II SA/Kr 898/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi I. N. na akt Wójta Gminy [...] z dnia 23 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej I. uchyla zaskarżony akt; II. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej I. N. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2013r. I. N. jako przedmiot zaskarżenia wskazała na akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., podjęty w dniu 23 kwietnia 2013 r. przez Wójta Gminy w sprawie ustalenia wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej (nr sprawy: [...]). W piśmie tym Wójt Gminy, podał, iż po przeanalizowaniu wniosku I. N. z dnia 14 marca 2013r.o udostępnieniu informacji publicznej w zakresie rachunków przedstawiających koszty sporządzenia operatu szacunkowego nieruchomości co do wymierzenia opłaty adiacenckiej, a także zestawienia kosztów prowadzenia postępowania administracyjnego, poinformował wnioskodawcę o koszcie wykonania operatu szacunkowego oraz wysyłki jednego listu poleconego, zaś w pozostałej części wniosku, żądanie uznał za dotyczące informacji przetworzonej, która wymaga poniesienia dodatkowych kosztów związanych z koniecznością jej pozyskania. Organ wskazał, iż szacowany termin przygotowania informacji wynosi 21 dni a koszty z tym związane wycenia się na poziomie 300 zł. Skarżąca wskazała także, iż w odpowiedzi na jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Wójt Gminy pismem z dnia 4.06.2013r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie ustalenia wysokości opłaty oraz wskazał, że koszt udostępnienia informacji publicznej przetworzonej określony w piśmie z dnia 23.04.2013 r. obejmuje koszt sporządzenia wyceny postępowania dotyczącego ustalenia opłaty adiacenckiej, zaś organ podejmie kroki zmierzające do zlecenia takiej wyceny w przypadku utrzymania przez skarżącą żądania udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. W ocenie skarżącej akt podjęty przez Wójta Gminy polegający na ustaleniu wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej przetworzonej narusza art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej(Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) w zw. z art. 6 kpa. Art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wyjątkiem od zasady bezpłatności udostępnienia informacji i, jak wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12.12.2012 r. (sygn.. akt: II SA/Ke 755/12) jako wyjątek musi być interpretowany zawężające. Przepis ten wskazuje dwa przypadki, gdy organ administracji może nałożyć opłatę na wnioskodawcę. Pierwszym z nich jest przypadek, gdy organ ponosi dodatkowe koszty związane ze wskazanym przez wnioskodawcę sposobem udostępnienia informacji, zaś drugim przypadek gdy organ ponosi dodatkowe koszty związane z koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wskazała żadnego szczególnego sposobu udostępnienia informacji ani też nie zażądała przekształcenia informacji w żadną szczególną formę. Wszystkie informacje, który zażądała skarżąca znajdują się w posiadaniu Wójta Gminy. Nie ma zatem podstaw do zlecania wykonania wyceny prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia opłaty adiacenckiej, ponieważ organ dysponuje wszelkimi niezbędnymi informacjami, które pozwalają mu na wykonanie takiej wyceny. Skarżąca nie zażądała od Wójta Gminy wyceny podejmowanych działań, lecz zestawienia kosztów poniesionych przez organ administracji, co oznacza że wystarczające byłoby przedstawienie skarżącej kopii odpowiednich dokumentów lub wskazanie sposobu wyliczenia kosztów prowadzonego postępowania. Skarżąca wskazała na wyroki: WSA w Olsztynie z dnia 16 listopada 2004 r. (sygn.. akt: II SA/Ol 583/04) oraz WSA w Szczecinie z dnia 24.01.2008 r. (sygn. akt: II SA/Sz 1006/07). Skarżąca wniosła o uchylenie aktu Wójta Gminy z dnia 23 kwietnia 2013 r. na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż skarżąca wbrew swoim twierdzeniom, wskazała we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, szczególną formę jej udostępnienia, a jej przygotowanie wymaga dodatkowych czynności, a zatem również opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 146 § 1 Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Z kolei art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przewiduje, że skarga do sądu administracyjnego służy na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, iż powiadomienie o wysokości opłaty po rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, kreuje zobowiązanie o charakterze finansowym, a zatem stanowiustalenie wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej i w związku z tym następuje w formie aktu, stwierdzającego obowiązek poniesienia opłaty. Wobec tego stwierdzenie rzeczonego obowiązku przesądza o tym, że jest to akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Bez znaczenia jest przy tym, jak taki akt został oznaczony tj. czy mianem "zarządzenie", "zawiadomienie", "wezwanie", "informacja", itp., gdyż wypełnia dyspozycję normy z art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przyjęta nazwa nie ma znaczenia(por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008r. sygn. I OSK 581/07 opubl. LEX nr 357786, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 września 2012r. sygn. IV SA/Po 475/12 opubl. LEX nr 1222451 oraz wyrok WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1874/09).W przedmiotowej sprawie skarżąca zachowała również tryb zaskarżenia aktu, gdyż przed wniesieniem skargi wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Wydany w kontrolowanej sprawie, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, akt, którym organ ustalił wysokość opłaty winien zatem spełniać podstawowe wymogi w zakresie wskazania podstaw ustalenia wysokości opłaty, a więc uzasadnienia wskazanej w nim kwoty. W związku z tym wysokość opłaty, pobieranej za dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, powinna odpowiadać rzeczywistym poniesionym przez organ kosztom udostępnienia informacji. Zwłaszcza, iż wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie może być oderwana od ogólnej reguły bezpłatności udzielania informacji publicznej z art. 7 tej ustawy). Zatem żądana przez organ opłata winna odpowiadać kosztom rzeczywistym, realnym, adekwatnym do poniesionych. Wymogom tym nie odpowiada zaskarżone rozstrzygnięcie, gdyż de facto wprowadza ono formę stawki ryczałtowej, określającej należną kwotę pieniężną w wysokości ustalonej z góry bez rozliczania kosztów poszczególnych składników na nią się składających, co narusza art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem takie wyznaczenie opłaty za udostępnienie informacji publicznej nastąpiło w niniejszej sprawie bez jej indywidualnego rozpatrzenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ określając wysokość kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej ograniczył się do określenia opłaty nie wskazując przy tym w jakiej faktycznie wysokości koszty dodatkowe zostały poniesione i nie uzasadnił szczegółowo jak takie koszty, poprzez odniesienie do żądanych informacji konkretnych wydatków związanych z przetworzeniem takich informacji. Organ nie wskazał w ogóle na co opłata ma być przeznaczona i na jakiego rodzaju czynności. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko. W szczególności organ winien mieć na uwadze, iż wysokość kosztów każdorazowo winna odpowiadać rzeczywistym poniesionym przez organ kosztom udostępniania informacji, co winno zostać w akcie precyzyjnie wskazane. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.