II SA/Kr 889/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi W.Z.-M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 8 czerwca 2015 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie z uwagi na uiszczenie wpisu od skargi po upływie zakreślonego terminu, a także orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu. Sąd wskazał, że odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi doręczono skarżącej w dniu 11 sierpnia 2015, a zatem termin do uiszczenia wpisu upływał w dniu 18 sierpnia 2015 r., natomiast wpis został uiszczony w dniu 24 sierpnia 2015 r. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącej w dniu 9 września 2015 r., a 16 września 2015 r. (data nadania przesyłki poleconej) skarżąca wniosła do sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. We wniosku podniosła, że mając świadomość faktu, że termin uiszczenia wpisu upływał w dniu 18 sierpnia 2015 roku, postanowiła go dokonać w końcowym terminie tj. 17 lub 18 sierpnia. W dniu 16 sierpnia 2015 roku miał odbyć się chrzest święty wnuka skarżącej, a skarżąca pomagała przy organizacji tej uroczystości rodzicom dziecka. W następnym tygodniu tj. pomiędzy 17 a 21 sierpnia 2015 roku doszło do wielu zdarzeń, w trakcie których skarżąca była zupełnie nimi pochłonięta, a miały one negatywne dla niej skutki w postaci braku terminowego uiszczenia wpisu. Skarżąca podkreśliła, że jest rolnikiem, który prowadzi około 60 hektarowe gospodarstwo rolne oraz hodowcą krów w liczbie obecnie 60 sztuk. Sierpień to dla rolnika miesiąc żniw oraz szczyt sezonu rolniczego. Prowadzenie tak dużego gospodarstwa pochłania ogromną ilość czasu i absorbuje człowieka w całości. Dalej skarżąca podała, że w dniu 9 czerwca 2015 roku zawierała umowę pożyczki na zakup sprzętu rolniczego. W wykonaniu tej umowy musiała dokonać szeregu czynności, których finał nastąpił właśnie w okresie połowy sierpnia 2015 roku. Chodzi o odbiór zakupionego wcześniej (z dotacji) sprzętu rolniczego w postaci maszyn i ciągnika rolniczego. Wiązało się to z wyjazdami i odbiorami od producentów tych maszyn. Wszystkie te czynności musiały zostać dokonane właśnie w tym okresie osobiście przez skarżącą, jako że do końca sierpnia 2015 roku trzeba było dokonać kontroli wykonania projektu i umowy. Skarżąca podkreśliła, że sprawy o których pisze są bardzo skomplikowane i dla niej, prostego rolnika, niekiedy wręcz nie do załatwienia. W dniu 31 sierpnia 2015 roku skarżąca miała kontrolę z [...] w zakresie weryfikacji wniosku i umowy o dofinansowanie zakupu sprzętu rolniczego. Do tej kontroli przygotowywała się od połowy sierpnia, jako że wymagała ona zgromadzenia wielu dokumentów. To pochłaniało cały jej czas i stanowiło priorytet w zakresie jej działalności zawodowej. W natłoku opisanych wyżej spraw, z przyczyn od siebie nie zawinionych, skarżąca dokonała wpisu sądowego dopiero w dniu 24 sierpnia 2015, a więc po upływie wyznaczonego terminu. Nie miała przy tym żadnej świadomości, że wpłata kwoty 200 zł 4 dni po wyznaczonym terminie spowoduje dla niej tak poważne skutki prawne w postaci odrzucenia skargi a co za tym idzie uniemożliwi jej rozpatrzenie sprawy przez niezawisły Sąd. Zdaniem skarżącej spełniła ona wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, bowiem złożyła wniosek w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu tj. od momentu odebrania postanowienia o odrzuceniu skargi, z którego dowiedziała się iż uchybiła terminowi, już wcześniej dokonała czynności tj. uiściła wpis od skargi oraz uprawdopodobniła brak winy w przekroczeniu terminu. Niewątpliwie upływ terminu wywołuje dla niej ujemne skutki procesowe. Do wniosku skarżąca dołączyła kopię aktu urodzenia wnuka, potwierdzenie daty jego chrztu, kopię umowy pożyczki oraz raport z czynności kontrolnych [...] z dnia 31 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia o przywróceniu terminu. W myśl art. 87 powołanej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W myśl art. 86 § 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Z kolei w myśl art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Skarżąca wprawdzie udowodniła okoliczności podnoszone we wniosku, dołączając do niego stosowne dokumenty, jednakże okoliczności te nie są wystarczające do uznania, że przekroczenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi było niezawinione przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie stwierdzał, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (postanowienie z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. I OZ 91/15 (LEX nr 1643289). Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. II GZ 798/14 (LEX nr 1640552). Podkreśla się również, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. II GZ 896/14 (LEX nr 1628828). Ocena zachowania skarżącej nie pozwala przyjąć, że opóźnienie w uiszczeniu wpisu spowodowane było nadzwyczajnymi okolicznościami, których skarżąca nie mogła przewidzieć i którym nie mogła zapobiec. Przypomnieć należy, że przedmiotem wniosku o przywrócenie terminu jest czynność polegająca na uiszczeniu wpisu od skargi - co ostatecznie zostało dokonane w formie przelewu na rachunek bankowy WSA w Krakowie 6 dni po upływie zakreślonego terminu. Wykonanie przelewu dla osoby prowadzącej gospodarstwo rolne w takich rozmiarach jak skarżąca z pewnością nie stanowi czynności skomplikowanej, wymagającej dużej ilości czasu ani niecodziennej. Ani chrzest wnuka skarżącej, ani też konieczność odebrania maszyn w związku z umową zawartą 9 czerwca 2015 r. nie stanowiły zdarzeń nagłych czy niespodziewanych. Tym bardziej nie można uznać za okoliczność nietypową faktu, iż w sierpniu przypada szczyt sezonu rolniczego. Okoliczności podnoszone we wniosku nie są nadzwyczajne, lecz stanowią zwykłe sprawy rodzinne oraz zwykłe konsekwencje prowadzenia działalności rolniczej. Poza argumentem, iż skarżąca była mocno pochłonięta organizacją chrztu oraz wykonywaniem umowy, brak było jakichkolwiek obiektywnych przeszkód by do dnia 18 sierpnia 2015 r. dokonać wpłaty wpisu. W tym kontekście trzeba również rozważyć terminowość złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca z jednej strony podnosi, iż w tygodniu pomiędzy 17 a 21 sierpnia 2015 r. "doszło do wielu zdarzeń, w trakcie których skarżąca była zupełnie nimi pochłonięta, a miały one negatywne dla niej skutki w postaci braku terminowego uiszczenia wpisu", jednak z całego uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca była pochłonięta sprawami gospodarstwa rolnego aż do dnia kontroli. Jak sama pisze do tej kontroli przygotowywała się od połowy sierpnia, jako że wymagała ona zgromadzenia wielu dokumentów, to pochłaniało cały jej czas i stanowiło priorytet w zakresie jej działalności zawodowej. Jednocześnie skarżąca twierdzi, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wpisu ustała dopiero w dniu doręczenia jej postanowienia o odrzuceniu skargi, a więc 9 września 2015 r. Opierając się na tym ostatnim argumencie Sąd nie odrzucił jako spóźnionego na podstawie art. 88 p.p.s.a. wniosku o przywrócenie terminu. Z kolei przyjmując jako datę ustania przyczyny dzień kontroli w gospodarstwie rolnym skarżącej, to przyczyna ta ustała 31 sierpnia 2015 r., a zatem wpis został przez W.Z.-M. uiszczony jeszcze w trakcie trwania "niedającej się usunąć przeszkody". Z wniosku o przywrócenie terminu w żaden sposób nie wynika dlaczego wpis nie mógł zostać uiszczony do 18 sierpnia, lecz mógł i został wniesiony 6 dni później. Również i ten argument przemawia przeciwko uznaniu, że faktycznie uchybienie terminu było całkowicie niezależne od skarżącej. Twierdzenie, iż skarżąca nie zdawała sobie sprawy z konsekwencji kilkudniowego uchybienia terminu również nie może odnieść skutku, bowiem w doręczonym jej zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu znajduje się adnotacja, iż wpis należy uiścić "w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi". Uwzględniając powyższe należało dojść do wniosku, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w przekroczenia terminu, a zatem należało odmówić przywrócenia terminu na podstawie art. 86 i art. 87 p.p.s.a.