądu, zwłaszcza poprzez uniemożliwienie złożenia skargi kasacyjnej ze względu na obligatoryjne jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika (teza postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2005 roku, sygn. akt II FZ 651/05). Z tych względów orzeczono jak w pkt. II sentencji na podstawie art. 245 § 1-3, art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).