II SA/Kr 896/04
WyrokWSA w Krakowie2005-09-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zimmermann, WSA Małgorzata Brachel-Ziaja, AWSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje przebieg drogi przez działkę właściciela, narusza prawo własności w sposób niezgodny z prawem, a tym samym czy jest nieważna?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje przebieg drogi przez działkę właściciela, nie jest sprzeczna z prawem, jeśli jej wprowadzenie jest uzasadnione interesem publicznym, a prawo własności, choć chronione, może być ograniczane przez ustawy w zakresie wyznaczonym przez przepisy prawa. Sąd administracyjny bada zgodność uchwały z prawem, a nie jej celowość czy słuszność w odniesieniu do indywidualnych interesów.Stan faktyczny
Rada Miejska w Olkuszu podjęła uchwałę o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, która przewidywała przebieg drogi przez działkę należącą do skarżącego. Skarżący wezwał gminę do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego, a po negatywnej odpowiedzi skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił, że plan narusza jego prawo własności, powoduje bezzasadne koszty i jest drogą "ślepą". Gmina Olkusz wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, mając na względzie interes publiczny i realizację zadań własnych.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jan Zimmermann / spr. / Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 25 czerwca 2003 r. Nr XIII/131/ 2003 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wschodniej części dzielnicy północnej Olkusza skargę oddala
IISA/Kr 896/04
UZASADNIENIE
Rada Miejska w Olkuszu podjęła w dniu 25 czerwca 2003 r. Uchwałę Nr XIII/131/2003, stanowiącą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wschodniej części dzielnicy północnej Olkusza.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skierował w dniu [...] czerwca 2004 r. M. M., zam. w O., przy ul. [...]. Skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżącego. Negatywna odpowiedź na to wezwanie nosi datę [...] maja 2004 r.
Skarżący napisał, że jego skarga dotyczy w/w planu w zakresie, w jakim zaplanowano przebieg drogi przez działkę nr [...] przy ul. [...] w O. Plan w tym punkcie narusza prawo własności, a naruszenie to nie jest uzasadnione obiektywnym interesem publicznym. Plan ten również powoduje bezzasadne koszty wycinki drzew i likwidacji ogrodzenia, gdyż droga ma prowadzić przez las i do lasu.
W odpowiedzi na skargę Gmina Olkusz wniosła o jej oddalenie.
Napisano, że przyjmując rozwiązania planu Gmina Olkusz działała w sposób nie nadużywający władztwa planistycznego przysługującego jej w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, lecz mając na względzie realizację zadań własnych Gminy, do których zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym należą sprawy ładu przestrzennego, gospodarki terenami i ochrony środowiska, sprawy dróg gminnych, ulic, mostów, placów. Zadania te realizowane są przez Gminę właśnie poprzez sporządzanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W świetle art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami prawa sposób wykonania prawa własności nieruchomości, tak więc mogą powodować ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości.
Napisano dalej, że rozstrzygnięcia przyjęte w planie poprzedzone były analizą uwarunkowań wynikających z przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu Przestrzennym, a w szczególności wymogów ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności.
Skarżący zarzuca zasadność planowanej drogi wzdłuż działki nr [...] stanowiącej jego własność, twierdząc, ze będzie to droga "ślepa". Zarzut ten jest zdaniem Gminy Olkusz chybiony. Planowana droga jest przedłużeniem ulicy [...] i stanowić będzie połączenie tej ulicy z ulicą [...]. Gmina Olkusz podnosi, że w przebiegu przedmiotowej drogi, w rejonie działki stanowiącej własność skarżącego, w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wschodniej części dzielnicy północnej Olkusza nie nastąpiły zbędne zmiany. Zachowany został stan obowiązujący na tym terenie już uprzednio od 1994 r. Podkreślić należy, iż w skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wschodniej części dzielnicy północnej Olkusza w wyniku przeznaczenia docelowego działki nr [...] -- obręb S. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami nieuciążliwymi, wartość tej działki znacznie wzrosła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny został powołany do kontroli zaskarżanych do niego aktów z punktu widzenia ich zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269), a wobec zaskarżanych do niego uchwał organów samorządu gminy Sąd ma do dyspozycji możliwość stwierdzenia nieważności (art. 24 ust. 1 tejże ustawy) w sytuacji, gdy uchwała ta jest sprzeczna z prawem (art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Obowiązujące prawo nie pozwala zatem sądowi administracyjnemu na badanie celowości, słuszności, ekonomiczności i innych cech zaskarżonych aktów, jeżeli cech te nie są zdeterminowane przez prawo. Aktualny stan prawny nie pozwala również,, temu sądowi na weryfikację zaskarżanych aktów wyłącznie ze względu na fakt naruszenia przez nie czyichś interesów prawnych lub uprawnień, jeżeli to naruszenie nie pociąga za sobą niezgodności z obiektywnie istniejącą normą prawną. W przypadku skarg na uchwały organów samorządu terytorialnego, naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi wprawdzie warunek istnienia legitymacji skargowej (np. art. 101 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym), ale nie wyznacza sądowi kryterium wydania końcowego orzeczenia.
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zaskarżoną uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zauważając wpływ tej uchwały na interes prawny i prawo własności skarżącego oceniał zgodność tego planu z obiektywnym porządkiem prawnym. Fakt, że plany zagospodarowania przestrzennego dotyczą indywidualnych interesów prawnych i uprawnień właścicieli nieruchomości, albo naruszają te interesy prawne, czy uprawnienia, jest zresztą oczywisty. Na tym przecież m. in. polega istota prawa administracyjnego i istota administracyjnoprawnej ingerencji w stosunki prawa cywilnego. Organy wykonujące administrację publiczną (w tym organy planistyczne) mają prawo ingerowania w te stosunki w sposób wyznaczony ustawą a prawo własności nie jest prawem absolutnym i nienaruszalnym. Jest ono oczywiście chronione normami Konstytucji RP, ale sama Konstytucja zastrzega, że "własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności" (art. 64 ust. 3). Ustawa zatem (w analizowanym tu przypadku ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym) może ograniczać prawo własności i pytanie, jakie stoi przed Sądem nie dotyczy tego faktu, ale tego, czy konkretny plan jest zgodny z tą właśnie ustawą.
Analiza zaskarżonej uchwały wykazała, że jest ona zgodna z prawem. Wprawdzie skarżący uważa, że w jego przypadku naruszenie prawa własności nie było uzasadnione interesem publicznym, ale Miasto Olkusz wykazało, że poszerzenie spornej drogi, która ma co do zasady przebiegać dotychczasowa trasą, było podyktowane wymogami, jakie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego stawiają przepisy prawa o drogach publicznych, które określają szerokość linii rozgraniczających. Tak więc właśnie interes publiczny był podstawową przesłanką wprowadzenia unormowań planistycznych naruszających prawo własności skarżącego.
Zaskarżona uchwała nie narusza również jakichkolwiek innych przepisów prawa - plan został przygotowany i uchwalony zgodnie z przepisami cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 91 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym.
Od niniejszego wyroku służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Skargę powinien sporządzić adwokat lub radca prawny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło