II SA/Kr 91/16
WyrokWSA w Krakowie2016-04-15
Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Mirosław Bator, WSA Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z powodu niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi dotyczącymi odległości od granicy działki, prawidłowo postąpił, nie rozważając możliwości wystąpienia o zgodę na odstępstwo od tych przepisów, mimo że projekt dotyczył dokończenia budowy rozpoczętej kilkadziesiąt lat temu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji uchybiły zasadom postępowania administracyjnego, w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej i obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego. Odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę została wydana przedwcześnie, bez należytego rozważenia możliwości uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, co narusza art. 9 Prawa budowlanego oraz art. 7, 77 i 10 KPA. Organ powinien był zbadać możliwość uzyskania zgody na odstępstwo, zwłaszcza w kontekście dokończenia budowy rozpoczętej wiele lat temu.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, obejmujący dokończenie budowy rozpoczętej w przeszłości. Projekt budowlany zakładał usytuowanie części budynku w odległości mniejszej niż wymagana przepisami od granicy sąsiedniej działki. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, wskazując na niezgodność z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Inwestor wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 listopada 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Decyzją z 21.09.2015 r. Prezydent Miasta T. , na podstawie art. 35 ust.3 ustawy z 7.07.1994 Prawo budowlane (tj: Dz.U. z 2013 poz.1409 ze zm.) odmówił L.S. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedsięwzięcia obejmującego: budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego (dokończenie - wznowienie budowy) na terenie działki nr [....] obr. [....] przy ul. L. w T.
W uzasadnieniu organ wskazał, że do wniosku o pozwolenie na budowę pełnomocnik dołączył wystąpienie o wydanie pozwolenia na budowę z odstępstwem od przepisów techniczno-budowlanych zawartych §12 ust.1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2014 w sprawie warunków technicznych jakim w powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dokonanie w/w odstępstwa może nastąpić jedynie po udzieleniu odpowiedniego upoważnienia przez ministra, który te przepisy ustanowił. Prezydent Miasta T. pismem z 05.02.2015 wystąpił do Ministra Infrastruktury i Rozwoju z wnioskiem o udzielenie upoważnienia Prezydentowi Miasta T. do wyrażenia zgody, w drodze postanowienia, na dokonanie w/w odstępstwa. Minister Infrastruktury i Rozwoju pismem z 23.04.2015r. odmówił udzielenia upoważnienia Prezydentowi Miasta T. do wyrażenia zgody, w drodze postanowienia na dokonanie w/w odstępstwa. W związku w postanowieniu z 18.05.2015 znak [....] nałożono na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zatwierdzonym projekcie budowlanym, w tym nieprawidłowości związanych z doprowadzeniem do zgodności projektu budowlanego w wymogami wynikającymi z § 12 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. nr 75 poz. 690 z późn. zm.).
W dniu 29.05.2015 wpłynęło pismo pełnomocnika inwestora o uzupełnieniu wykazanych w/w nieprawidłowości. Analizując zebrany materiał dowodowy organ stwierdził, że projektowany do dokończenia budowy budynek mieszkalny nie spełnia wymogów zawartych § 12 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim w powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z uwagi na to jego odległość od granicy sąsiedniej działki budowlanej nr 264 obr. 78 wynosi 2.4-3.2 m. Nie zachodzą tym przypadku okoliczności, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt. 1-4 w/w rozporządzenia. Stąd też jedyną drogą do uznania zgodności lokalizacji budynku z przepisami prawa, a co za tym idzie udzielenia pozwolenia na budowę dla jego dokończenia, jest uzyskanie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych wyrażone w drodze postanowienia. Odmowa udzielenia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju upoważnienia na dokonanie odstępstwa nastąpiła w sytuacji, gdzie wniosek inwestora dotyczył umożliwienia dokończenia (wznowienia budowy po utracie ważności decyzji o pozwoleniu na budowę) budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego na terenie działki nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w T. ze ścianą północną z otworami okiennymi w odległości w odległości 2.4-3.2 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej nr [....] obr. [....] w T. W trakcie postępowania dokonano zmian w projekcie poprzez usunięcie okien w ścianie pomocnej (od strony granicy działki nr [....] obr. [....] ), zastępując je luksferami. Pomimo tego projektowany do dokończenia budynek nadal nie spełnia wymogów zawartych §12 ust.1 pkt.1 rozporządzenia.
Organ zaznaczył, że wydanie w chwili obecnej pozwolenia na budowę budynku może nastąpić tylko i wyłącznie w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy, niezależnie od daty jego wzniesienia, tym bardziej, że pozwolenie na budowę tego budynku wygasło, co znalazło potwierdzenie w decyzji z 18.05.2015 znak [....] . Ponadto pozwolenie na budowę będzie mogło być wydane po uzyskaniu zgody na dokonanie odstępstwa o przepisów techniczno-budowlanych obejmujących dokończenie (wznowienie budowy po wygaśnięciu decyzji o pozwoleniu na budowę budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego na terenie działki nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w T. ze ścianą północną bez otworów w odległości w odległości 2.4-3.2 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej nr [....] obr. [....] w T. , o co inwestor winien wystąpić odrębnym wnioskiem.
Od decyzji odwołanie wniósł L.S. , zarzucając jej obrazę art. 9 Prawa budowlanego poprzez odstąpienie od wystąpienia do Ministra Infrastruktury o upoważnienie do odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 12 ust. 2 ww. rozporządzenia, a także obrazę art. 7, art. 8 art. 10 § 1, art. 28 kpa. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zwrócenie się przed rozpoznaniem odwołania do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o dołączenie akt sprawy z wynikami postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Odwołujący wyjaśnił, że działka sąsiednia nr [....] nie istniała jako osobna nieruchomość i została zabudowana później niż wzniesienie (niedokończonego) budynku na nieruchomości pierwotnie obejmującej także obecne działki nr nr [....] Obecnie trudno wyjaśnić, dlaczego przebieg granicy pomiędzy działkami nr [....] i [....] na mapie ewidencyjnej jest taki jak określono w decyzji. Podkreślił, że nie cały budynek mieszkalny jest wybudowany w odległości mniejszej niż 3 m od granicy. Należałoby ustalić, które z otworów okiennych spełniają obowiązujące normy prawa, a które tych norm nie spełniają. Ponadto stanowisko o braku zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych jest niepoprawne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, ponieważ inwestycja nie wywoływała w dacie jej wszczęcia kontrowersji i była akceptowana przez właściciela sąsiedniej nieruchomości. Zdaniem odwołującego mimo, że planowany do dokończenia budynek mieszkalny jest usytuowany w wymaganej prawem odległości od granicy z sąsiednią działką nr 265, organ I instancji błędnie ustalił krąg osób zainteresowanych w sprawie, pomijając jej właścicieli jako strony w postępowaniu.
