II SA/Kr 960/09

Kraków, dnia 19 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 kwietnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić wniosek w całości. W niniejszej sprawie skarżący w dniu 16 lutego 2011 r. (prezentata dziennika podawczego) złożył ponowny (czwarty) wniosek o przyznanie prawa pomocy. Tym razem wniosek, oprócz zwolnienia od kosztów sądowych, dotyczył także ustanowienie radcy prawnego celem sporządzenia skargi kasacyjnej. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego źródła dochodu. Wnioskodawca podał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. 153 m2, mieszkanie o pow. 25 m2 oraz nieruchomość rolna o łącznej pow. około 6,20 ha (w tym 0,73 ha gruntów ornych, 0,80 ha pastwisk i 4,67 ha nieużytków). Postanowieniem z dnia 11 .marca 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek J.D. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego adwokata. Skarżący złożył w terminie sprzeciw, wskazując w nim, iż nie ma środków na pokrycie żadnych kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w tymże zakresie nie zwalnia Sądu od oceny czy wnioskodawcy nie przysługuje zwolnienie w zakresie częściowym, w sytuacji kiedy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawany wniosek jest kolejnym (czwartym) wnioskiem J.D. w niniejszej sprawie, przy czym poprzednie wnioski dotyczyły jedynie zwolnienia od kosztów i nie obejmowały ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, l tak postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. WSA odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie to stało się prawomocne, z chwilą gdy Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 10 grudnia 2009 r. postanowienie oddalające zażalenie. Kolejny wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych również został rozpoznany negatywnie - postanowieniem z dnia 11 czerwca 2010 r. WSA w Krakowie wniosek oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 września 2010 r. oddalił zażalenie wniesione przez J.D. . Następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 17 grudnia 2010r. Sąd oddalił wniosek. Obecny zakres wniosku wynika w ocenie wnioskodawcy z potrzeby sporządzenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W związku z tym wnioskodawca ma prawo do wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Wniosek po raz kolejny podlega oddaleniu, gdyż w ocenie Sądu skarżący nie wykazał wystąpienia istotnej zmiany okoliczności, która dawałaby podstawę do zmiany oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jedyną zmianą okoliczności jest zakres wniosku, który dotyczy ustanowienia radcy prawnego. Jednakże nie jest to w ocenie Sądu taka zmiana, która mogłaby, w kontekście sytuacji materialnej przedstawionej przez wnioskodawcę, mieć charakter istotny. Ponownie bowiem J.D. w sposób identyczny przedstawił swoją sytuację materialną jako bardzo trudną, ale nie wskazał on żadnych istotnych różnic w stosunku do sytuacji będącej podstawą do oddalenia jego wniosków w opisywanych powyżej prawomocnych postanowieniach z dnia 16 września 2009r., z dnia 11 czerwca 2010 r. oraz z dnia 17 grudnia 2010r. Przede wszystkim nie wskazał on żadnych danych w zakresie ponoszonych wydatków na utrzymanie, jak i ponoszonych kosztów związanych z posiadanymi nieruchomościami. Pomimo precyzyjnego wezwania referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2011r. (k.[...]) wnioskodawca ograniczył się jedynie do przedstawienia decyzji określającej wymiar podatku od nieruchomości w łącznej kwocie około 213 zł rocznie, decyzji z lat 70-tych dotyczących wywłaszczenia oraz w zasadzie wskazania na brak jakichkolwiek składników inwentarza w swoim gospodarstwie (k. [...]). Stosownie zaś do art. 246 p.p.s.a. to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej trudnej sytuacji materialnej. Zatem J.D. powinien nie tylko przytoczyć okoliczności wskazujące na zasadność jego wniosku, ale także co najmniej je uprawdopodobnić. Powoływane we wniosku okoliczności oraz nadesłane dokumenty zostały już wcześniej ocenione w toku rozpoznawania poprzednich wniosków o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu skarżący nie przytoczył żadnych nowych okoliczności ani nie przedstawił żadnych istotnych i nieznanych wcześniej Sądowi dokumentów, czy oświadczeń (por. postanowienie NSA z dnia 8 września 2010r. sygn. akt. II OZ 838/10). Posiadane nieruchomości mieszkalne oraz nieruchomości rolne (gospodarstwo o znacznym areale) wskazują, że skoro skarżącego stać na ich utrzymanie to nie może on znajdować się w stanie ubóstwa. Brak dochodowości gospodarstwa czy też brak racjonalnego wykorzystywania posiadanych nieruchomości obciąża właściciela i nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy i w efekcie bezzasadnego przerzucanie tego ciężaru na budżet państwa oraz współobywateli, jako podatników. Zatem w związku z niewykazaniem przez wnioskodawcę wystąpienia zmiany istotnych okoliczności mających wpływ na ocenę jego sytuacji materialnej, Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani tez w zakresie częściowym, i orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art 246 § 1 p.p.s.a.