II SA/Kr 961/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi E. S. i Stowarzyszenia [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaświadczeń skargę oddala. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. , działając na podstawie art. 157 § 3 kpa, odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaświadczeń znak [...] ,[...] [...] [...] wydanych z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż E.S. oraz Stowarzyszenie [...] reprezentowane przez E.W. -Przewodniczącą Stowarzyszenia, pismem z dnia 20 października 2010 r. wniosły podanie zatytułowane "skarga" wraz z wnioskiem o skompletowanie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sądu wieczystoksięgowego (inwentaryzacja, akty kupna, dowody płatności), dotyczące między innymi braku unieważnienia fałszywych zaświadczeń znak [...] ,[...] [...] [...] [...] wydanych z naruszeniem prawa. Organ wskazał, że postępowanie w zakresie wydawania zaświadczeń oznacza potwierdzenie stanu faktycznego i prawnego na podstawie posiadanych przez organ dokumentów. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego - zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające nowemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom (por. też wyrok NSA z dnia 21 października 1983 r., l SA 794/83, ONSA 1983, nr 2, póz. 92). Możliwe jest ponowne wydanie zaświadczenia w tej samej sprawie, bez uprzedniego korygowania, czy unieważnienia pierwotnie wydanego zaświadczenia, z tego względu, że jest ono rodzajem czynności faktycznej, a te nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Nie może ono - w przeciwieństwie do aktu administracyjnego - być oceniane w kategoriach ważności rozstrzygnięcia organu. Organ zwrócił uwagę na stanowisko wyrażone w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 28 maja 2009 r. VII SA/Wa 350/09, zgodnie z którym "wydanie zaświadczenia o określonej treści nie powoduje stanu - powagi rzeczy osądzonej. Można zanegować jego wartość, zarzucając poświadczenie nieprawdy, z tym, że wraz ze zmianą faktów lub stanu pierwotnego zaświadczenie wydane wcześniej staje się nieaktualne i może być wydane nowe uwzględniające aktualny stan faktyczny i prawny". Jednocześnie w wyrokach sądów administracyjnych wyraźnie podkreśla się, że zaświadczenie nie jest decyzją administracyjną (por. wyrok NSA z dnia 4 października 1990r. SA/Ka 496/90, OSP 1993, z. 3, poz. 50). Na marginesie podano, że powołane w piśmie z dnia 20 października 2010 r. zaświadczenia wydane zostały na wniosek " A. sp. z o.o., a z treści art. 217 § 1 k.p.a. wynika, że uproszczone postępowanie, jakim jest postępowanie o wydanie zaświadczenia toczy się wyłącznie na wniosek podmiotu domagającego się jego wydania, tymczasem a nie .E. S. , ani Stowarzyszenie nie złożyły wniosku o wydanie wymienionych zaświadczeń. E.S. oraz Stowarzyszenie [...] zwrócili się o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając nietrafne zbadanie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, brak odniesienia się do istoty poruszonych spraw oraz zlekceważeniem zawiadomienia o przestępstwach. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 3 kpa, utrzymało w mocy decyzję z dnia 16 lutego 2011 r. W uzasadnieniu wskazano, że w rozpoznawanej sprawie kwestią zasadniczą było ustalenie, czy akty, których stwierdzenia nieważności domagają się wnioskodawcy, są decyzjami administracyjnymi bądź postanowieniami w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji, czy można skutecznie żądać stwierdzenia ich niezgodności w powyższym trybie. W doktrynie prawa administracyjnego decyzja administracyjna jest uważana za zewnętrzny akt władczy, określający sytuację prawną konkretnie oznaczonego podmiotu w konkretnie oznaczonej sprawie. Na podobnym stanowisku stanął również Sądu Najwyższy w uchwale z dnia 5 lutego 1988 r. sygn. akt III AZP 1/88, stwierdzając, iż decyzja to kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administracyjnych w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego (...), o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Natomiast stosownie do treści art. 217 § 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie jest zatem tylko czynnością faktyczną, aktem wiedzy, który może wywoływać skutki prawne, ale nie jest to jego główny cel. Jak wskazują C. Banasiński i D. Szafrański: "Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz wiedzy. Jeżeli zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, to przy jego pomocy organ stwierdza, co mu wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy" (por. C. Banasiński, D. Szafrański, Zaświadczenie jako warunek złożenia wniosku o podjęcie działalności koncesjonowanej, Mon. Praw. 1996, nr 7, s. 241). Ponieważ wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną nie posiadającą cech wskazanych powyżej indywidualnych aktów administracyjnych, brak jest podstaw do stwierdzenia przez organ administracji publicznej nieważności zaświadczenia. W sytuacji natomiast, gdy zaświadczenie zostanie oparte na błędnych przesłankach faktycznych i prawnych, sprostowanie jego treści może nastąpić jedynie poprzez wydanie nowego zaświadczenia. W żadnym zaś przypadku nie jest dopuszczalne uruchomienie w celu weryfikacji zaświadczenia trybów nadzwyczajnych, w tym także stwierdzenia nieważności. Zgodnie z art. 156 § 1 i art. 126 k.p.a., stwierdzenie nieważności może dotyczyć jedynie decyzji lub postanowienia, na które przysługiwało zażalenie. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli E.S. oraz Stowarzyszenie [...]podnosząc szereg zarzutów względem wydania przez organy zaświadczeń, wskazując że zachodziły podstawy do unieważnienia przedmiotowych zaświadczeń. Zarzuty dotyczyły fałszerstw dokumentów, które w ocenie skarżących były przyczyną wydania zaświadczeń. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skarga E.S. i Stowarzyszenia [...]jest nieuzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu l instancji nie naruszają prawa. Sąd dokonując legalności obu decyzji bada czy przy ich wydawaniu organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy dokonały właściwych ustaleń faktycznych sprawy oraz ustaleń prawnych, a zatem skoro wydane decyzje są prawidłowe, nie naruszają prawa to skargę należało oddalić. Z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wydanych przez organ zaświadczeń: znak [...] ,[...] [...] [...] ( k. [...] akt adm.) wskazując, że zaświadczenia które zostały wydane są czynnością faktyczną, aktem wiedzy na podstawie posiadanych przez organ dokumentów. Organ jest uprawniony do wydania zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu faktycznego- co wynika z przepisu art. 217 §1 i § 2 kpa. Zasadnie również organ ustalił, że jeżeli wydane zaświadczenie zostało oparte na błędnych przesłankach faktycznych lub prawnych, to osoba ubiegająca się o zaświadczenie może wystąpić o sprostowanie jego treści poprzez wydanie nowego zaświadczenia. W ocenie Sądu należy wskazać, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości uruchomienia trybu nieważnościowego w sprawie wydawanych przez organ administracji publicznej zaświadczeń. A zatem, skoro w przepisach kpa ustawodawca nie przewidział możliwości wszczęcia takiego postępowania, to tym samym zasadnie odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaświadczeń: znak [...] ,[ ...] ,[...] ,[...], na podstawie art. 157§3 kpa, który obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji ( 8.04.2011 r.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi prawidłowo sporządzonego uzasadnienia, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa, bowiem organy dokonały w sposób prawidłowy ustaleń faktycznych i prawnych, wyjaśniając przy tym dlaczego odmówiono wszczęcia postępowania. Strona skarżąca w skardze podnosi liczne, merytoryczne zarzuty dotyczące przedmiotowych zaświadczeń w związku z tym, należy podkreślić, że w niniejszym postępowaniu nie ma możliwości prowadzenia postępowania w sprawie stanu faktycznego sprawy, którego domaga się skarżąca, przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie czy są podstawy prawne do wszczęcia przedmiotowego postępowania którego domagają się skarżąca E.S. i Stowarzyszenie [...] W związku z powyższym, wszystkie zarzuty strony skarżącej, w kontekście wyżej omówionych okoliczności sprawy, są nieuzasadnione, gdyż organ zasadnie odmówił wszczęcia przedmiotowego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.