Wojewoda [....] decyzją z 19.11.2015 r., znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył treść art. 35 ust. 3 ustawy z 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Wskazał, że w toku postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji w okolicznościach odmowy udzielenia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju pismem upoważnienia na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie mógł pominąć niezgodności uzupełnianego projektu budowlanego z przytoczonym przepisem. Do dokonania kompletnego sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, inwestor winien do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyć projekt budowlany (art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego) zawierający (art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego) projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzenia lub oczyszczenia ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 27 kwietnia 2012 r., poz. 426 ze zm.) wymagania rozporządzenia dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego należy spełnić z zachowaniem przepisu art. 34 ust. 2 ustawy, uwzględniając w szczególności właściwości danego obiektu budowlanego, takie jak przeznaczenie, sposób użytkowania, usytuowanie, rozmiary, sposób i zakres oddziaływania na otoczenie i złożoność rozwiązań technicznych oraz rodzaj i specyfikę obiektu budowlanego. Projekt zagospodarowania działki powinien zawierać także część opisową, sporządzoną z uwzględnieniem przytoczonego § 7 i określającą elementy wymienione w § 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Przedłożony projekt budowlany, wykonany w maju 2014 r., a uzupełniany po wydaniu postanowienia Prezydenta Miasta T. z 18.05.2015 r., nie spełnia przytoczonych wymogów prawnych. Inwestor zupełnie pominął pełne brzmienie § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie przedstawiając jakiejkolwiek analizy usytuowania budynku na swojej działce w zbliżeniu do granicy z działką nr [....] , nie odnosząc się do wymaganych uwarunkowań prawnych dotyczących kwestii zacieniania i ograniczenia nasłonecznienia, biorąc pod uwagę nie tylko odległości, ale również usytuowanie projektowanego budynku względem innych budynków, a także pomijając zgodność usytuowania budynku w sąsiedztwie zabudowy mieszkalnej ze względu na bezpieczeństwo pożarowe. Inwestor zobowiązany do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności ze wskazanymi przepisami techniczno-budowlanymi nie usunął w terminie do 5.06.2015 r. wskazanych nieprawidłowości. Tryb postępowania określony w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego został więc wyczerpany.
L.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [....] , domagając się uchylenia decyzji II i I instancji.
W uzasadnieniu skarżący zwrócił uwagę na istniejący stan faktyczny i stan prawny dotyczący przedmiotowego budynku, którego stan realizacji od 1978 r. jest na etapie stanu surowego zamkniętego z wykonanymi instalacjami sanitarnymi i elektrycznymi. Od 1978 r. żadne prace budowlane na tym budynku nie były wykonywane. Stan surowy zamknięty budynku został zrealizowany w oparciu o prawomocne decyzje Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. - Wydział Urbanistyki i Architektury, a to: decyzji z 17.10.1972 r. zatwierdzającej plan realizacyjny nadbudowy na istniejących garażach budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na części parceli [....] obręb [....] w T. przy ul. [....] w T. oraz projekt techniczny budynku mieszkalnego z podanymi w decyzji warunkami z zakresu urbanistycznego i z zakresu architektoniczno- budowlanego oraz decyzji z 17.10.1972 r. o pozwoleniu na budowę wymagającą zatwierdzenia projektu. Stan surowy zamknięty budynku został wykonany w okresie ważności w/w decyzji o pozwoleniu na budowę. W latach 70 ubiegłego stulecia teren obecnego osiedla mieszkaniowego, jednorodzinnego był niezabudowany, nie posiadał rozwiązań komunikacyjnych. Zagospodarowanie tego terenu nastąpiło w okresie późniejszym, stąd adres lokalizacji budynku określony w decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny nadbudowy na istniejących garażach budynku mieszkalnego oraz zatwierdzającej projekt techniczny budynku mieszkalnego to część parceli nr [....] obręb [....] położonej przy ulicy [....] ( aktualnie to działka nr [....] obręb [....] przy nowej ulicy [....] ). Parcela nr [....] podlegała na przestrzeni czasu różnym podziałom na działki budowlane z wydzieleniem ulic i dojazdów do poszczególnych posesji będących we władaniu nowych właścicieli. Budynek inwestora został zlokalizowany zgodnie z zatwierdzonym w/w decyzją planem realizacyjnym, który został opracowany zgodnie z wymogami określonymi w zarządzeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego - § 20 ust. 2 i 3. W 1972 r. w sąsiedztwie projektowanego przedmiotowego budynku nie było budynków, tak więc budynek mógł być zlokalizowany od granicy w odległości 1,5 m.
Zdaniem skarżącego, organ I instancji przesyłając zgodnie z art.9 ust.3 ustawy Prawo budowlane wniosek do Ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia Prezydentowi Miasta T. zgody na odstępstwo nie dopełnił w sposób właściwy obowiązku. Wniosek o odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych powinien dotyczyć przepisów określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt wyżej rozporządzenia z odpowiednią informacją. Informacja ta powinna zawierać opis odnoszący się do stanu faktycznego budynku i stanu prawnego związanego z przedmiotowym budynkiem. Organ I instancji był świadomy lokalizacji budynku od granicy północnej - (na minimalnej długości ściany północnej, ściana ta od granicy działki nr [....] jest w odległości mniejszej niż 3,0 m.). W związku z tym winien powiadomić inwestora o konieczności ponownego wystąpienia do właściwego Ministra o upoważnienie Prezydenta T. do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, a nie wydawać decyzji odmownej. Sprawa zmiany projektu w przedmiocie okien niekoniecznie musiała być poprzedzona wystąpieniem do Ministra, ponieważ zamurowanie okien jest wykonywalne, natomiast przesunięcie budynku nawet tylko o kilka centymetrów jest przedsięwzięciem mało realnym.
Ponadto organ II instancji nie odniósł się do zarzutów, dotyczących naruszenia prawa procesowego, na które się powoływano w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W tym samym dniu organ I instancji podjął zawieszone postępowanie, wydając zarazem decyzję merytoryczną, kończąca postępowanie. Nie zawiadomiono o zebraniu w sprawie materiału dostatecznego do podjęcia decyzji, nie wezwano stron do zapoznania się z tym materiałem i do złożenia ewentualnych dalszych wniosków, czym uniemożliwiono stronom - nie tylko wnioskodawcy - wykorzystanie uprawnień, płynących z powołanego przepisu. To samo dotyczy zarzutu obrazy art. 28 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do przepisu art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a
W ramach dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze normę z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którą sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c. inne naruszenie przepisów postepowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę stwierdził, że skarżona decyzja oraz poprzedzająca organu I instancji naruszają prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.
W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie zaskarżonych rozstrzygnięć zostało przeprowadzone wadliwie i nierzetelnie. Stwierdzone uchybienia przepisom postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w z zw. z art. 35 ust. 3 ustawy z 7. 07. 1994 – Prawo budowlane, Dz. U. 2013 r. , poz. 1409 ze zm.) mogły mieć bowiem wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. ustawodawca nakłada na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zgodnie zasadą ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 oraz treścią art. 77 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie oficjalności, z czego wynika obowiązek organów przeprowadzenia z urzędu wszelkich dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy ma zatem obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności (art. 7 k.p.a.). Zgodnie z przepisem art. 8 k.p.a. organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zgodnie zaś z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. każda decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody [....] z 19 listopada 2015 r. znak: [....] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z 21.09.2015 r., którą na podstawie art. 35 ust.3 ustawy z 7.07.1994 Prawo budowlane odmówiono L.S. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedsięwzięcia obejmującego: budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego (dokończenie - wznowienie budowy) na terenie oznaczonym jako działka nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w T.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba wskazać, że w ocenie Sądu organy uchybiły ww. zasadom i regułom postępowania administracyjnego, a w konsekwencji przedwcześnie uznały, iż przedłożony projekt budowlany nie spełnia wymogów, jakie zostały określone w art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a zatem należy zastosować przepis z art. 35 ust. 3 in fine ustawy. Zgodnie bowiem z treścią ww. art. 35 ust. 1 przed wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzenia projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1.zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Norma z art. 35 ust. 3 Pr. budowlanego nakłada na organ obowiązek rzetelnego sprawdzenia kompletności, a także zgodności z obowiązującym prawem przedłożonego projektu budowlanego w zakresie wskazanym w ust. 1, a w razie ustalenia projekt budowlany nie czyni zadość wymaganiom wymaga, aby organ postanowieniem nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie, wskazując termin z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu. Obowiązkiem organu w postanowieniu wzywającym do usunięcia naruszeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 Pr. budowlanego stwierdzonych w przedłożonym projekcie budowlanym jest na tyle precyzyjne określenie tych naruszeń, aby inwestor miał możliwość rozpoznać i uwzględnić wskazane w postanowieniu nieprawidłowości. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Min. Infrastruktury z 12. 04. 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm., zwanym dalej w skrócie rozporządzeniem) jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednia działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1.) 4 m- w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2.) 3 m – w przypadku budynku zwróconego ściana bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ustawodawca dopuszcza jednak w przypadkach szczególnie uzasadnionych odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, które może nastąpić jedynie po udzieleniu odpowiedniego upoważnienia przez ministra, który te przepisy ustanowił. Za takie szczególne przypadki należy uznać w szczególności kształt i wymiary nieruchomości, położenie względem nieruchomości sąsiednich ukształtowanie terenu, stan zagospodarowania danej nieruchomości i terenów sąsiadujących, może istnieć potrzeba wyważania interesów indywidualnych i interesu społecznego, która uzasadniałaby wyłączenie stosowania przepisów techniczno-budowlanych (Prawo budowlane. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, C.K. Beck 2015 s. 158).
W rozpoznawanej sprawie po przedłożeniu przez inwestora wniosku z 17 .12. 2014 r. o pozwolenie na dokończenie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na dz. nr [....] w T. (z maja 2014 r.) wraz z wnioskiem do organu o udzielenia odstępstwa w zakresie wymagań z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przez wykonanie ściany z oknami w odległości " mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią tj. w odległości 3 – 3,4 m" Prezydent Miasta T. pismem z 05.02.2015 wystąpił do Ministra Infrastruktury i Rozwoju z wnioskiem o udzielenie upoważnienia dla organu I instancji do wyrażenia takiej zgody. Minister Infrastruktury i Rozwoju pismem z 23.04.2015r. odmówił udzielenia upoważnienia Prezydentowi Miasta T. do wyrażenia zgody, w drodze postanowienia na dokonanie w/w odstępstwa. W tej sytuacji organ I instancji w postanowieniu z 18.05.2015 nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zatwierdzonym projekcie budowlanym, w tym nieprawidłowości związanych z doprowadzeniem do zgodności projektu budowlanego w wymogami prawa. Pismem z 29 maja 2015 r. inwestor przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego, w którym wszystkie otwory okienne północnej elewacji przedmiotowego budynku są wypełnione pustakami szklanymi –lukswerami (s. 5 i rys 7 projektu), a projekt zagospodarowania terenu działki nr [....] wskazuje, że ściana północna przedmiotowego budynku jest oddalona od 3,20 do 2,40 m od granicy z działką nr [....] .
Jak wynika z analizy dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych sprawy organ I instancji nie pochylił się w sposób prawidłowy nad projektem budowlanym przedłożonym przez inwestora w dniu 29 maja 2015 r., uchybiając poprzez to normie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. W projekcie przedłożonym 29 maja 2015 r. przedmiotowy budynek mieszkalny jest sytuowany na działce inwestora (nr ewid. [....] ) w zbliżeniu ścianą północną do granicy z działką sąsiednią (nr [....] ) na odległość 2,4 – 3,2 m ( s. nr 4 projektu), przy czym wszystkie otwory okienne w elewacji ściany północnej są wypełnione lukswerami (rys. nr 7 projektu). Należy przy tym zważyć, że postanowieniem Prezydenta M. T. z 18 maja 2015 r. wydanym w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego inwestor został zobowiązany m. in. do: "usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym polegających na braku: zgodności projektu budowlanego z wymogami z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ( tj. w zakresie odległości 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną dla ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi), natomiast jak wynika z zalegającego w aktach administracyjnych projektu budowlanego, który został przedłożony organowi w dniu 29 maja 2015 r. w elewacji północnej budynku nie zaprojektowano otworów okiennych i drzwiowych, ale otwory wypełnione lukswerami, w związku z czym zachodzi konieczność usunięcia nieprawidłowości w projekcie w zakresie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z uwagi na zbliżenie części tej ściany na odległość mniejszą niż wymagane 3 m. W ocenie Sądu organ I instancji wydając decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowego przedsięwzięcia obejmującego: budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego (dokończenie - wznowienie budowy) na terenie działki nr [....] obr. [....] w T. ) bez uprzedniego wezwania strony skarżącej do usunięcia nieprawidłowości w trybie art. 35 ust. 3 rozporządzenia w zakresie wyznaczonym treścią a § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia naruszył przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 13.10 2005 r., sygn. akt II OSK 130/05. W ocenie Sądu należy się zgodzić z zarzutem skargi, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ I instancji powinien również mieć wzgląd na możliwość udzielenia zgody na realizację przedmiotowej budowy zgodnie z projektem przedłożonym organowi w dniu 29 maja 2015 r. z odstępstwem w trybie art. 9 ust. 2 ustawy w zakresie warunku określonego w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że jakkolwiek inwestor składając kolejny projekt budowlany nie złożył odrębnego wniosku o odstępstwo od warunków z § 12 ust. 1 pkt 2 , to nie zwalniało to organu z rozważenia, czy w sprawie nie zaistniały warunki do wystąpienia z wnioskiem przewidzianym w art. 9 ust. 3 o upoważnienie w sprawie zastosowania odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych. Wydaje się, że w przedmiotowych okolicznościach sprawy (projekt budowlany na dokończenie budowy budynku wybudowanego kilkadziesiąt lat temu, będący w stanie surowym zamkniętym), w którym tylko części ściany północnej budynku jest sytuowana w odległości mniejszej niż 3 m od granicy z działką sąsiednią i uwzględniając, że z żadnego przepisu nie wynika wprost, że wniosek organu musi poprzedzać odpowiedni wniosek inwestora – obowiązkiem organu było przede wszystkim podjęcie wszelkich, niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i do jej załatwienia , mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) W tym celu organ powinien, kierując się normą z art. 9 k.p.a. zawiadomić inwestora o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy także po wniesieniu poprawionego projektu w maju 2015 r. A zatem organ powinien wskazać inwestorowi możliwość uzyskania odstępstwa w zakresie wymogu z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wydając postanowienie w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Kierując się zatem zarówno unormowaniem z art. 9 ust. 2-4 Prawa budowlanego jak przepisami art. 7 i 77 k.p.a. przed wydaniem decyzji dotyczącej zatwierdzenia bądź odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organ powinien wyjaśnić ewentualną możliwość uzyskania zgody na odstępstwo z zachowaniem procedury przewidzianej a art. 9 ust. 2 - 4 Prawa budowlanego. Powinno to również znaleźć odzwierciedlenie w treści postanowienia wzywającego do usunięcia naruszenia prawa.
Na koniec należy wskazać, że Prezydent M. T. wydał decyzję w dniu 21 września 2015 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z uchybieniem normie z art. 10 ust. 1 k.p.a. , zgodnie z którym organy adm. publicznej są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania , a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie miała takich możliwości, co wskazuje również na naruszenie art. 8 k.p.a. tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i kultury prawnej .
Konkludując, organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy, naruszyły przepisy Prawa budowlanego, zwłaszcza art. 35 ust. 3 oraz przepisy postepowania - art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 8, 9 i 10 § k.p.a. przez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego sprawy i błędną ocenę materiału dowodowego. Istotne naruszenie przepisów postępowania spowodowało niewłaściwie zastosowanie przepisów prawa materialnego. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ obowiązany będzie w należyty sposób wyjaśnić okoliczności sprawy istotne dla rozstrzygnięcia zarówno w zakresie możliwości doprowadzenia przedłożonego projektu budowlanego do zgodności z prawem, rozważając ewentualną możliwość uwzględnienia odstępstwa, a następnie wydać rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało przepisom prawa materialnego i przepisom proceduralnym.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło