II SA/Kr 967/18
WyrokWSA w Krakowie2018-11-09
Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Paweł Darmoń, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego może zostać utrzymana w mocy, jeśli zapewnienie dostaw energii elektrycznej dla inwestycji, gwarantowane umową, jest nieaktualne w momencie wydawania decyzji?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy została uchylona z powodu naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oświadczenie o możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, które miało stanowić gwarancję obsługi inwestycji, straciło ważność rok przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co oznacza, że warunek wystarczającego uzbrojenia terenu nie został spełniony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów dotyczących linii zabudowy, szerokości elewacji frontowej, dostępu do drogi publicznej oraz niespełnienie warunku kontynuacji funkcji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów dotyczących uzbrojenia terenu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. Ł. i J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak; [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących T. Ł. i J. Ł. kwotę [...] ( pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta N. S. decyzją z 10.01.2017 r., na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U z 2016 r. poz. 778 z późn. zm.), § 1 - 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.08.2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.08.2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1589) na wniosek M. L. i M. Z. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną i garażem podziemnym, na działkach nr [...], [...], [...] w obrębie [...] w N. S. przy ulicy [...] [...] Integralną część decyzji stanowiły: załącznik nr 1: część graficzna decyzji o warunkach zabudowy sporządzona na kopii mapy zasadniczej, z liniami rozgraniczającymi wyznaczającymi teren inwestycji; załącznik nr 2: wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, zawierające część tekstową i graficzną. Miejski Zarząd Dróg w N. S. w piśmie z 2.06.2016 r. zaopiniował pozytywnie inwestycję, określając dostęp do drogi publicznej przez realizację zjazdu z ulicy [...].
Decyzją z 26.08.2016 r., ustalano warunki zabudowy dla inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 24.10.2016r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji. W trakcie powtórnego rozpatrzenia sprawy pozyskano aktualne kopie mapy zasadniczej posiadające klauzulę wskazującą ich pochodzenie wraz z podziałem i oznaczeniem działek nr [...], [...], [...], [...]. Przeprowadzono ponowną analizę z uwzględnieniem uwag zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Miejski Zarząd Dróg w N. S. w piśmie z 5.12.2016 r., wyjaśnił, że połączenie ulicy [...] i drogi wewnętrznej zlokalizowanej na działkach [...] w obrębie [...] w myśl ustawy Prawo o Ruchu Drogowym (Dz.U. 1997 r., Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) nie jest skrzyżowaniem, a zatem przedmiotowy zjazd nie znajduje się w obszarze skrzyżowania, lokalizacja zjazdu spełnia warunki dotyczące pola widoczności przy ruszaniu z miejsca zatrzymania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r., Nr 43 poz. 430 z późn. zm.).
Teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 59 i nast. ustawy. Dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji w związku z art. 53 ust. 3 ustawy. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że spełnione zostały łącznie przesłanki o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dokonano również oceny sporządzonej analizy urbanistyczno-architektonicznej, dochodząc do wniosku, iż spełnia ona wymagania określone w ustawie i rozporządzeniach wykonawczych. Organ podzielił ustalenia zawarte w sporządzonej analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Od decyzji odwołali się T. i J. Ł., domagając się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji. Odwołujący podnieśli następujące zarzuty: niespełnienie warunku kontynuacji funkcji, ponieważ w sąsiedztwie przeważa drobnokubaturowa zabudowa mieszkalna i znajdują się tylko 3 budynki wielorodzinne (bloki spółdzielni mieszkaniowej), zakłócenie ładu przestrzennego poprzez planowanie realizacji budynku odbiegającego gabarytami od pobliskiej zabudowy jednorodzinnej, wydanie decyzji niezgodnej z obowiązującym "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. N. S.", lokalizowanie nowej zabudowy wielorodzinnej przy ul. [...], która nie ma wymaganych parametrów (w tym m. in. odpowiedniego placu do nawracania) i nie może już