II SA/Kr 969/25

WyrokWSA w Krakowie2025-12-09

Skład orzekający: Mirosław Bator, Anna Kopeć, Sebastian Pietrzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która nakłada na stronę obowiązek, może być uznana za decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, w rozumieniu art. 154 § 1 K.p.a. i tym samym nie może być uchylona lub zmieniona w tym trybie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja administracyjna, nawet ta nakładająca obowiązek, jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo w szerokim rozumieniu tego pojęcia, kształtując jej sytuację prawną. W związku z tym, taka decyzja nie może być uchylona ani zmieniona w trybie art. 154 K.p.a., a wniosek o stwierdzenie jej nieważności, oparty na zarzucie nieprawidłowego zastosowania art. 154 K.p.a., jest bezzasadny.
Stan faktyczny
Strona M. B. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 13 września 2022 r. oraz decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 17 czerwca 2022 r., zarzucając rażące naruszenie prawa. Organy odmówiły uchylenia decyzji Burmistrza z dnia 12 września 2018 r. w sprawie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. SKO decyzją z dnia 18 czerwca 2025 r. utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję, odmawiając stwierdzenia nieważności. WSA w Krakowie oddalił skargę strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Anna Kopeć Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2025 r. znak SKO.SW/4101/124-125/2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr SKO.SW/4101/70/2025 SKO.SW/4101/71/2025 działając na podstawie art. 154 w związku z art. 156, art. 157 i art. 158 K.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO w Krakowie z dnia 13 września 2022 r. nr SKO.Oś/4170/284/2022 oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 17 czerwca 2022 r. znak OŚR.606.5.2018. W uzasadnieniu organ wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy N. decyzją z dnia 17 czerwca 2022 r. odmówił uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. w sprawie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...]. Po rozpoznaniu odwołania M. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 13 września 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 17 czerwca 2022 r. Kolegium wskazało jednocześnie, iż Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 287/19, którym to oddalono skargę od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r., którą to decyzją Kolegium uchyliło odnośnie pkt 4 decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z 12 września 2018 r. nakazującą M. B. ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez 1. wstrzymanie użytkowania zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, 2. podłączenie do kanalizacji sanitarnej części budynku (parter) zajmowanego przez M. B. poprzez wykonanie faktycznego połączenia instalacji wewnętrznej z istniejącym na terenie nieruchomości gruntowej przyłączem kanalizacyjnym, 3. złożenie oświadczenia o wykonaniu tego włączenia. 4. zawarcie stosownej umowy na odprowadzenie ścieków i rozpoczęcie zrzutu ścieków do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej do dnia 5 października 2018 r. i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy nakazując M. B. zawarcie stosownej umowy na odprowadzenie ścieków i rozpoczęcie zrzutu ścieków do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej w terminie do dnia 28 lutego 2019 r. W pozostałym zakresie utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Pismem z dnia 17 marca 2025 r. M. B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 13 września 2022 r. oraz decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. dnia 17 czerwca 2022 r., którą odmówiono uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. w sprawie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. , oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...]. W uzasadnieniu zarzucono, że decyzje organu I oraz II instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w trybie nadzoru konieczność uznania decyzji za nieważną zachodzi jedynie w enumeratywnie wyliczonych ustawowo przypadkach (art. 156 § 1 K.p.a.), gdyż sprzeciwia się ono fundamentalnej zasadzie trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998r. II SA 456/98). Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności prowadzone jest pod kątem kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., a w szczególności weryfikacji, czy decyzja rażąco narusza prawo (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Zgodnie z poglądem wyrażonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa administracyjnego, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wówczas, gdy następuje wyraźne i niebudzące żadnych wątpliwości interpretacyjnych naruszenie przepisu prawa materialnego lub procesowego, przy czym nie może to być zwykłe, lecz kwalifikowane naruszenie, wywołujące ciężkie skutki w sferze stosunków materialno-prawnych. Kwalifikowane naruszenie przepisów prawa, zarówno materialnego, jak i procesowego występuje, gdy w stanie prawnym niebudzącym żadnych wątpliwości wydaje się decyzję, której rozstrzygnięcie stanowi negację tych przepisów. W niniejszej sprawie strona domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 13 września 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia 17 czerwca 2022 r. odmawiającą uchylenia w trybie art. 154 K.p.a. decyzji z dnia z dnia 12 września 2018 r. Kluczowa z punktu widzenia wniosku o stwierdzenie nieważności pozostaje ocena zasadności zastosowania uprzednio przez organy trybu określonego w art. 154 K.p.a. jako podstawy decyzji odmownych. Objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzje administracyjne wydane zostały w nadzwyczajnym trybie administracyjnym (art. 154 K.p.a.), a zatem weryfikacja żądania strony z dnia 17 marca 2025 r. odbywa się w kontekście prawidłowości zastosowania powyższego przepisu w rozstrzygnięciach z dnia 13 września 2022 r. oraz z dnia 17 czerwca 2022 r. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że prawidłowość odmowy uchylenia decyzji z dnia 12 września 2018 r. w oparciu o art. 154 K.p.a. nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Podkreślenia wymaga, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest nadzwyczajnym postępowaniem, które nie może prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem postępowania prowadzonego w powyższym trybie nie jest merytoryczna kontrola decyzji, czy też kolejne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Jest to postępowanie nowe, w którym badane są tylko i wyłącznie przesłanki z art. 154 K.p.a. Możliwe jest zastosowanie przyjętego w nim rozwiązania skutkującego zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej wówczas, gdy zostaną spełnione przesłanki. Warunkiem uruchomienia przedmiotowego trybu jest brak nabycia na mocy decyzji ostatecznej prawa przez stronę. Zatem podstawą uruchomienia trybu przewidzianego w art. 154 K.p.a. jest to, że decyzja nie jest źródłem kreującym prawa jakiejkolwiek strony. Nie ulega wątpliwości, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. nie jest decyzją, o której mowa w art. 154 § 1 K.p.a., czyli decyzją na mocy której strona nie nabyła prawa. Burmistrz Miasta i Gminy N. przedmiotową decyzją nakazał stronie ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez: 1. wstrzymanie użytkowania zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, 2. podłączenie do kanalizacji sanitarnej części budynku (parter) zajmowanego przez stronę poprzez wykonanie faktycznego połączenia instalacji wewnętrznej z istniejącym na terenie nieruchomości gruntowej przyłączem kanalizacyjnym, 3. złożenie oświadczenia o wykonaniu włączenia, o którym mowa; 4. zawarcie stosownej umowy na odprowadzanie ścieków i rozpoczęcie zrzutu do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej. W konsekwencji decyzja ta jako nadkładająca na stronę obowiązek jest decyzją na mocy której strona nabyła prawo. Ugruntowany w doktrynie prawa i orzecznictwie sądowym jest pogląd, że do decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 154 § 1 K.p.a., nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek, albowiem nawet te decyzje są decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych, a więc innymi słowy, są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo, albowiem "nabycie praw" może nastąpić także w decyzji nakładającej obowiązek. Tym samym, "nabycie praw", którym ustawodawca operuje na gruncie art. 154 i 155 K.p.a. rozumiane jest szeroko i w tym sensie, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa" (zob. A. Wróbel, art. 154 K.p.a., t. 3, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021 oraz przywołana tam literatura przedmiotu i orzecznictwo). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła M. B.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 18 czerwca 2025 r. nr SKO.SW/4101/124/2025 SKO.SW/4101/125/2025 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji jest dopuszczalne jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego zgodności z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, a zatem jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne. W postępowaniu tym organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W niniejszej sprawie kluczowa jest kwestia prawidłowości zastosowania trybu określonego w art. 154 K.p.a. jako podstawy decyzji odmownych. Objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzje wydane zostały w nadzwyczajnym trybie administracyjnym (art. 154 K.p.a.) , a zatem weryfikacja żądania strony odbywa się w kontekście prawidłowości zastosowania powyższego przepisu w rozstrzygnięciach z dnia 13 września 2022 r. i z dnia 17 czerwca 2022 r. Zgodnie z art. 154 § 1 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 2). Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018r. nie jest decyzją, o której mowa w art. 154 § 1 K.p.a. , czyli decyzją na mocy której strona nie nabyła prawa. Jest to decyzja, na mocy której strona nabyła prawo. Pojęcie nabycia prawa użyte w art. 154 i 155 K.p.a. rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2025r sygn. akt II OSK 1542/22). Kolegium badając akta postępowania stwierdza, że zarówno decyzja Kolegium z dnia 13 września 2022 r. jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia 17 czerwca 2022 r. odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej nie naruszają przepisów prawa materialnego lub przepisów prawa procesowego w sposób rażący. Żadna z ww. decyzji nie została też wydana bez podstawy prawnej lub jest dotknięta inną kwalifikowaną wadą prawną, wymienioną w sposób enumeratywny w art. 156 § 1 K.p.a. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. B. zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 K.p.a., art. 107 K.p.a., art. 154, art. 155 K.p.a., art. 156 K.p.a., art. 157 i art. 158 K.p.a. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie nieważnościowe jest jednym z postępowań nadzwyczajnych, którego celem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, lecz weryfikacja decyzji pod kątem ściśle określonych wad, o charakterze kwalifikowanym, wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 K.p.a. Zgłaszając żądanie wszczęcia takiego postępowania strona powinna podać nie tylko, która z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., w jej przekonaniu wystąpiła w danej sprawie, ale też wskazać okoliczności przemawiające za wystąpieniem tej przesłanki. Stwierdzenie nieważności decyzji przez organ ma skutek ex tunc, co oznacza, że ciężka wadliwość decyzji obarczała ją już w dacie jej podjęcia. Jest ono wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych uregulowanej w art. 16 K.p.a., która stanowi gwarancję pewności i stabilności obrotu prawnego. Dlatego też należy ostrożnie korzystać z instytucji prawnych pozwalających na wzruszenie decyzji ostatecznych, a wszelkie wątpliwości rozstrzygać na rzecz zachowania decyzji w obrocie prawnym. W piśmiennictwie podkreśla się, że wady decyzji wyliczone wyczerpująco w art. 156 § 1 pkt 1-6 K.p.a. mają w przeważającej mierze charakter materialnoprawny. Wady te tkwią w samej decyzji i godzą w podmiotowe elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to jednak wady ze swej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 15 wydanie, C.H.Beck, str. 852). Zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która; 1) wydana została z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przywołany przepis stanowi katalog zamknięty przesłanek dopuszczających stwierdzenie nieważności decyzji i nie może być interpretowany rozszerzająco, ale dosłownie czy wręcz ścieśniająco (por. wyrok NSA z 22 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1380/97). Tym samym, do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. W niniejszej sprawie skarżąca zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 13 września 2022 r. oraz decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. dnia 17 czerwca 2022 r., którą odmówiono uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. w sprawie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. , oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...]. Tym samym kluczowa jest kwestia prawidłowości zastosowania trybu określonego w art. 154 K.p.a. jako podstawy decyzji odmownych. Objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzje wydane zostały w nadzwyczajnym trybie administracyjnym (art. 154 K.p.a.). W myśl art. 154 § 1 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze prawniczej wielokrotnie podkreślano, że przepisowi art. 155 k.p.a. podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące. "Nabycie praw" użyte w art. 154 i 155 k.p.a. rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa". Może zatem ono nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01, z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 771/07). W wyroku z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt IV SA 251/97 (LEX nr 48251) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że znamiona prawne decyzji, z której strona "nabywa prawa", ma również decyzja nakładająca na stronę określone obowiązki. Zmiana takiej decyzji może bowiem powodować nałożenie obowiązku w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach (np. zmiana terminu wykonania obowiązku), a tym samym pogorszyć sytuację prawną strony. "Nabycie praw", którym ustawodawca operuje na gruncie art. 154 i 155 K.p.a., rozumiane jest szeroko i w tym sensie, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa". Przez nabycie prawa z decyzji ostatecznej należy rozumieć każde przysporzenie w sferze prawnej. W przypadku decyzji, na mocy której nałożono na stronę obowiązek, tym przysporzeniem w sferze prawnej jest skonkretyzowanie co do treści i rozmiaru spoczywającego na stronie obowiązku. "Nabycie praw" użyte w art. 154 § 1 K.p.a. należy bowiem rozumieć szeroko przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony stanowi rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawo" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01, z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 771/07). W wyroku z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt IV SA 251/97 (LEX nr 48251) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że znamiona prawne decyzji, z której strona "nabywa prawa", ma również decyzja nakładająca na stronę określone obowiązki. Zmiana takiej decyzji może bowiem powodować nałożenie obowiązku w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach (np. zmiana terminu wykonania obowiązku), a tym samym pogorszyć sytuację prawną strony. Biorąc powyższe pod uwagę bez wątpienia decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018r. nie jest decyzją, o której mowa w art. 154 § 1 K.p.a. , czyli decyzją na mocy której strona nie nabyła prawa. Jest to decyzja, na mocy której strona nabyła prawo. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że prawidłowość odmowy uchylenia decyzji z dnia 12 września 2018 r. w oparciu o art. 154 K.p.a. nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. W świetle powyższego Sąd uznał, że organ zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na brak ku temu przesłanek zarówno wskazanych przez skarżącą, jak i innych przesłanek, wymienionych w art. 156 K.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło