II SA/Kr 955/04
WyrokWSA w Krakowie2005-09-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zimmermann, WSA Małgorzata Brachel-Ziaja, AWSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca zakaz budowy budynków handlowych o określonej powierzchni sprzedaży, która ma dotyczyć obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, może zostać podjęta z naruszeniem procedury określonej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Rada gminy nie może w drodze uchwały wprowadzać zmian do obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, naruszając tym samym szczegółowy tryb określony w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Taka uchwała jest niezgodna z prawem i podlega stwierdzeniu nieważności, nawet jeśli od jej podjęcia upłynął rok.Stan faktyczny
Rada Miejska w Makowie Podhalańskim podjęła uchwałę wprowadzającą zakaz budowy budynków handlowych o powierzchni sprzedaży przekraczającej 400 m2, która miała dotyczyć obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda Małopolski zaskarżył tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się stwierdzenia jej nieważności. Wojewoda argumentował, że podstawa prawna uchwały (art. 18 ust. 2 pkt 11 ustawy o samorządzie gminnym) nie dotyczy planowania przestrzennego, a sama uchwała narusza procedurę zmiany planów zagospodarowania przestrzennego określoną w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jan Zimmermann /spr./ Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 26 maja 2004 r. Nr XV/133/04 w przedmiocie ograniczenia budowy budynków handlowych w Gminie Maków Podhalański stwierdza niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem
II SA/Kr 955/04
UZASADNIENIE
Rada Miejska w Makowie Podhalańskim podjęła w dniu 26 maja 2004r. Uchwałę Nr XV/133/04 zatytułowaną: "w sprawie ograniczenia budowy budynków handlowych o powierzchni sprzedaży nie większej niż 400 m2 w Gminie Maków Podhalański". Mocą tej uchwały wprowadzono w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego Gminy Maków Podhalański zakaz budowy budynków handlowych, których powierzchnia sprzedaży przekracza 400 m2. Jako podstawę prawną uchwały podano art. 18 ust, 2 pkt 11 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).
Na powyższą uchwałę, w dniu 28 lipca 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skierował Wojewoda Małopolski, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda napisał, że przywołany przez Radę Miejską w Makowie Podhalańskim art. 18 ust.2 pkt. 11 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym nie odnosi się do planowania przestrzennego.
Zaskarżona uchwała wprowadza w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego Gminy Maków Podhalański zakaz budowy budynków handlowych, których powierzchnia sprzedaży przekracza 400 m2. Zdaniem Wojewody już samo sformułowanie zapisu l tej uchwały jako wątpliwe oraz niejasne co do zamierzonych intencji, powoduje, iż powinna zostać stwierdzona jej nieważność. Nie jest bowiem jasne, czy wprowadzenie zakazu budowy budynków handlowych, których powierzchnia sprzedaży przekracza 400 m odnosi się do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a więc dokumentów już obowiązujących (Gmina Maków Podhalański posiada miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego dla obszarów wsi: Białka, Żarnówka, Wieprzec), czy też jest to dyrektywa odnosząca się do planu zagospodarowania przestrzennego, którego projekt był wyłożony do wglądu we wspomnianym wyżej okresie.
Z literalnej wykładni uchwały należałoby wywieść, iż chodzi o plany miejscowego zagospodarowania przestrzennego już obowiązujące niemniej, z protokołu z sesji Rady Miejskiej, na której została podjęta niniejsza uchwała, wynika, iż zakaz przewidziany w § l uchwały dotyczy sporządzanego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Miasta Maków Podhalański. W obydwu jednak wypadkach procedura wprowadzenia zmian odpowiednio do: planów zagospodarowania przestrzennego już obowiązujących oraz projektu planu dla tegoż terenu, została naruszona.
Jest tak, po pierwsze dlatego, że zapis § l uchwały odnosi się do już obowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego, stwierdzenie nieważności uchwały stało się konieczne, bowiem przywołany zapis uchwały pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 z późn. zm.), zgodnie z którym zmiana studium lub planu zagospodarowania następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane.
Po drugie jest tak dlatego, że jeśli przyjąć, że zgodnie z zapisem art. 25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym uzupełnienie planu wymaga powtórzenia czynności określonych w art. 18 ust. 2 ww. ustawy w zakresie niezbędnym do dokonania zmian. W tym kontekście zapis § l uchwały pozostaje w sprzeczności z zapisami sporządzonego i udostępnionego do wglądu publicznego projektu planu dla przedmiotowego terenu, które dopuszczają możliwość lokalizacji usług handlowych o powierzchni sprzedaży do 1000 m 2 w terenach budownictwa jednorodzinnego.
Dodatkowo strona skarżąca podnosi, iż w przypadku wprowadzenia do projektu planu zagospodarowania przestrzennego zmian, do których na podstawie 2 niniejszej uchwały zobowiązano Burmistrza Miasta Maków Podhalański, należy powtórzyć etap wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu w zakresie, którego dotyczy proponowana zmiana.
Z uwagi na to, że wprowadzenie jakichkolwiek zmian w ustaleniach projektu planu, którego sporządzenie zostało zakończone, jest niezgodne z przepisami ww. ustawy, w myśl art. 27 ust. l wyżej przywołanej ustawy konieczne jest stwierdzenie nieważności uchwały w całości.
W odpowiedzi na skargę Miasto Maków Podhalański wniosło o jej oddalenie. Napisano tu, że zaskarżona Uchwała nie zmienia ani istniejących planów zagospodarowania przestrzennego dla wsi Białka, Żarnówka, Wieprzec, ani planu zagospodarowania przestrzennego dla pozostałych terenów. Uchwała nie zastępuje także samej procedury zmian. Procedura czy to aktualizacji istniejących planów, czy to zmiany projektu jest określona ustawowo i oczywistym jest, że wymaga ona określonych czynności tj. powtórzenia niezbędnych czynności, czy to w oparciu o art. 32 w zw. z art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy to w oparciu o art. 25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Zaskarżona uchwała, jak wynika z jej literalnego brzmienia, swoim zakresem obejmuje całą Gminę. Inicjuje ona proces aktualizacji istniejących planów i ewentualnych zmian w projektowanym planie. Z uchwały wynika, iż wymagają weryfikacji poczynione już ustalenia pod kątem dopuszczenia możliwości lokalizacji usług handlowych o powierzchni do 1000 m w terenach budownictwa jednorodzinnego. Twierdzenie, że procedura zmiany planów została narzucona jest przedwczesne, albowiem taka nie została jeszcze podjęta, a uchwała jest wyrazem woli reprezentatywnej części mieszkańców, stanowiąca sygnał do podjęcia stosownych zmian.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W dziedzinie przygotowywania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązuje i obowiązywała w dacie wydania zaskarżonej uchwały ustawa z dnia 17 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Ustawa ta przewiduje specjalny, rozbudowany i szczegółowy tryb sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i stanowi, że zmiany tych planów i ich uzupełnienia następują również według tego trybu. Ta kompletna regulacja ustawowa oznacza, że jakikolwiek inny tryb dokonywania zmian lub uzupełnień w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest niedopuszczalny i rażąco narusza prawo.
Rada Miejska w Makowie Podhalańskim w drodze zaskarżonej uchwały wprowadziła zakaz budowy budynków handlowych, których powierzchnia sprzedaży przekracza 400 m2, który ma dotyczyć - zgodnie z literalną treścią uchwały - wszystkich planów zagospodarowania przestrzennego, obowiązujących w Gminie Maków Podhalański. Nie jest przy tym istotny fakt rozbieżności między tytułem zaskarżonej uchwały a jej treścią, który można uznać za niezręczność językową (w tytule tej uchwały mowa o obiektach nie większych niż 400 m2). W ten sposób dokonano istotnej zmiany w obowiązujących planach zagospodarowania przestrzennego, czyniąc to bez zachowania obowiązującej procedury i nawet nie nawiązując do w/w ustawy.
W tej sytuacji nie ma wątpliwości, że Rada Miejska w Makowie Podhalańskim działała sprzecznie z prawem a w szczególności z cyt. ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Okoliczność ta w pełni uzasadnia stwierdzenie nieważności tej uchwały. Jednakże, ponieważ od wydania zaskarżonej uchwały upłynął już rok, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 147 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 91 ust. l i art. 94 ust. l i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).
Od niniejszego wyroku służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Skargę powinien sporządzić adwokat lub radca prawny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło