II SA/Kr 9/08

sygn. akt II SA/Kr 9/08 Kraków, dnia 27 października 2008 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] , znak [...] w przedmiocie zmiany decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia I. zwolnić skarżącą w 1/2 części od wpisu sądowego od złożonej skargi, w pozostałej części wniosek o zwolnienie kosztów sądowych oddalić II. oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przedmiotowa sprawa została wszczęta wskutek skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], znak [...] w przedmiocie zmiany decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu z uwagi na niskie dochody rodziny i brak środków wystarczających na uiszczenie kosztów. Podniosła, że jest osobą chorą, cierpi na przewlekłe choroby, depresję, wskazała także, iż jest osobą nieporadną. Podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł, zaś jej mąż w wysokości [...] zł. Ponadto skarżąca osiąga dochód w z działalności gospodarczej-prowadzenia kiosku [...] - jak wynika z zeznania podatkowego, w roku 2007 uzyskała dochód [...] zł. B.K. posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m2 oraz działkę o powierzchni [...]. Z przedstawionego przez nią wyciągu ze wspólnego rachunku bankowego jej i jej męża wynika, iż w dniu [...] maja 2008 roku zgromadzone były na nim oszczędności w kwocie [...]zł. Jako wydatki rodziny wskazała opłaty z tytułu czynszu w wysokości 280 zł, opłaty za prąd-48 zł, gaz- 36 zł oraz leki- 150 zł. Ze wspomnianego wyżej wyciągu z rachunku wynika, iż rodzina skarżącej spłaca kredyty w ratach [...] zł i [...] zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił skarżącą w 1/2 części od wpisu sądowego należnego od złożonej skargi, w pozostałym zakresie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a nadto oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. B.K. wniosła w terminie sprzeciw od powyższego orzeczenia, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Wskazała, że dochód jej rodziny jest niewielki, a sytuacja majątkowa nie pozwala ponieść kosztów sądowych nawet w części. Podniosła, że oszczędności zostaną przeznaczone na spłatę kredytu, zaś pozostałe środki, zgromadzone na koncie, stanowią niezbędną rezerwę na niespodziewane wydatki. Powołała się na niewielki dochód, jaki uzyskuje z działalności gospodarczej, określając, iż jest to kwota około [...] zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.)- od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Po rozpoznaniu wniosku stwierdzić należy, iż nie jest częściowo zasadny. Sytuacja majątkowa skarżącej nie daje podstaw do przyznania jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w pełnym zakresie i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 §4 p.p.s.a.) Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym-gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te- a wśród nich wpis- są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie- na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wykazana przez skarżącą sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy w pełnym zakresie. Można co prawda zgodzić się, iż dochody rodziny skarżącej nie są wysokie, jednakże z całą pewnością wystarczają na poniesienie kosztów postępowania na jego obecnym etapie, a zatem na uiszczenie połowy wpisu od wniesionej skargi. Owszem, wygospodarowanie tej kwoty będzie stanowić uszczerbek dla rodziny skarżącej, jednakże nie taki, aby uniemożliwić wydatki na konieczne utrzymanie w wysokości, jaką skarżąca określiła w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co więcej, z przedłożonych przez B.K. dokumentów wynika, iż posiada ona wspólnie z mężem oszczędności, kilkakrotnie przekraczające miesięczny dochód rodziny. Fakt posiadania stosunkowo znacznych środków pieniężnych na koncie bankowym pozwala na stwierdzenie, że zarówno uiszczenie połowy wpisu, jak i opłacenie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika procesowego może zostać zrealizowane w oparciu o te właśnie środki, bez wykorzystania miesięcznych dochodów. Powołana przez skarżącą okoliczność, iż z oszczędności, gromadzonych na koncie, spłacane są zaciągnięte kredyty, nie może mieć znaczenia rozstrzygającego wobec relacji kwot tych kredytów- stosunkowo niewielkich w odniesieniu do dochodów rodziny. Chęć pozostawienia przez skarżącą środków pieniężnych na niespodziewane potrzeby nie może powodować w zaistniałej sytuacji przerzucenia całości kosztów prowadzenia sprawy na Skarb Państwa. Trzeba też wskazać, iż przytoczone wyżej przepisy p.p.s.a. uzależniają ustanowienie pełnomocnika z urzędu wyłącznie od sytuacji majątkowej strony, nie zaś od innych okoliczności, takich jak podnoszona przez skarżącą nieporadność. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.