II SA/Kr 966/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie : WSA Grażyna Firek WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skarg K. P., T. B. i A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego K. P. 100 zł ( sto złotych ) oraz na rzecz skarżących A. B. i T. B. solidarnie 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 80 ust.2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i 50 ust.1 pkt 1 oraz art.50 ust.3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo Budowlane / Dz. U. z 2000r nr 106 poz. 1126 - tekst jednolity / oraz 123 k.p.a. postanowił nałożyć na T. i A. B. oraz K. P. - inwestorów przyłączy kanalizacyjnych do budynków przy ul. [...] i [...] w W. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót (część opisowa i graficzna oraz inwentaryzacja) wraz z ekspertyzą techniczną zawierającą m.in. określenie wykonania robót zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej oraz doprowadzeniem przyłączy do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż przedłożenie ww. dokumentów umożliwi doprowadzenie przedmiotowych przyłączy do stanu zgodnego z prawem. Po rozpoznaniu zażaleń, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i na podstawie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego nałożył na T. i A. B. oraz K. P. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej zawierającej określenie robót wykonanych zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej bądź wskazania zaleceń doprowadzeniem przyłączy do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu podniósł, iż właściwą podstawą prawną do uzyskania żądanych dokumentów, które mają umożliwić organowi I instancji rozstrzygniecie sprawy jest art.81c ust. 2 prawa budowlanego. Przepis ten nie może stanowić podstawy do żądania inwentaryzacji, a jedynie koniecznych ekspertyz, na podstawie których można dopiero wydać decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 2. T. B. i A. B. oraz K. P. w skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości ze względu na naruszenie art. 7, 9, 10, 77, 81, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 81c ust.2 prawa budowlanego lub stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 4 kpa W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Zgodnie z art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Po pierwsze podnieść należy, iż ani w uzasadnieniu postanowienia I instancyjnego, ani też w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wspomniano nawet, jakie uzasadnione wątpliwości budzi stan technicznych przedmiotowych przyłączy, po uwzględnieniu zarówno faktu i okresu ich funkcjonowania, a przede wszystkim po analizie wszystkich dokumentów i oświadczeń dotyczących wykonania i odbioru tych przyłączy, na które skarżący wskazywali zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. W związku brakiem jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, brak jest uzasadnienia dla żądania od skarżącego przedmiotowej opinii. Ustawodawca, aby zapewnić prawidłowe wykonywanie zadań określonych w przepisach prawa budowlanego uprawnił organy administracji, w tym nadzoru budowlanego, do żądania od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, a także dostawcy wyrobów budowlanych informacji i udostępnienia dokumentów. Uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego stanowią wystarczającą podstawę do skorzystania z uprawnień wymienionych w tym przepisie. Organ musi bowiem posiadać stosowną wiedzę i ustalić okoliczności mające wpływ na wynik sprawy na podstawie pewnych dowodów, po to by mógł ją rozstrzygnąć co do istoty. Niemniej jednak nałożenie obowiązków na podstawie ww. przepisu musi być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania zgodnego z wymogami art. 7 i 77 k.p.a. Orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły natomiast podstawowych kwestii - jakie okoliczności zadecydowały o powstaniu uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego wykonanych przyłączy kanalizacyjnych. Po drugie, organy nie wyjaśniły, jakiego odcinka wykonanych przyłączy dotyczyć ma żądana ekspertyza, czy całości (jak zdaje się wynikać z treści postanowień), czy też tych ich części, które znajdują się na działkach skarżących. Ponadto nie zostało jasno sprecyzowane co należy rozumieć, iż ekspertyza winna zawierać zalecenia doprowadzeniem przyłączy do stanu "zgodnego z prawem". Z wyżej wymienionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wbrew wymogom wynikających z art. 7 i 77 kpa, nie wyjaśniono i nie wskazano podstaw do nałożenia na skarżącego obowiązków, w oparciu o art.81 c Prawa budowlanego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i 1c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ma na celu wyjaśnienie i rozważenie całokształtu okoliczności rozpatrywanej przez organy administracyjne sprawy. Postępowanie winno zostać uzupełnione w celu usunięciu wszystkich braków, o których wyżej mowa, przy pełnym zastosowaniu wymogów postępowania administracyjnego, szczególnie wynikających z przepisów art. 7, 77 kpa. Organy administracyjne mają bowiem obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 kpa i znajduje szczegółowe uzupełnienie w treści art. 77 kpa, który nakazuje zbieranie i rozpatrywanie całego materiału dowodowego. W tym celu organy winny przeanalizować i ocenić wszystkie dokumenty dotyczące wykonania i odbioru przyłączy, a w wypadku stwierdzenia prowadzenia robót budowlanych w sposób uzasadniający zastosowanie art.81 c Prawa budowlanego, a mogący mieć wpływ na stan techniczny przyłączy - rozważyć zasadność nałożenia obowiązku przedłożenia opinii, przy uwzględnieniu aktualnego stanu własnościowego przyłączy. Obowiązkiem organów będzie również szczegółowe ustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów skarżących, a także sporządzenie uzasadnień spełniających wymogi art.107 § 3 kpa.