być obciążona dodatkowym ruchem samochodowym (zjazd na teren inwestycji z ul. [...] znajduje się w obszarze oddziaływania skrzyżowania ul. [...] i "[...]" (dz. nr [...]), naruszenie warunków technicznych wymaganych dla dróg pożarowych, wyznaczenie parametru szerokości elewacji frontowej niezgodnie z rozporządzeniem, zabezpieczenie miejsc postojowych dla samochodów osobowych przyszłych mieszkańców wyłącznie w garażu podziemnym i w ilości niewystarczającej (powinien być parking zewnętrzny), uciążliwość hałasowa i zanieczyszczenia komunikacyjne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 14.03.2017 r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23); w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z § 4, § 6, § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności odniósł się do wniosku pełnomocnika inwestora o stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, względnie o umorzenie postępowania odwoławczego, z uwagi na fakt, że odwołujący nie wykazali własnego, indywidualnego interesu prawnego wynikającego np. ze szczególnego umiejscowienia zajmowanego lokalu mieszkalnego na tle wszystkich mieszkań w budynku zarządzanym (jako nieruchomości wspólnej) przez Grodzką Spółdzielnie Mieszkaniową. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stronami postępowania mogą tez być osoby będące właścicielami nieruchomości sąsiednich, na zasadzie posiadania prawa współwłasności w nieruchomości wspólnej oraz udziałów w częściach wspólnych nieruchomości. Zarząd nieruchomościami wspólnymi sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy 1.12.2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności. Jak podkreśla się w orzecznictwie, zasada ta nie wyklucza możliwości, że właściciel odrębnego lokalu może być stroną postępowania, o ile wykaże swój własny indywidualny interes prawny - odrębny od interesu prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej. Odwołujący sformułowali osiem zarzutów, których szczegółowa analiza może wskazywać, że część z nich ma charakter indywidualny, nie w pełni pokrywający się z interesem prawnym Spółdzielni Mieszkaniowej reprezentującej ogół współwłaścicieli. Nawet jednak, gdyby indywidualnego interesu prawnego nie dało się w przekonywujący sposób wyodrębnić - pozostaje zasada wyrażona w art. 128 K.p.a., stanowiąca, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Mając to na uwadze, kolegium nie znalazło dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, względnie o umorzenie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy obowiązany jest odnieść się do zarzutów odwołujących.
W kwestii niespełnienia warunku kontynuacji funkcji, kolegium zwróciło uwagę na brzmienie art. 61 ust. 1 pkt 1. W niniejszej sprawie warunek wynikający z tego przepisu został spełniony, bowiem w najbliższym sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji znajduje się zabudowa wielorodzinna, wielkokubaturowa o zbliżonych parametrach i gabarytach. Projektowana zabudowa odbiega kubaturowo od pobliskiej zabudowy jednorodzinnej, jednak jej usytuowanie przy zespole trzech budynków wielorodzinnych - nie budzi obawy zakłócenia ładu przestrzennego.
W kwestii zarzutu wydania decyzji niezgodnej z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta N. S.", kolegium zwróciło uwagę na art. 9 ust. 4 i ust. 5 u.p.z.p. stanowiące, że "ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planu miejscowego" oraz, że "Studium nie jest aktem prawa miejscowego". Organ odwoławczy podał, że orzecznictwo sądowoadministracyjne w tej materii nie jest ugruntowane, stąd też kolegium odwołało się do literalnego brzmienia cytowanych wyżej przepisów.
W kwestii nieprzystosowania ul. [...] do dodatkowego obciążenia ruchem samochodowym i lokalizowania nowej zabudowy w "obszarze oddziaływania skrzyżowania [...]" organ odwoławczy wskazał, że Miejski Zarząd Dróg nie potwierdził, że w tym rejonie istnieje "obszar oddziaływania skrzyżowania", zaś - w ocenie kolegium - zabezpieczenie miejsc postojowych w garażu podziemnym spełnia warunek obsługi komunikacyjnej. W świetle przepisów nie ma obowiązku, by miejsca postojowe były lokalizowane na parkingach zewnętrznych.
W odniesieniu od zarzutów naruszenia warunków technicznych wymaganych dla dróg pożarowych, a także uciążliwości hałasowej i zanieczyszczeń komunikacyjnych organ odwoławczy stwierdził z kolei, że jest to problematyka do rozwiązania na etapie sporządzania projektu budowlanego i wykracza poza materię podlegającą regulacji w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Taka decyzja określa jednie warunek zachowania przepisów odrębnych.
Wreszcie wbrew zarzutowi, parametr szerokości elewacji frontowej został w decyzji ustalony zgodnie z przepisem § 6 rozporządzenia wykonawczego. Średnia wielkość tego parametru w obszarze analizy wynosi 16,0 m (od strony ul. [...], gdzie znajduje się główny wjazd na działkę). Przy uwzględnieniu dopuszczalnej 20-procentowej tolerancji - parametr ten ustalono w decyzji w przedziale 12,8-19,2 m, zgodnie z przepisem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 703/17, po rozpoznaniu sprawy ze skarg T. Ł., J. Ł. oraz Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej w N. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał rozpoznanie odwołania za przedwczesne wobec niedokładnego zbadania, czy skarżący (p.p. T. i J. Ł.) posiadają "zindywidualizowany interes prawny", inny niż Grodzka Spółdzielnia Mieszkaniowa. Postępowanie odwoławcze może być bowiem zainicjonowane wyłącznie przez stronę, której status reguluje art. 28 K.p.a.
W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 24 kwietnia 2018 r. nr: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta N. S. z dnia 10 stycznia 2017 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy działek nr [...] w obr. [...] m. N. S., na cele realizacji wielorodzinnego budynku mieszkalnego z infrastrukturą techniczną i podziemnym garażem.
Uwzględniając wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze - pismami z dnia 23 lutego 2018 r. (znak: [...], [...]) - wezwało odwołujących się T. Ł. i J. Ł. do wykazania zindywidualizowanego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, odrębnego od interesu prawnego [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w N. S..
W odpowiedzi na powyższe T. Ł. i J. Ł. przesłali do organu odwoławczego pismo z dnia 5 marca 2018 r., w którym wskazali, że są właścicielami lokalu o nr [...] zlokalizowanego na II piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w N. S., w jego północnej części, naprzeciwko planowanej inwestycji. Odwołujący podnieśli również, że budowa w bezpośrednim sąsiedztwie wysokiego budynku mieszkalnego wielorodzinnego będzie miała wpływ na wykonywanie przez nich praw właścicielskich do lokalu. W tym zakresie wskazali oni m.in. że realizacja inwestycji spowoduje ograniczenie dostępu światła do lokalu, jak również zasłonięcie widoku, ograniczenie przewietrzenia terenu oraz obniżenie wartości rynkowej ich lokalu. Jednocześnie w załączeniu odwołujący przedłożyli kserokopię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2005/16, który w ocenie odwołujących potwierdza posiadanie przez nich interesu prawnego w niniejszej sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało ponownej weryfikacji posiadania przez odwołujących T. Ł. i J. Ł. indywidulanego interesu prawnego w niniejszej sprawie i uznało, iż odwołującym interes taki przysługuje, co zgodnie z art. 28 K.p.a. uzasadnia uznanie ich za strony niniejszego postępowania. W tym zakresie wskazano, że w odpowiedzi na wezwanie do wykazania interesu prawnego odwołujący podnosili m.in. że w wyniku realizacji planowanej zabudowy dojdzie do zacienienia ich mieszkania, którego okna wychodzą bezpośrednio na teren inwestycji. Co istotne, powyższy zarzut wbrew odmiennemu stanowisku pełnomocnika inwestorów wyrażonemu w piśmie z dnia 21 marca 2018 r. nie był przez odwołujących podnoszony na wcześniejszych etapach postępowania, jak też nie był przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Tymczasem, w ocenie organu, mając na względzie - z jednej strony - lokalizację mieszkania odwołujących, z drugiej zaś - maksymalną wysokość planowanego przez inwestorów budynku wielorodzinnego (do 15,5 m), należy uznać, że w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy odwołującym przysługuje status stron postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanego na gruncie bardzo podobnych stanów faktycznych, przyjmuje się bowiem w takiej sytuacji istnienie związku materialnoprawnego pomiędzy sytuacja prawną właścicieli lokali mieszkalnych usytuowanych w sposób podobny do usytuowania lokalu odwołujących, a rozstrzygnięciem co do warunków zabudowy nieruchomości sąsiedniej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 730/15; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1558/15).
W ocenie organu odwoławczego istotnym argumentem przemawiającym za uznaniem odwołujących za strony niniejszego postępowania jest również stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2005/16.
W konsekwencji, wobec uznania odwołujących za strony niniejszego postępowania, złożone przez nich odwołanie wymagało merytorycznego rozpatrzenia - nie skutkującego jednakże wzruszeniem zaskarżonej decyzji, bowiem - w szczególności w odniesieniu do zacienienia - kwestia ta będzie przedmiotem badania i rozstrzygnięcia w następnym etapie przygotowania inwestycji (w ramach sporządzonego projektu budowlanego).
J. Ł. i T. Ł. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, jednocześnie zarzucając:
1. Naruszenie art. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez nieuprawnione uznanie za właściwy sposób orzekania organu I instancji, poprzez pominięcie istotnych okoliczności sprawy, a także poprzez wadliwość ustaleń faktycznych, zwłaszcza w odniesieniu do pojęć "frontu działki'" i "szerokości elewacji frontowej". Wywodzą tu skarżący, że o ile w § 2 pkt 5 rozporządzenia zdefiniowano termin "frontu działki", to już przepisy nie definiują pojęcia, "elewacji frontowej" (o której mowa w § 6 rozporządzenia). Zdaniem skarżących frontowa elewacja budynku to najbardziej reprezentacyjna część budynku, zwana też popularnie "fasadą", na której znajduje się główne wejście do obiektu. Organ orzekający w l instancji ustalił szerokość elewacji frontowej od strony ul. [...], ponieważ z tej ulicy planowany jest wjazd na działkę, a w rzeczywistości wjazd do garaży. W ten sposób pozostawiono inwestorowi całkowitą dowolność przy realizacji budynku od strony ul. [...], czego skutkiem jest, iż faktyczna elewacja frontowa będzie od ul. [...] i to o szerokości 41,22 m, czyli znacznie większej niż wynika to z analizy.
2. Nie jest spełniony warunek art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., bowiem usytuowanie zjazdu na teren inwestycji narusza przepisy § 78.1 i § 113.7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. zagrażając bezpieczeństwu ruchu samochodowego na ul. [...].
3. Linia zabudowy od strony ul. [...] wyznaczona została niezgodnie z § 4 rozporządzenia, nie stanowi bowiem kontynuacji linii zabudowy sąsiedniej.
W konsekwencji skarżący stwierdzili, że nie został spełniony przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
W odpowiedzi na skargę samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej zwaną p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Po myśli zaś art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że choć zarzuty skargi nie są uzasadnione, to jednak odniosła ona zamierzony skutek albowiem dokonując z urzędu kontroli całego postępowania Sąd stwierdził uchybienie przepisom prawa materialnego.
Na wstępie przypomnieć należy, że poprzednio wydana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 października 2017 r. sygn. II SA/Kr 703/17. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. II OSK 518/09, LEX nr 746901).
W przywołanym wyżej orzeczeniu Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, uchylając zaskarżoną decyzję SKO w N. S. związał organ II Instancji koniecznością jednoznacznego ustalenia czy odwołujący (T. i J. Ł.) posiadają własny, zindywidualizowany interes prawny – odrębny od interesu Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej w N. S., która brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Organ obowiązkowi temu zadośćuczynił, posiłkując się przy tym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. II OSK 2005/16, który zapadł w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie sygn. II Sa/Kr 17/16 w sprawie ze skargi T. Ł. i J. Ł. oraz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w N. S. na decyzję SKO w N. S. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Decyzja ta dotyczyła tych samych działek oraz budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego – czyli niemal identycznej inwestycji. W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał, że: "z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika bowiem, że budynek mieszkalny wielorodzinny, w którym znajduje się lokal skarżących, położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestora. Nie ulega zarazem wątpliwości, że T. i J. Ł. występowali przed sądem I instancji w celu ochrony własnego prawa własności, które ich zdaniem może być naruszone w razie zrealizowania omawianego przedsięwzięcia. Tym samym osoby te posiadały status strony zarówno w postępowaniu przed organami administracji publiczne, jaki i w postępowaniu przed sądem I instancji".
Pogląd ten nie jest co prawda wiążący w niniejszej sprawie, ale skoro został już raz wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w niemal identycznej sprawie, to po myśli art. 170 p.p.s.a. powinien być kontynuowany. Orzeczenie prawomocne wiąże bowiem nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Dalej wskazać należy na materialnoprawne podstawy wydania zaskarżonej decyzji, tj. przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945), zwanej w dalszej części uzasadnienia ustawą o planowaniu. W myśl art. 59 ust. 1 tej ustawy, ustalenia warunków zabudowy decyzją administracyjną wymaga każda zmiana zagospodarowania terenu polegająca na wykonaniu robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, jeżeli na danym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Niesporną okolicznością jest, że dla terenu objętego inwestycją nie został dotychczas uchwalony plan miejscowy.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Brak spełnienia któregokolwiek z warunków przewidzianych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy skutkować winien odmową ustalenia warunków zabudowy.
Na podstawie delegacji ustawowej zamieszczonej w przepisie art. 61 ust. 6 ustawy o planowaniu - Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), zwanego dalej "rozporządzeniem", określone zostały sposoby ustalenia parametrów tej zabudowy tj. linii nowej zabudowy, wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, szerokość elewacji frontowej i geometrii dachu.
Ponadto § 3 tego rozporządzenia stanowi, iż w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy (ust 1). Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów (ust. 2).
Decyzję o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego organ może wydać, jeżeli zamierzenie inwestycyjne spełnia kryteria, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 i przy zachowaniu parametrów, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że opisana wyżej pokrótce procedura administracyjna, której celem jest ustalenie warunków zabudowy w formie decyzji administracyjnej, została przez organy przeprowadzona prawidłowo. Ostateczna treść decyzji znajduje swoje uzasadnienie w prawidłowo i rzetelnie sporządzonej analizie architektoniczno – urbanistycznej, która logicznie wyczerpująco uzasadnia przyjęte parametry nowej zabudowy.
Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jest naruszenie art. 61 ust.1 pkt. 3 w zw. z ust. 5 ustawy o planowaniu.
Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu , warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 (istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego), uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Na gruncie art. 61 ust. 5 u.p.z.p. jest istotne, aby warunek zapewnienia obsługi w zakresie infrastruktury został wypełniony poprzez posiadanie gwarancji, że obsługa inwestycji w zakresie infrastruktury będzie realizowana. Gwarancja ta może polegać na zapewnieniu, że zostanie zawarta umowa zapewniająca obsługę, o czym świadczyć może każdy dokument wydany przez uprawnioną jednostkę, który określa rozwiązanie, jakie będzie realizowane w odniesieniu do tej inwestycji. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 2576/17)
Do akt dołączono co prawda oświadczenie T. D. S.A. z dnia 21 kwietnia 2016 r. o możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej oraz dostaw energii elektrycznej do obiektu – budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, jednak w pkt. 3 pisma odnotowano, że promesa ta traci ważność po upływie jednego roku od daty wydania, jeżeli w tym czasie nie zostaną wydane warunki przyłączenia (22 kwietnia 2017 r.) Oznacza to, że zapewnienie T. D. o dostawach energii elektrycznej dla planowanej inwestycji, na dzień wydania zaskarżonej decyzji było nieaktualne od roku, a to z kolei powoduje, że nie został wypełniony warunek o którym mowa w art. 61 ust.1 pkt. 3 w zw. z ust. 5 ustawy o planowaniu.
Zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Skarżący szczególnie akcentują błędy, których ich zdaniem organ dopuścił się ustalając linię zabudowy oraz szerokość elewacji frontowej, wskazując, że w zaskarżonej decyzji ustalono szerokość elewacji frontowej od strony ul. [...], natomiast całkowitą dowolność pozostawiono inwestorowi przy realizacji budynku od strony ul. [...]. Linia zabudowy od strony ul. [...] wyznaczona została niezgodnie z § 4 rozporządzenia, nie stanowi bowiem kontynuacji linii zabudowy sąsiedniej.
Zgodnie z § 2 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), zwanego dalej rozporządzeniem, przez front działki należy rozumieć część działki budowlanej, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę.
Zgodnie natomiast z § 4 rozporządzenia, obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (ust. 1). W przypadku niezgodności linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej z przepisami odrębnymi, obowiązującą linię nowej zabudowy należy ustalić zgodnie z tymi przepisami.(ust.2) Jeżeli linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego. (ust. 3 ). Dopuszcza się inne wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1. (ust. 4)
W zakresie natomiast ustalenia parametru szerokość elewacji frontowej, wskazać należy, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, szerokość elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20%. Zgodnie z ust. 2, dopuszcza się wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy.
W niniejszej sprawie inwestor wskazał wjazd od strony ul. [...], co oznacza, że od strony tej ulicy znajduje się elewacja frontowa w rozumieniu rozporządzenia. Nie ulega żadnej wątpliwości, że zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami, obowiązek wyznaczenia szerokości elewacji dotyczy tylko i wyłącznie elewacji frontowej, a nie żadnej innej. Pozostałe parametry budynku określone zostaną w decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. W decyzji o warunkach zabudowy organ nie ma uprawnień do ustalania szerokości elewacji innych niż frontowa.
Z analizy wynika, że średnia szerokość elewacji frontowych w analizowanym obszarze wynosi 16 m. Uwzględniając dopuszczalną tolerancję 20% otrzymano szerokość elewacji od 12,8 m do 19,2 m i dokładnie taki parametr został wyznaczony w decyzji o warunkach zabudowy.
Odnośnie zaś linii zabudowy, to w niniejszej sprawie, ze względu na usytuowanie terenu inwestycji u zbiegu ulicy [...] oraz [...] (drogi publiczne klasy gminnej) wyznaczono dwie linie zabudowy – od strony ulicy [...] jako kontynuację linii zabudowy na działce [...] i w odległości 9 metrów od zewnętrznej krawędzi jezdni. Natomiast od strony ul. [...] wyznaczono obowiązującą linię zabudowy w odległości 6 metrów od zewnętrznej krawędzi jezdni ul. [...]. Linie te ustalone zostały zgodnie z wytycznymi Miejskiego Zarządu Dróg wyrażonych w piśmie z dnia 2 czerwca 2016 r. (k. 229 akt adm.)
Wszystkie te ustalenia są prawidłowe i nie budzą wątpliwości Sądu. Sąd kontrolując całość sprawy z urzędu nie dopatrzył się również żadnych nieprawidłowości w ustalaniu pozostałych parametrów inwestycji.
Nie są też uzasadnione zarzuty dotyczące braku kontynuacji funkcji nowej zabudowy. Jak wynika z treści analizy oraz mapy na której sporządzono załączniki do analizy i samej decyzji organu I instancji, projektowana inwestycja znajduje się otoczeniu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej. W szczególności w obszarze analizowanym, w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji znajduje się zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, w tym sami skarżący zamieszkują właśnie w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.
Zabudowa wielorodzinna mieści się na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...]; nr [...] obr. [...] oraz nr [...] obr. [...] N. S..
Nie znajduje uzasadnienia zarzut skargi dotyczący usytuowania zjazdu na teren inwestycji w sposób zagrażający bezpieczeństwu ruchu samochodowego na ul. [...]. Zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.), budowa lub przebudowa zjazdu na podstawie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym budowa zjazdu w obecnym stanie prawnym w ogóle nie wymaga ustalenia warunków zabudowy i postępowanie w tym zakresie organ winien co do zasady umorzyć. Szczegółowe parametry zjazdu ustalane są w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu. Obecnie wskazanie głównego wejścia kub wjazdu służy wyłącznie ustaleniu, która z elewacji będzie elewacją frontową.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. Nie zachodzi potrzeba uchylenia decyzji organu I Instancji albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze we własnym zakresie i bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania może uzupełnić materiał dowodowy o nieaktualne opinie dostawców mediów.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości [...] zł składa się kwota uiszczonego przez skarżących wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło