II SA/Kr 957/11
WyrokWSA w Krakowie2011-09-23
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Małgorzata Brachel-Ziaja, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, składającej się z masztów antenowych, urządzeń teletechnicznych, systemu antenowego i dróg kablowych, zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też jest urządzeniem budowlanym, którego instalacja może nie wymagać pozwolenia lub zgłoszenia?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, obejmująca maszty antenowe, urządzenia teletechniczne, system antenowy i drogi kablowe, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a nie jedynie urządzenie budowlane. Jako budowla, jej realizacja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia skutkuje obowiązkiem zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, w tym nakazem rozbiórki w przypadku braku możliwości legalizacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej zainstalowanej na dachu budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając stację za budowlę wykonaną bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor (skarżący) kwestionował kwalifikację prawną inwestycji, twierdząc, że stanowi ona jedynie instalację urządzeń, która nie wymaga pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Jacek Bursa Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2011 r. sprawy ze skargi [....] Sp. z o.o. w W. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 1 kwietnia 2011 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
UASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., Powiat [...] decyzją z 16 listopada 2010 r. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane nakazał inwestorowi: Telefonii Komórkowej [...] Sp. z o.o. w W. rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na budynku mieszkalnym położonym na działce nr "1" obr [...] ul. [...] w K., nazwa stacji – "A", numer stacji: [...], składającej się z: 2 masztów antenowych, zlokalizowanych na dachu przedmiotowego budynku, urządzeń teletechnicznych, znajdujących się piwnicy ww. budynku, systemu antenowego oraz dróg kablowych.
W uzasadnieniu organ l instancji podał, że 7 września 2010 r. zostały przeprowadzone oględziny w wyniku których ustalono, że na dachu budynku ul. [...] w K. znajdują się dwa maszty antenowe zamontowane na prefabrykowanych płytach. Wysokość pierwszego masztu wraz z iglicą wynosi ok. 3,80 m, wyposażony jest w dwie anteny. Wysokość masztu od strony ul. [...] wraz z iglicą wynosi ok. 3,65 m, wraz z anteną ok. 3,20 m. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem przedstawiciela inwestora same maszty mają wysokość 3,0 m. Do masztów podpięta jest instalacja kablowa prowadząca do dwóch szaf zasilających i sterujących, zlokalizowanych w piwnicy przedmiotowego budynku. Inwestorem przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej jest TK [...] Sp. z o.o. w W. zgodnie z oświadczeniem złożonym w piśmie z 1.08.2010 r.
W ocenie organu l instancji ww. obiekt stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, na wykonanie której wymaga udzielenia pozwolenia na budowę. Inwestycja obejmuje budowę całej stacji bazowej telefonii komórkowej, co w świetle przeważających poglądów w orzecznictwie, wykracza poza pojęcie instalacji urządzeń na obiektach budowlanych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Wobec faktu, że obiekt został zrealizowany bez pozwolenia na budowę organ uznał, że zastosowanie ma art. 48 Prawa budowlanego. Celem zbadania, czy nie istnieje możliwość doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem, PINB w K. - Powiat [...] postanowieniem z 17 sierpnia 2010 r. wstrzymał roboty budowlane związane z budową stacji bazowej telefonii komórkowej na przedmiotowym obiekcie budowlanym oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do 30. 09. 2010 r. dokumentów, od oceny których, zależne będzie stanowisko organu co do możliwości legalizacji przedmiotowej stacji. Do chwili wydania decyzji inwestor nie dostarczył żądanych dokumentów, a zatem należało zastosować art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła TK "[...]" sp. z o.o. w W. zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 11, 77 § 1 art. 80 i 107 kpa oraz: błędną interpretację art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wadliwą kwalifikację prawną zrealizowanej inwestycji tj.:
- błędną interpretację art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b ww. ustawy poprzez nieprawidłowe określenie wysokości zainstalowanego urządzenia,
- art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki obiektów i urządzeń których instalacja nie wymaga wydania decyzji pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że orzecznictwo powołane przez organ l instancji zostało wydane w odmiennym stanie faktycznym i prawnym, a organ nie uwzględnił intencji ustawodawcy wyrażonych w ustawie z 7. 05. 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz w aktualnej treści art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, które wyraźnie zmierzają do znoszenia utrudnień w zakresie realizacji infrastruktury umożliwiającej dostęp do sieci telekomunikacyjnych, usług, internetu szerokopasmowego. W ocenie strony odwołującej, w aktualnym stanie prawnym zasadne jest rozważenie, czy art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego dotyczący instalowania urządzenia - antenowej konstrukcji wsporczej nie stanowi lex specialis w stosunku do urządzenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b ponieważ w katalogu robót budowlanych wymagających zgłoszenia nie znalazły się roboty opisane w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy. Nie ulega wątpliwości, że instalowanie urządzenia o wys. do 3 m na obiektach budowlanych zwolnione jest z obowiązku uzyskania decyzji pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. Brak jest prawnej definicji "stacji bazowej" co skutkuje trudnością ustalenia w danej sprawie, czy ma się do czynienia ze stacją bazową czy też nie. Rozstrzygająca winna być wielkość i charakter konstrukcji wsporczej pod anteny, a konstrukcja wsporcza o wysokości poniżej 3 m nie wymaga procedury legalizacyjnej, gdyż została zrealizowana zgodnie z Prawem budowlanym.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 1 kwietnia 2011 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1pkt 1 kpa i art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że roboty budowlane związane z budową stacji wykonano w lipcu i sierpniu 2010 r. Ustawą z 7. 05. 2010 r. o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. nr 106 poz. 675, weszła w życie 17. 07. 2010 r.) dokonano zmian w brzmieniu art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 29 ust. 2 pkt 15 i 17 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych oraz instalowaniu kabli telekomunikacyjnych w kanalizacji kablowej. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 30 ust. 1 w/w ustawy wykonywanie takich robót nie wymaga również zgłoszenia, bowiem ustawą z 3.10.2008 r. O udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 ze zm.) uchylono art. 30 ust. 1 pkt 3c, zgodnie z którym zgłoszenia właściwemu organowi wymagało wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu "na obiektach budowlanych - urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, w rozumieniu ustawy z 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy". W ocenie organu odwoławczego, organ nadzoru budowlanego l instancji dokonał w sposób prawidłowy kwalifikacji robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej jako budowli. Orzecznictwo sądowe w tej kwestii jednoznaczne wskazuje, że stacja bazowa telefonii komórkowej w świetle definicji zawartych w art. 3 Prawa budowlanego nie jest urządzeniem technicznym związanym z innym budynkiem lub budowlą tylko masztem czy też instalacją związaną z medialnym wyposażeniem określonej budowli czy budynku lecz jest budowlą, stanowiącą wraz z masztowymi konstrukcjami wsporczymi, antenami, przewodami kablowymi, szafami kablowymi usytuowanymi w garażu oraz zasilającymi te urządzenia instalacją elektryczną całość techniczno-użytkową. Art. 2 pkt 35 ustawy z 16. 07. 2004 r. Prawo telekomunikacyjne stanowi, że: sieć telekomunikacyjna to systemy transmisyjne oraz urządzenia komutacyjne lub przekierowujące, a także inne zasoby, które umożliwiają nadawanie, odbiór lub transmisją sygnałów za pomocą przewodów, fal radiowych, optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną niezależnie od ich rodzaju. Zgodnie z treścią § 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26. 10. 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane, telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi są m.in.: kanalizacja kablowa, maszty i konstrukcje wsporcze, kontenery telekomunikacyjne i szafy kablowe. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że obecne rozwiązania techniczne nie mogą rozciągać pojęcia urządzenia o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 obowiązującego Prawa budowlanego - na telekomunikacyjne obiekty budowlane, wymieniane wprost jako takie w definicji zawartej w § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26. 10. 2005 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać komunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. nr 219, poz. 1864). Rozporządzenie to wydano na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, a określa ono - jak wskazano - antenowe wieże, maszty i konstrukcje wsporcze wymienione w § 3 pkt 2 rozporządzenia jako telekomunikacyjne obiekty budowlane.
Skoro zatem sieć telekomunikacyjna telefonii cyfrowej (stanowiąca zgodnie z art. 3 pkt 3 ust. Prawo budowlane budowlę) składa się z systemu stacji nadawczo-odbiorczych (zgodnie z cyt. wyżej art. 2 pkt 35), to kolejna stacja bazowa telefonii komórkowej w systemie tej sieci technicznej - telefonii komórkowej, jako nowy samodzielny element sieci telekomunikacyjnej stanowi rozbudowę tej sieci, czyli budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Stacja bazowa telefonii cyfrowej stanowi zatem łącznie z instalacjami i urządzeniami - odrębną pod względem technicznym część sieci telekomunikacyjnej i należy ją zaliczyć do obiektów budowlanych - budowli. Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jako budowli nie została enumeratywnie wyłączona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jej budowa bez wymaganego pozwolenia podlega regulacji art. 48 Prawa budowlanego. Dla poparcia zaprezentowanego stanowiska organ powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 16. 09. 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 778/10, wyrok NSA z 27. 05. 2010 r, sygn. akt II FSK 2049/09. Nadto realizacja stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (która określa m.in. rodzaj inwestycji, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności z warunków ochrony środowiska i zdrowia ludzi, wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich - art. 5 ustawy Prawo budowlane). Stanowisko przeciwne prowadziłoby do wniosku, iż możliwa byłaby budowa analogicznych inwestycji uzależniona jedynie od deklaratoryjnego stanowiska inwestora odnośnie jej oddziaływania na pomieszczenia pobytu ludzi i nieruchomości sąsiednie, co mogłoby mieć wpływ na naruszenie art. 4 i 5 ww. ustawy.
Minister Infrastruktury w rozporządzeniu z 12. 04. 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stosownie do delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 Prawa budowlanego, określił warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki. Zgodnie z § 314 tego rozporządzenia budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych, dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego. W przedłożonej przez przedstawiciela inwestora kserokopii dokumentacji technicznej znajduje się opis: "Omawiane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie nowej stacji bazowej telefonii komórkowej. W jej ramach planuje się montaż dwóch masztów, trzech anten sektorowych, jednej anteny parabolicznej, drogi kablowej oraz wyposażenia elektryczno-przesyłowego w garażu. Projektowana inwestycja pracować będzie po rozbudowie w systemie DCS 1800 MHZ. (...) W bezpośrednim otoczeniu stacji znajdują się tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - głównie budynki 1-2 kondygnacyjne, bezpośrednio do omawianego budynku przylega 3-kondygnacyjny budynek mieszkalny, a w kierunku północno-zachodnim szkoła." Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że stacja bazowa w zależności od równoważnej mocy promieniowanej anten oraz częstotliwości pół elektromagnetycznych może trwale wpływać na sposób zagospodarowania terenu wokół przedmiotowej stacji ograniczając dalszą zabudowę, czy też nadbudowę istniejących budynków.
Jeżeli zatem realizacja stacji bazowej telefonii komórkowej, o którą chodzi w sprawie, z uwagi na jej kwalifikację prawną nie mieści się w wyjątkach od zasady z art. 28 Prawa budowlanego, to tym samym jej budowa winna być poprzedzona uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, czego inwestor nie dopełnił. Z uwagi na niespełnienie również obowiązku nałożonego postanowieniem z 17 sierpnia 2010 r. - przedłożona w dniu 24 sierpnia 2010 r. dokumentacja to plik kserokopii nie spełniających warunków rozporządzenia w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego m.in. brak podpisu projektanta na rysunkach, oświadczeniu o zgodności projektu z przepisami. Inwestor nie dostarczył również pozostałych dokumentów wymienionych w postanowieniu, w tym zaświadczenia właściwego organu o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy - zasadne było orzeczenie nakazu rozbiórki.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosła TK [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając naruszenie:
* art. 7 poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie interesu społecznego,
* art. 11 kpa poprzez niewystarczające wyjaśnienie stronie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję,
* art. 80 kpa poprzez rozpatrzenie sprawy w oparciu o niepełne przesłanki,
* art. 107 kpa poprzez brak pełnego uzasadnienia decyzji,
§ 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26. 10. 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie poprzez jego przywołanie i zastosowanie w nieobowiązującym brzmieniu,
art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie rozbiórki obiektów i urządzeń, których instalacja nie wymaga wydania decyzji pozwolenia na budowę lub zgłoszenia,
błędną interpretację art. 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez wadliwą kwalifikację prawną zrealizowanej inwestycji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ odwoławczy przytaczając treść § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia nie uwzględnił zmiany tego przepisu jaka wynikała z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22. 06.2010 r. (Dz. U. nr 115, póz. 773) w którym ustawodawca wyraźnie rozróżnił wśród telekomunikacyjnych obiektów budowlanych wolno stojące konstrukcje wsporcze anten i i urządzeń radiowych i wolno stojące wieże antenowe. Wnioskując a contario, należy przyjąć, że "nie wolno stojące konstrukcje wsporcze anten" i urządzeń radiowych oraz wieże antenowe nie są telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi. Oznacza to, że nie podlegają obowiązkowi uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, gdyż kwestię tę reguluje art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy prawa budowlane. Taki przypadek zachodzi właśnie w przedmiotowej sprawie. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych strona skarżąca wskazała, że antenowe konstrukcje wsporcze wraz z urządzeniami nie stanowią wolno stojących masztów antenowych i nie można ich uznać za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że przedmiotowa stacja bazowa składa się z dwóch masztów, które wraz z konstrukcjami wsporczymi, antenami, przewodami kablowymi usytuowanymi w garażu oraz zasilającą te urządzenia instalacją elektryczną i stanowi telekomunikacyjny obiekt budowlany będący częścią sieci telekomunikacyjnej. Zainstalowanie elementów stacji bazowej na budynku oznacza wykorzystanie istniejącego budynku jako konstrukcji wsporczej - zamiast wolno stojącej konstrukcji na której winna być wsparta stacja bazowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki kreślone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu.
Na wstępie należy wskazać, że przedmiotowa bazowa stacja telefonii komórkowej została wykonana w lipcu i w sierpniu 2010 r. co jest poza sporem, a zatem dla oceny prawnej będą mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w czasie wykonania stacji.
Zgodnie z art. 28 ustawy z 7.07. 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, póz. 2016 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub po ich zgłoszeniu, z zastrzeżeniem art. 29-31. A zatem zasadą jest, że rozpoczęcie i wykonywanie robót budowlanych wymaga pozwolenia na budowę natomiast realizacja inwestycji, na które nie jest potrzebne pozwolenie na budowę lub zgłoszenie wymaga jednoznacznego określenia w przepisach art. 29-31 Prawa budowlanego.
Analizując treść prawa materialnego obowiązującego w czasie wykonania przedmiotowej bazowej stacji telefonii komórkowej o nazwie "A" nr [...] na działce nr "1" obr. [...] przy ul. [...] w K. określonym przez organy na lipiec i sierpień 2010 r. należy przede wszystkim ustalić czy w świetle obowiązujących przepisów budowa ww. stacji wymagała pozwolenia na budowę względnie zgłoszenia czy też jak podnosi inwestor -prawo takich wymagań nie określa.
W związku z tym należy wskazać, że w okresie realizacji przedmiotowej inwestycji obowiązywał stan prawny, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych (art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego) oraz instalowanie kabli telekomunikacyjnych w kanalizacji kablowej ( art. 29 ust. 2 pkt 17 ustawy). Treść ww. przepisów została ustalona ustawą z 7. 05. 2010 r. o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. nr 106, poz. 657, weszła w życie 17 lipca 2010 r.) Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 b Prawa budowlanego, w brzmieniu ustalonym ustawą z 3.10. 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U nr 199, póz. 1227) - uchylającą art. 30 ust. 1 pkt 3 c ustawy, który stanowił, że zgłoszenia właściwemu organowi wymagało wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, w rozumieniu ustawy z 27. 04. 2010 r. Prawo ochrony środowiska zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy - zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3, wykonanie urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. A zatem w świetle obowiązującego prawa wykonanie robót określonych w art. 29 ust. 2 pkt 15 i 17 nie wymaga zgłoszenia o ile instalowane na obiektach budowlanych urządzenia nie przekraczają 3 m wysokości. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z ustaleniami organów przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej składa się z 2 masztów antenowych, zlokalizowanych na dachu przedmiotowego budynku, urządzeń teletechnicznych, znajdujących się piwnicy ww. budynku, systemu antenowego oraz dróg kablowych, przy czym same maszty mają wysokość 3 m.
Trzeba podkreślić, że w związku z powyższym kluczowe znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nakładających na inwestora obowiązek rozbiórki przedmiotowej stacji bazowej jest prawidłowe ustalenie czy w świetle prawa obowiązującego w dacie wykonanie ww. stacji jest ona budowlą czy urządzeniem budowlanym.
Wg utrwalonego w orzecznictwie poglądu organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do precyzyjnego ustalenia zakresu i charakteru inwestycji, a w rezultacie do wskazania właściwej procedury, która powinna być zastosowana lub, która nie jest wymagana przed wykonaniem inwestycji. O ile więc realizacja przedmiotowej stacji bazowej stanowi nie tylko instalację urządzeń na obiekcie budowlanym wskazanych w art. 29 ust.2 pkt 15 i 17 cyt. ustawy lecz jest budowlą należy przyjąć, że roboty budowlane związane z jej realizacją podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma treść art. 3 Prawa budowlanego zawierającego zbiór definicji legalnych w tym budowli (pkt 3 ) i urządzeń budowlanych (pkt 9). Zgodnie z treścią art.3 ust. 3 przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jak (....) sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe (...) urządzenia techniczne jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składające się na całość użytkową. Zgodnie natomiast z definicją zawartą w art. 3 ust. 9 przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem jak przyłącza i urządzenia instalacyjne. Należy podkreślić, ze urządzenia budowlane mają zapewnić możliwość użytkowania określonych obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem. Istotną cechą urządzenia jest zatem związek funkcjonalny z obiektem budowlanym.
A zatem, jakkolwiek ustawodawca nie wymienia bazowej stacji telefonii komórkowej w katalogu obiektów budowlanych wskazanych w art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego to katalog ten nie jest katalogiem zamkniętym i obejmuje również całości techniczno -użytkowe (art. 3 ust. 3 in fine). W świetle ww. przepisów, w tym art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej zrealizowana na budynku mieszkalnym przy ul. [...] oraz w piwnicy ww. budynku jest budowlą ponieważ stanowi całość techniczno - użytkową, przez którą - jak trafnie wskazano w wyroku NSA 27. 05. 2010 r. (IIFSK 2049/09). Należy rozumieć połączenie poszczególnych elementów w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku. Nie można przy tym wykluczyć, że każdy z tych elementów lub niektóre z nich mogą być samodzielnymi obiektami budowlanym, choć nie zawsze będą nadawać się do samodzielnego wykorzystania. Na aprobatę Sądu zasługuje wyraźnie zarysowane stanowisko w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, zgodnie z którym stacja bazowa telefonii komórkowej wraz z realizacją masztów stabilizowanych linami (odciągami), montażem anten wykracza poza pojęcie "instalacji na obiektach urządzeń budowlanych" i niezależnie od tego czy jest wykonana na budynku lub jako wolno stojące urządzenie wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stacja bazowa nie jest elementem wyposażenia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, nie jest urządzeniem związanym z nim funkcjonalnie. Stanowi odrębny od budynku obiekt budowlany składający się z urządzenia przekaźnikowego, wieży antenowej i anten sektorowych i na jego wykonanie niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 25 . 11. 2008 r. sygn. akt II OSK 1458/07). A zatem należy uznać, że wykonanie przedmiotowej stacji wymagało uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Należy także w całości podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w rozpoznawanej sprawie budowlą w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego jest bazowa stacja telefonii komórkowej jako całość, a nie tylko jej poszczególne element
Nadto należy mieć na uwadze regulację zawartą w § 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26. 10. 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane (Dz. U. nr 219, póz. 1864), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, stanowiącym - w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 22. 06. 2010 r. (Dz. U. nr 115, póz. 773, weszło w życie 15 lipca 2010 r.) - że telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi są: linie kablowe poziemne i naziemne, kanalizacja kablowa, kontenery telekomunikacyjne, szafy kablowe oraz wolno stojące konstrukcje wsporcze anten i urządzeń radiowych , w tym wolno stojące maszty antenowe i wolno stojące wieże antenowe (pkt. 2). Istotna jest także definicja zawarta w pkt 9 rozporządzenia określająca, że wolno stojący maszt to wolno stojąca konstrukcja wsporcza anten i urządzeń radiowych z odciągami.
W świetle wyżej wskazanych przepisów wykonanie przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej składającej się z 2 masztów antenowych, zlokalizowanych na dachu przedmiotowego budynku, urządzeń teletechnicznych, znajdujących się piwnicy ww. budynku, systemu antenowego oraz dróg kablowych należy uznać za wykonanie budowli, a nie urządzenia budowlanego o jakim mowa w art. 3 Prawa budowlanego, związanego z innym budynkiem lub budowlą. A zatem w ocenie Sądu na realizację przedmiotowej stacji tworzącej całość techniczno-użytkową wymagane było uzyskanie pozwolenia na jej budowę.
Nadto trzeba wskazać, że także poszczególne elementy owej całości techniczno-użytkowej jaką stanowi stacja bazowa telefonii komórkowej wymienione w ww. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 26. 10. 2005 r. także stanowią obiekty budowlane, których budowa wymaga pozwolenia na budowę. Oznacza to, że także na wykonanie takich elementów jak kanalizacja kablowa, szafy kablowe czy maszty antenowe wymagane jest pozwolenie budowlane.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, zgodnie z którym wykonanie masztów telekomunikacyjnych na obiekcie tj. na budynku mieszkalnym nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia gdyż tylko antenowe konstrukcje wsporcze, które są konstrukcjami wolno stojącymi wymagają zgłoszenia. Na poparcie tego wnioskowania strona skarżąca powołała § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22. 06. 1910 (Dz. U. nr 115, poz. 773). Powyższe wnioskowanie jest nieuprawnione przede wszystkim ze względu na definicję z § 3 pkt 9 cyt. rozporządzenia zgodnie, z którą dla określenia czy maszt jest wolno stojący nie jest podłoże, na którym jest zamontowany, ale fakt czy konstrukcja wsporcza anten - jaką stanowi maszt - posiada odciągi. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy trzeba wskazać, że na wykonanie 2 wolnostojących masztów antenowych (z odciągami) na dachu przedmiotowego budynku -stanowiących budowlę - inwestor powinien posiadać pozwolenie na budowę. Gdyby jednak TK [...] - zgodnie z cyt. art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3b Prawa budowlanego zainstalowała na przedmiotowym dachu anteny montując je na już istniejących i legalnie wykonanych masztach sam ich montaż jako urządzeń nie wymagałby pozwolenia na budowę, względnie - ze względu na wysokość przekraczająca 3 m - wymagałby tylko zgłoszenia. Ponieważ jednak w niniejszej sprawie inwestor wykonał roboty budowlane obejmujące nie tylko montaż anten na istniejących masztach, ale zrealizował 2 maszty stanowiące wolno stające konstrukcje wsporcze dla anten i pozostałych urządzeń na nich zamontowanych - powinien dysponować pozwoleniem budowlanym na ich wykonanie.
Nadto należy wskazać, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie realizacja bazowych stacji telefonii komórkowej wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), która m. in. określa wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich zgodnie z treścią art. 5 prawa budowlanego, (por. wyrok NSA z 3. 09. 2008 r. sygn. akt OSK 980/07, LEX 519007, wyrok WSA z 3. 06. 2008 r. II SA/Po 196/07, Lex 499857). Należy wskazać, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z 3. 10. 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane nie tylko dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ale także dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast w myśl art. 72 ust. 1 pkt 3 wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydanej na podstawie ustawy z 27. 03. 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym . Zaznaczyć należy, że użyte w cyt. przepisie określenie "decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu" obejmuje stosownie do treści art. 4 ust. 2 ww. ustawy zarówno decyzje o warunkach zabudowy jak i decyzje ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Zważyć należy, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał, ze przyjęcie innego stanowiska prowadziłoby do przyjęcia, iż możliwa byłaby budowa analogicznych inwestycji emitujących promieniowanie elektromagnetyczne oddziałujące na pomieszczenia poznaczone na pobyt ludzi i sąsiednie nieruchomości w całości uzależniona od stanowiska inwestora.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przez organy l i II instancji przepisów postępowania w tym art. 7, art. 80 i 107 kpa trzeba wskazać iż nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż organy dokonały wystarczających ustaleń wskazując kiedy przedmiotowa stacja została zrealizowana i z jakich elementów jest składa, a pełnomocnik inwestora brał udział w czynnościach kontrolnych prowadzonych przez organ. Nadto wypada zaznaczyć, że zarzuty naruszenia przepisów kpa zostały podniesione przez stronę skarżącą bez ich sprecyzowania i miały charakter ogólnikowy.
Konkludując wypada zaznaczyć, że organ mając na uwadze przepis art. 48 ust. 2- 3 prawa budowlanego dopuszczającego możliwość legalizacji obiektu wzniesionego bez pozwolenia budowę, ale w zgodzie z przepisami i regułami sztuki budowlanej podjął działania niepozbawiające inwestora możliwości legalizacji samowolnie wybudowanej przedmiotowej stacji bazowej. W tym celu organ l instancji postanowieniem z 17 sierpnia 2010 r. wstrzymał roboty budowlane związane z budową stacji bazowej telefonii komórkowej na przedmiotowym obiekcie budowlanym oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do 30 września 2010 r. wymaganych prawem dokumentów w wyznaczonym terminie, jednakże inwestor nie dostarczył żądanych dokumentów, co w konsekwencji stosownie do art. 48 ust. 1 w zw. ust. 4 ustawy zobowiązywało organ do nakazania rozbiórki
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi\(Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.). orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło