II SA/Kr 94/26
WyrokWSA w Krakowie2026-03-19
Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Małgorzata Łoboz, WSA Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminowi przedłożenia dokumentów w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, jeśli dokumenty te zostały ostatecznie złożone przed wydaniem decyzji, może stanowić samoistną podstawę do wydania nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchybienie terminowi przedłożenia dokumentów w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, jeśli wszystkie wymagane dokumenty zostały ostatecznie złożone przed wydaniem decyzji, nie może stanowić samoistnej podstawy do wydania nakazu rozbiórki. Termin określony w art. 49g ust. 1 P.b. ma charakter instrukcyjny, a jego upływ nie powoduje wygaśnięcia obowiązku, jeśli dokumenty zostaną złożone przed wydaniem decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. R. i J. R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego legalizującą budynek gospodarczy (stodołę) wybudowany w latach 80-tych XX w. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności dotyczące terminu przedłożenia dokumentów legalizacyjnych przez właścicielkę. Sąd rozpoznał sprawę i oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. R. i J. R. na decyzję nr 626/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2025 r. znak: WOB.7721.369.2025.MULE w przedmiocie postępowania legalizacyjnego budynku oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie decyzją nr [...] z 24 października 2025 r., znak: [...], po rozpatrzeniu sprawy "uproszczonej legalizacji budynku gospodarczego - stodoły wybudowanego na dz. nr [...] w C. , Gmina S., przy ul. [...], [...] stanowiącego własność P. A. J.", stwierdził, że:
- złożone dokumenty legalizacyjne są kompletne;
- z ekspertyzy technicznej opracowanej przez mgr inż. arch. R. S. w styczniu 2025 r. dot. stanu technicznego ww. budynku gospodarczego wynika, że nie zostały stwierdzone żadne naruszenia konstrukcji budynku, stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego oceniony został jako bardzo dobry. Autor opracowania nie stwierdził zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi. Stan techniczny obiektu pozwala na bezpieczne jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 49 i ust. 1 pkt 1 oraz w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust 1 i art. 81 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418), dalej: "P.b.".
W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał m.in., że impulsem do prowadzenia postępowania był wniosek M. R. i J. R. z 18 kwietnia 2024 r. w sprawie cyt: "nielegalnej zabudowy działki [...] w C. ", w skład której wchodzi budynek gospodarczy – stodoła.
W dniu 28 czerwca 2024 r. inspektorzy PINB przeprowadzili oględziny spornego budynku. Dokonali pomiarów budynku i przedstawili jego opis. Stwierdzili, że służy on do składowania maszyn i sprzętu rolniczego oraz płodów rolnych. W pomieszczeniu gospodarczym odnotowano siedem kur. Wody opadowe z dachu odprowadzono za pomocą rynny i rury spustowej do zbiornika typu Mauzer. Właścicielka poinformowała, że stodoła został wybudowana przez jej dziadka J. M. w latach 80-tych XX w. Nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających legalność budynku. W dniu 23 września 2024 r. dostarczyła do PINB oświadczenia pisemne M. L. z 21 września 2024 r. oraz A. S. z 20 września 2024 r. o terminie zakończenia budowy stodoły bez pozwolenia w 1974 r.
Kolejno PINB postanowieniem nr [...] z 10 grudnia 2024 r. nałożył na właścicielkę ww. budynku gospodarczego oraz działki nr [...] A. J. obowiązek przedłożenia do 14 stycznia 2025 r. dokumentów:
1. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
2. geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego,
3. ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny obiektu:
a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz
b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
Właścicielka A. J. wniosła o przedłużenie terminu, a M. R. i J. R. wnieśli zażalenie na ww. postanowienie z 10 grudnia 2024 r.
Następnie PINB postanowieniem nr [...] z 31 grudnia 2024 r. na podstawie art. 77 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej "K.p.a.", przedłużył termin przedłożenia dokumentów do 31 stycznia 2025 r.
Z kolei Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr [...] z 18 marca 2025 r. znak: [...] uchylił ww. postanowienie PINB z 10 grudnia 2024 r. ze względu m.in. na brak wniosku właścicielki o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego i błędnie określony termin wykonania obowiązków.
Do akt sprawy właścicielka dołączyła m.in. ekspertyzę hydrologiczną dot. stosunków wodnych na działce nr [...]. W aktach znajduje się też wydruk ortofotomapy z 1996 r. ukazujący istniejący już na działce nr [...] sporny budynek.
W dniu 11 kwietnia 2025 r. właścicielka wniosła o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, wskazując, że od zakończenia budowy minęło ponad 20 lat (dokładnie 28).
Następnie PINB postanowieniem nr [...] z 30 maja 2025 r. nałożył na właścicielkę, w terminie 60 dni od daty otrzymania postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów:
1. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – wypełnionego na druku Pb-5,
2. geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego,
3. ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny obiektu:
a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz
b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
M. R. i J. R. wnieśli zażalenie na ww. postanowienie PINB z 30 maja 2025 r.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr [...] z 8 sierpnia 2025 r. znak: [...] utrzymał ww. postanowienie PINB z 30 maja 2025 r. w mocy.
W dniu 20 października 2025 r. właścicielka przedłożyła druk PB-5. Z kolei 23 października 2025 r. do MWINB wpłynęła dokumentacja złożona przez właścicielkę, którą ten przekazał do organu I instancji. Dokumentacja ta obejmowała m.in.:
- geodezyjną inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego sporządzoną w grudniu 2024 r. przez geodetę W. J. (upr. nr [...]),
- ekspertyzę (ocenę) techniczną dot. stanu technicznego ww. budynku gospodarczego sporządzoną w styczniu 2025 r. przez mgr inż. arch. R. S., posiadającego przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta w specjalności architektonicznej, uprawnienia do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych (...)
Organ I instancji podsumował, że z ww. ekspertyzy wynika, że nie zostały stwierdzone żadne naruszenia konstrukcji budynku, stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego oceniony został jako bardzo dobry. Autor opracowania nie stwierdził zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi. Stan techniczny obiektu pozwala na bezpieczne jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.
W konsekwencji wnioskodawczyni dołączyła do sprawy kompletne dokumenty wykonując w pełni nałożone postanowieniem z 30 maja 2025 r. obowiązki, co uzasadniało pozytywne załatwienie wniosku.
M. R. i J. R. w odwołaniu od opisanej na wstępie decyzji PINB z 24 października 2025 r. zarzucili rażące naruszenie art. 49i ust. 1 pkt 2 P.b., ze względu na niedopełnienie przez wnioskodawczynię obowiązku nałożonego na nią postanowieniem PINB z 30 maja 2025 r. w terminie 60 dni od dnia otrzymania postanowienia, który to termin upłynął ostatecznie 30 maja 2025 r.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją nr 626/2025 z 9 grudnia 2025 r., znak: WOB.7721.369.2025.MULE, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z 24 października 2025 r.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji opisał przebieg postępowania wskazując m.in., że 30 stycznia 2025 r. wnioskodawczyni przedłożyła ekspertyzę (ocenę) techniczną dot. stanu technicznego ww. budynku gospodarczego sporządzoną w styczniu 2025 r. przez mgr inż. arch. R. S. oraz mapę z inwentaryzacją powykonawczą budynku.
Organ odwoławczy pozytywnie zweryfikował krąg stron w sprawie na podstawie treści ksiąg wieczystych.
Kolejno MIWNB wyjaśnił istotę uproszczonego postępowania legalizacyjnego, wskazując na przesłanki wszczęcia wymienione w art. 49f ust. 1 P.b. W konsekwencji organ II instancji uznał, że uproszczone postępowanie legalizacyjne może być wszczęte, jeżeli budowa obiektu budowlanego lub jego części nastąpiła bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, a od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. Dodatkowe zastrzeżenie zawarte zostało w art. 49f ust. 2 P.b., który z kolei odwołuje się do przepisu intertemporalnego, jakim jest do art. 103 ust. 2 P.b.: "przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe."
Zatem, według MWINB, na podstawie art. 49f ust. 2 P.b. przyjąć należy, że w przypadku obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. (dzień wejścia w życie P.b.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, uproszczone postępowanie legalizacyjne prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Dalej organ II instancji stwierdził, że zasadniczą kwestią, od której zależy możliwość wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jest ustalenie, czy budowa obiektu budowlanego zakończona została co najmniej 20 lat temu.
Po dokonaniu analizy akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że od zakończenia budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] upłynęło więcej niż 20 lat i że przedmiotowy budynek zrealizowany został przed 1 stycznia 1995 r., czyli przed dniem wejścia w życie P.b.
Kolejno organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawczyni złożyła wymagane żądanie wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w piśmie z 10 kwietnia 2025 r. (art. 49e ust. 2 P.b.).
Dodatkowo za pismem z 19 listopada 2024 r. skarżący przedłożyli do akt kopię decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z 19 sierpnia 1987 r., nr [...], z planem sytuacyjnym. W decyzji tej Naczelnik zatwierdził plan realizacyjny i udzielił pozwolenia na budowę garażu i zaplecza gospodarczego na działce nr [...] (aktualnie dz. nr [...]). Na planie sytuacyjnym załączonym do ww. decyzji zaznaczony został pod numerem 2 "istniejący budynek inwentarsko-składowy murowany kryty dachówką", będący przedmiotem niniejszego postępowania. Powyższe oznacza, że budynek ten istniał już w 1987 r.
Następnie organ II instancji stwierdził, że sporny budynek gospodarczy zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Spełnione zostały w przedmiotowej sprawie wszystkie przesłanki warunkujące wszczęcie i prowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w przedmiocie ww. budynku.
Dalej MWINB wskazał, że zgodnie z art. 49i ust. 1 pkt 1 P.b. organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje decyzję o legalizacji, w przypadku gdy dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2, oraz z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
W przedmiotowej sprawie PINB dysponował kompletem dokumentów legalizacyjnych i dysponował ekspertyzą, z której wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z dotychczasowym sposobem użytkowania. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że istniały uzasadnione podstawy do wydania przez PINB ww. decyzji z 24 października 2025r., oznaczającej legalizację budynku gospodarczego (stodoły).
Odnosząc się do zarzutów odwołania MWINB wskazał, że przekroczenie terminu przy dostarczeniu nie ma wpływu na wydanie decyzji o legalizacji, ponieważ zgodnie z art. 49g ust. 1 P.b. w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Przepis ten określa wiążąco jedynie dolną granicę terminu, tzn. termin nie może być krótszy niż 60 dni licząc od dnia doręczenia postanowienia, natomiast górną granicę pozostawia uznaniu organu. Zatem termin wyznaczony na podstawie art. 49g ust. 1 P.b. ma charakter instrukcyjny, co oznacza, że termin ten może być przez organ zmieniony (przedłużony) w uzasadnionych przypadkach, a dodatkowo upływ tego terminu nie powoduje, że obowiązek wygasa.
W związku z tym nawet jeżeli właścicielka A. J. uchybiła terminowi wyznaczonemu przez PINB, ale jednak jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie wykonała w całości obowiązek nałożony na nią w postanowieniu z 30 maja 2025 r., to wówczas samo uchybienie terminu procesowego z art. 49g ust. 1 P.b. nie może być samoistną podstawą do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 49i ust. 1 pkt 2 lit. a P.b.
M. R. i J. R. wnieśli na ww. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 626/2025 z 9 grudnia 2025 r., znak: WOB.7721.369.2025.MULE, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucili organowi II instancji wydanie z naruszeniem prawa decyzji legalizującej, w trybie legalizacji uproszczonej, mimo rażącego naruszenia przez właścicielkę A. J. terminu dostarczenia dokumentów legalizacyjnych.
Skarżący wnieśli o uchylenie przez Sąd decyzji obu instancji, zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnej z prawem oraz zwrot kosztów postępowania sądowego według przepisanych norm.
Zdaniem skarżących w sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie MWINB winien był uchylić decyzję PINB i zobowiązać ten organ do wydania decyzji zgodnej z prawem, tj. w trybie art. 49i ust. 1 pkt 2 lit. P.b.
W uzasadnieniu skargi zarzucono naruszenie art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 49i. ust. 1 pkt 2 lit. a P.b. Zdaniem skarżących wykładnia przepisu zastosowana przez organ II instancji jest szokująca, dowolna, niepoparta orzecznictwem i sprzeczna z wykładnią ww. przepisu znajdującą się na oficjalnej stronie internetowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki, redagowanej pod patronatem Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, "nie pozostawiającą cienia wątpliwości odnośnie obowiązku zastosowania rzeczonego przepisu przez organ nadzoru budowlanego:
"W przypadku nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie - wydamy decyzję o nakazie rozbiórki."".
Wykładnia PINB jest niezgodna z prawem, gdyż podważa całkowicie sens ustanawiania przez ustawodawcę jakichkolwiek wiążących terminów, skoro wystarczy przyjść do urzędu i złożyć dokumenty w dowolnym, uznanym przez obywatela terminie a legalizacja uproszczona należy się obywatelowi z urzędu.
Wyznaczony w sprawie termin, najpóźniej do 5 sierpnia 2025 r., został przekroczony o 75 dni, a strona zobowiązana nie złożyła wniosku o jego przedłużenie ani w żaden sposób nie usprawiedliwiła tego uchybienia. Uchybienie dotyczyło jedynie jednego brakującego dokumentu, który można było wypełnić w kilka minut.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odniósł się też do stawianych w skardze zarzutów, przywołując na poparcie swojej argumentacji orzecznictwo sądów administracyjnych.
W pismach procesowych z 9 i 11 lutego 2026 r. uczestniczka A. J. zakwestionowała status stron skarżących, podkreślając zachowanie wymaganych odległości od budynku. Wyjaśniła brak wcześniejszego wniosku o uproszczoną legalizację uprzednim błędnym przekonaniem, że dokumentacja spornego budynku istnieje w archiwum Starostwa Powiatowego w Olkuszu. Wskazała na trudne relacje ze skarżącymi, którzy oczekiwali 40 000 zł jako odszkodowanie i zadośćuczynienie za naruszenie stosunków wodnych i odprowadzanie wód ze ściekami fekalnymi z terenu zamkniętego dla kur w latach 2018-2023. Zarzuciła też brzemienne w skutki nieprawidłowości w postępowaniu dotyczącym stosunków wodnych, które to postępowanie jej zdaniem przenika się co do przedmiotu z postępowaniem niniejszym.
Z kolei w piśmie procesowym z 19 marca 2026 r. skarżący powtórzyli i poszerzyli swoją dotychczasową argumentację, wnieśli też o przeprowadzenie dowodu z treści ww. decyzji Naczelnika z 1987 r. Dodatkowo zarzucili, że:
- "cena techniczna legalizowanego budynku stodoły (...) nie stawi ekspertyzy technicznej wymaganej prawem tj. art. 49g ust. 2 pkt. 3 Prawa budowlanego",
- załączony do decyzji Naczelnika z 1987 r. plan sytuacyjny wskazuje, że budynek stodoły miał pierwotnie wymiary zewnętrzne 8 12 m, czego nie potwierdzają wymiary w terenie wykonane przez inspektorów PINB 28 czerwca 2024 r., które wynoszą 8,20 x 12,30 m,
- zmieniono krycie dachu (z dachówki na blachodachówkę) oraz umiejscowienie drzwi do budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił dopuścić dowód z decyzji z 19 sierpnia 1987 r., szkicu sytuacyjnego i innych dokumentów dołączonych do pisma skarżących z 19 marca 2026 r. na okoliczność treści tych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Ponadto kontrola sprawowana przez sąd administracyjny, w tym możliwość wzruszenia zaskarżonej decyzji, nie może pozostawać w oderwaniu od specyfiki postępowania, w której decyzja jest wydawana i specyfiki przedmiotu tej decyzji.
Należy przypomnieć, że zgodnie z podnoszonym w skardze art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, tzn. nie tylko są zobligowane stosować obowiązujące w dacie orzekania przepisy (zasada legalności, sformułowana również w art. 6 K.p.a.), ale też powinny uwzględniać cel, z jakim ustawodawca wprowadza do porządku prawnego określone regulacje (zasada praworządności).
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że obecnie bezsporne w sprawie jest, iż przedmiotowy obiekt stanowi stodołę wybudowaną w warunkach samowoli budowlanej w latach 80-tych XX w., bez pozwolenia na budowę (w rozumieniu art. 49f ust. 1 P.b.), ale z zachowaniem wymaganych przepisami techniczno-budowlanymi odległości. Niesporne jest też, że właścicielka oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wypełnione na druku PB-5 złożyła 20 października 2025 r., zdaniem skarżących, z przekroczeniem 60-dniowego terminu wyznaczonego postanowieniem PINB z 30 maja 2025 r. utrzymanym w mocy przez MWINB postanowieniem z 8 sierpnia 2025 r.
Warto tu od razu wskazać, że nie sposób przyjąć, jak chcą skarżący, że termin do uzupełnienia dokumentów upłynął bezpowrotnie 5 sierpnia 2025 r., skoro dopiero 8 sierpnia 2025 r. MWINB utrzymał ww. postanowienie PINB z 30 maja 2025 r. w mocy. Wszak to postanowienie II instancji, a nie I instancji, cechuje się walorem ostateczności i wykonalności, mimo przyjętej w art. 138 K.p.a. nieco mylącej formuły sentencji II instancji: "utrzymania aktu I instancji w mocy".
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest, czy przedłożona przez A. J. dokumentacja jest kompletna i winna skutkować zakończeniem postępowania decyzją legalizacyjną.
Skarżący kwestionują po pierwsze terminowość przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, po drugie odpowiedniość ekspertyzy technicznej opracowanej przez mgr inż. arch. R. S. w styczniu 2025 r. w rozumieniu art. 49g ust. 2 pkt 3 P.b.
Sąd w pełni aprobuje w tym zakresie wywody organu II instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i stwierdza, że bezzasadna skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone rozstrzygnięcie MWINB w pełni odpowiada prawu.
Organ odwoławczy, wbrew stanowisku skarżących, rzetelnie i zasadnie ustalił i wykazał zaistnienie wszystkich przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 P.b., sprawdzając to prawidłowo w sposób opisany w art. 49h P.b.
Z całokształtu materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że sporny budynek istniał już w 1987 r. (decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w S. z 19 sierpnia 1987 r., nr [...], z planem sytuacyjnym (karta nr 122 akt adm. znak: [...]). Niewielkie różnice rzędu 20 czy 30 cm, nie świadczą, wbrew stanowisku skarżących, o braku tożsamości rzeczonego obiektu. Podobnie nie może budzić zdziwienia, że w toku użytkowania przez ponad 30, a prawdopodobnie ponad 40 lat, zaistniały pewne zmiany w budynku, np. odnośnie pokrycia dachowego, które zapewne wynikały z normalnych okresowych prac remontowych, itp.
Także zakwestionowanie przedłożonej przez właścicielkę A. J. ekspertyzy technicznej ze stycznia 2025 r. nie mogło przynieść zamierzonego skargą skutku, ze względu na jej prawidłowość z punktu widzenia art. 49g ust. 1 pkt 3 P.b. z jednej strony i ogólnikowy charakter zarzutów z drugiej. Do opracowania została dołączona kopia decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wydana dla jego autora - R. S.. Opisując stan techniczny obiektu autor ekspertyzy wskazał przekonywująco, że: "budynek gospodarczy powstał około roku 1974 jako parterowy, murowany, z cegły wapienno-piaskowej, przykryty dachem dwuspadowym i blachodachówką. Pozbawiony instalacji. Pełni funkcję stodoły. Odległość od zachodniej granicy działki wynosi około 6,60 metra. Więźba dachowa drewniana."
W ramach wniosków autor ekspertyzy stwierdził jasno i logicznie, że: "W trakcie oględzin nie stwierdzono żadnych naruszeń konstrukcji budynku, stan techniczny bardzo dobry. Nie stwierdzono zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi. Stan techniczny obiektu pozwala na bezpieczne jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem."
Wobec powyższego obawy skarżących dotyczące "wichury" czy potencjalnego zerwania dachu czy pożaru spornego budynku są nieuzasadnione w świetle ekspertyzy technicznej, z której wynika, że stodoła nie zagraża bezpieczeństwu.
W kwestii natomiast mocno akcentowanego w odwołaniu i skardze zagadnienia terminu przedłożenia kompletnej dokumentacji legalizacyjnej, Sąd wskazuje, że w pełni podziela stanowisko MWINB, że nawet gdyby właścicielka A. J. uchybiła terminowi wyznaczonemu przez PINB, ale wykonała w całości obowiązek nałożony na nią przed wydaniem decyzji w sprawie, to wówczas samo uchybienie terminu procesowego z art. 49g ust. 1 P.b. nie może być samoistną podstawą do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 49i ust. 1 pkt 2 lit. a P.b.
Termin wyznaczony na podstawie art. 49g ust. 1 P.b. ma charakter instrukcyjny, co oznacza, że termin ten może być przez organ zmieniony (przedłużony) w uzasadnionych przypadkach, a dodatkowo upływ tego terminu nie powoduje, że obowiązek wygasa.
Warto tu podkreślić, że jak wskazali sami skarżący, A. J. dużo wcześniej, już w styczniu 2025 r., przedłożyła dokumenty w sprawie, to jest ekspertyzę techniczną oraz geodezyjną inwentaryzację powykonawczą. W tych okolicznościach należało uznać, że złożenie 20 października 2025 r. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, którego prawdziwość wobec treści ksiąg wieczystych nie budzi najmniejszej wątpliwości, umożliwiło, a wręcz zobligowało organy nadzoru budowlanego do zakończenia postępowania decyzją legalizacyjną.
Wykładnia zastosowanego przepisu dokonana przez organ II instancji nie jest szokująca i dowolna, a prawidłowa i spójna z celem regulacji. Powyższe stanowisko MIWNB adekwatnie poparł w odpowiedzi na skargę orzecznictwem sądów administracyjnych.
Art. 49g ust. 1 P.b. określa wiążąco jedynie dolną granicę terminu (termin ten nie może być krótszy niż 60 dni), natomiast górną granicę pozostawia uznaniu organu, w związku z czym termin ten może być przez organ zmieniony (przedłużony) i - co szczególnie istotne - upływ tego terminu nie powoduje, że obowiązek wygasa. Jest to bowiem termin mający charakter procesowy (por. np. wyrok WSA w Łodzi z 5 marca 2025 r., sygn. II SA/Łd 484/24, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2024 r. sygn. II OSK 469/23). Twierdzenie skarżących, jakoby był to termin materialnoprawny, jest nieuprawnione i błędne.
Brak jest podstaw do przyjęcia, jak chcieliby skarżący, że złożenie niekompletnych dokumentów legalizacyjnych i upływ terminu zawartego w postanowieniu z art. 49g ust. 1 P.b. automatycznie i bezwzględnie obligują organ do wydania nakazu rozbiórki.
Wobec powyższego także zarzut naruszenia art. 110 K.p.a., przez nierespektowanie prawomocnego postanowienia nakazowego, nie mógł przynieść zamierzonych skargą skutków.
Reasumując powyższe należy w konkluzji stwierdzić, że skarga nie mogła być uwzględniona, bowiem wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i prawidłowe stanowisko organu II instancji nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Nie nastąpiło też naruszenie wskazywanych w skardze regulacji P.b., K.p.a. ani Konstytucji.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i naruszeń, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło