II SA/Kr 913/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja WSA Aldona Gąsecka -Duda Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 czerwca 2010r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy skargę oddala Dnia 30 grudnia 2008 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w K. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: budowa budynku handlowo-usługowo-biurowego w parterze oraz mieszkalnego wielorodzinnego na wyższych kondygnacjach, z garażami w części podziemnej, wjazdem na teren działki, miejscami postojowymi oraz przełożeniem sieci teletechnicznej, oświetlenia terenu, gazowej 200 mm na działkach nr "1", "2’, "3’, "4", "5’, "6", "7", "8", "9", "10", "11", "12", "13" w K. przy ul. [...]. Po sporządzeniu analizy urbanistyczno-architektonicznej i projektu decyzji, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 27 sierpnia 2009 r. ustalił warunki zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego. Od tej decyzji wniesiono odwołania i po ich rozpatrzeniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 11 grudnia 2009 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Wśród wad uzasadniających kasacyjną decyzję organu odwoławczego wymieniono: brak zapewnienia udziału B. H. spadkobiercy po zmarłym A. H.; błędne wyznaczenie obszaru analizy nie obejmujące 3-krotą szerokość frontu działki; brak czytelnego ustalenia parametrów przyszłej inwestycji, to znaczy brak szczegółowego opisania tych obiektów, które były brane pod uwagę przy ustalaniu tych parametrów oraz jedynie wskazanie przedziałów danych parametrów (dotyczy to wskaźnika powierzchni zabudowy, szerokości elewacji frontowej); brak jednoznacznego określenia ilości miejsc postojowych oraz brak ustalenia aktualnych adresów niektórych stron (M. B., M. F.). Po zwrocie akt, organ I instancji ustalił, że nie istnieje wnioskodawca Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" i decyzją z 24 marca 2010 r. umorzył postępowanie administracyjne. Od tej decyzji odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". W odwołaniu podniesiono, że wnioskodawca jest wpisany w Krajowego Rejestru Sądowego, a tym samym jest podmiotem mogących funkcjonować w obrocie prawnym. Zarzucono błędną wykładnię, jakoby uchylenie uchwały o wydzieleniu ze Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" miało znaczenie w tej sprawie. W tej sprawie wnioskodawcą jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że co prawda Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" została wydzielona z dotychczasowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na mocy uchwały nr [...] zebrania przedstawicieli członków Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia 22 czerwca 1999 r., ale Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" została wydzielona ze Spółdzielni "[...]" na podstawie uchwały nr [...] z dnia 5 października 2000 r. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r. stwierdził nie istnienie ww. uchwały nr [...] z dnia 22 czerwca 1999 r., ale jednak stwierdzenie braku istnienia uchwały o wydzieleniu Spółdzielni "[...]" ze Spółdzielni "[...]" nie oznacza eliminacji samej Spółdzielni "[...]" z obrotu prawnego. Tak długo Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" jest stroną postępowania, jak długo istnieje stosowny wpis tego podmiotu do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z art. 11 § 1 Prawa spółdzielczego spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego, a dotychczas żaden sąd nie orzekł o utracie bytu prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i takiego skutku nie wywołuje również wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...] ustalający brak istnienia uchwały nr [...]. Nawet prowadzenie odrębnego postępowania sądowego dotyczącego istnienia samej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie ma znaczenia prejudycjalnego w tej sprawie. Skoro więc wnioskodawca - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nadal jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego to może skutecznie złożyć wniosek o ustalenie warunków zabudowy i postępowanie to nie jest bezprzedmiotowe w ujęciu podmiotowym. Gdyby natomiast dokonano wykreślenia wnioskodawcy z właściwego rejestru, to wówczas zaistniałaby możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wprawdzie skarżąca Spółdzielnia nie była dotychczas stroną w postępowaniu w tej sprawie, to jednak na skutek wyroku Sądu Okręgowego stwierdzającego nieistnienie uchwały nr [...] (lub [...]) nabyła przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Wyrokiem tym stwierdzono nieistnienie uchwały o podziale Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" poprzez wydzielenie z tej Spółdzielni odrębnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Następnie uchwałą nr [...] nastąpiło wydzielenie się Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Nieistnienie uchwały nr [...] (tak w oryginalnym piśmie skargi) oznacza, że nieruchomości które na podstawie tej uchwały przeszły na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...], a następnie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" – mają pozostawać przy Spółdzielni Mieszkaniowej" [...]". Wprawdzie wyrok Sądu Okręgowego do sygn. akt [...] nie przesądza o nieistnieniu żadnej z obecnych Spółdzielni, ale zarazem ten sam wyrok niejako przesądza brak podstawy dokonania samego wpisu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro bowiem nie istnieje uchwała o wyodrębnieniu danej Spółdzielni, to dokonany na jej podstawie wpis do Krajowego Rejestru Sądowego jest nieformalny i pozbawiony wszelkiego znaczenia. Samo już postępowanie w sprawie wykreślenia tak Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" jak i Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" winno uzasadniać umorzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy zainicjowanego na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Ustalenie warunków zabudowy mogłoby skutkować negatywnymi skutkami majątkowymi dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Odrzucenie skargi powinno nastąpić dlatego, że skargę wniósł podmiot nie będący stroną postępowania administracyjnego w tej sprawie. Za oddaleniem zaś skargi przesądza brak zasadności zarzutów zawartych w samej skardze. Skoro nadal istnienie wpis danej Spółdzielni w Krajowym Rejestrze Sądowym, to wywołuje on skutki prawne i nie należy do właściwości organu odwoławczego kwestionowanie takiego wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawową kwestią, której ustalenie warunkuje merytoryczne rozpoznanie skargi i co za tym idzie sprawy sadowoadministracyjnej jest ustalenie, czy wnoszący skargę podmiot (Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]) ma legitymację do jej wniesienia. Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (a także prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi). W ocenie Sądu w tej sprawie skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie ma legitymacji do wniesienia skargi, ponieważ nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji organu odwoławczego. Użyte w art. 50 § 1 P.p.s.a. pojęcie interesu prawnego odbiega w swym znaczeniu od zakresu "interesu prawnego", jaki wynika z art. 28 K.p.a., który odnosi się do uprawnień i obowiązków opartych w prawie materialnym. Wynikające z art. 50 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "interes prawny" nie powinno się wiązać tylko i wyłącznie z tą postacią interesu prawnego, którym posługuje się przepis art. 28 K.p.a. Przepis ten daje podstawy do sformułowania poglądu o istnieniu nowej kategorii interesu prawnego jakim jest interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Znaczenie interesu prawnego na gruncie procedury sądowoadministracyjnej jest szersze niż na gruncie postępowania administracyjnego, obejmuje dodatkowo także prawa i obowiązki regulowane przepisami prawa procesowego i ustrojowego. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a. jest bowiem każdy, kto wykaże związek pomiędzy swą sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego która została lub – przy prawidłowo prowadzonym postępowaniu - powinna zostać zastosowania w danej, konkretnej sprawie administracyjnej. Tego typu związek daje wystarczające podstawy do zainicjowania czynności sądu administracyjnego w celu merytorycznego zbadania zaskarżonego działania. Pojęcie interesu prawnego na gruncie postępowania administracyjnego obejmującego ustalanie warunków zabudowy musi wynikać z konkretnego przepisu prawa. Jeżeli takiego przepisu nie ma, to co najwyżej można wówczas mówić o posiadaniu przez dany podmiot interesu faktycznego w załatwieniu danej sprawy. Interes prawny tym równi się od pojęcia interesu faktycznego, że ten drugi nie ma umocowania w przepisach prawa, a wynika tylko z subiektywnego odczucia danej osoby (np. tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98). Stronami postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych zamierzeniem inwestycyjnym, a także z reguły są również właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z obszarem zamierzenia inwestycyjnego. Stronami w takim postępowaniu mogą być również właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, jeżeli decyzja wydawana w postępowaniu w prawie ustalenia warunków zabudowy może w jakimkolwiek zakresie oddziaływać w ich prawa lub obowiązki. W każdej sprawie ustalenie kręgu stron poprzez objęcie danego podmiotu mianem strony, mimo że nieruchomość tego podmiotu nie graniczy z terenem zamierzenia inwestycyjnego – musiałaby być uzasadniona jakimiś okolicznościami mającymi prawne znaczenie. W tej sprawie takich okoliczności nie ma. Na datę wydania zaskarżonej decyzji nie budziło wątpliwości, że skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] (zwana dalej w skrócie "skarżącą Spółdzielnią"), nie była ani właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, ani właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości sąsiednich. Nie ma również żadnych okoliczności pozwalających na zasadne uznanie skarżącej Spółdzielni za stronę z powodu posiadania czy to prawa własności czy też prawa użytkowania wieczystego do innych nieruchomości nie będących sąsiednimi w stosunku do obszaru zamierzenia inwestycyjnego. Na taką zresztą okoliczność nie powołuje się sama skarżąca Spółdzielnia, ani żadna ze stron. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej Spółdzielni, że z powodu uchylenia przez sąd powszechny uchwały o wyodrębnieniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", ta Spółdzielnia traci podstawy do występowania w obrocie prawnym, a co za tym idzie również i Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" traci podstawy do występowania w obrocie prawnym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że tak skarżąca Spółdzielnia, jak i Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nadal są wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego, co Sąd stwierdza z urzędu. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 z późn. zm.) domniemywa się, że dane wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego są prawdziwe. Wpisem jest również wykreślenie podmiotu z rejestru (art. 20 ust. 4 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Stosownie zaś do art. 11 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 z późn. zm.), spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego (przepis ten wprost stosuje się do spółdzielni mieszkaniowych – art. 1 ust. 7 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.). Tym samym dopóki jest wpisana do właściwego rejestru Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie ma podstaw do uznania, że Spółdzielnia ta nie istnieje, a właśnie jedynie z tej okoliczności wywodzi swoją legitymację skargową w tej sprawie skarżąca Spółdzielnia. Tym samym ponieważ Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nadal jest osobą prawną, przysługuje jej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości objętych zamierzeniem inwestycyjnym, a ewentualne spodziewane w przyszłości nabycie tego prawa przez skarżącą Spółdzielnię nie uzasadnia uznania jej interesu do skutecznego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy również dodać, że w postępowaniu mającym na celu ustalenie warunków zabudowy, taki wniosek może złożyć nawet podmiot nie mający żadnego prawa do terenu zamierzonej inwestycji. Tym samym skoro badanie interesu prawnego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego jest podstawową czynnością, od wyniku której zależy dalszy bieg postępowania, to ustalenie przez Sąd, że skarga do sądu administracyjnego została wniesiona przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej, skutkuje oddaleniem skargi bez merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji. Takie stanowisko jednoznacznie jest przyjmowane w orzecznictwie sądowym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 860/10, opub. w LEX nr 745350; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1397/09, opub. w LEX nr 746508; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 925/10, opub. w LEX nr 746928). Mając powyższe na uwadze, orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.