II SA/Kr 971/08

sygn. akt II SA/Kr 971/08 Kraków, dnia 19 grudnia 2008 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2008 roku, znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Niemniejsza sprawa została wszczęta na skutek ze skargi H.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2008 roku, znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, podnosząc, że ze względu na sytuację finansową rodziny nie jest w stanie uiścić wpisu. Ze złożonego oświadczenia o stanie majątku skarżącego wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A. S. . Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł, a na kwotę tę składają się: świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości [...] zł, dochód z najmu 900 zł, świadczenie emerytalne żony skarżącego w wysokości [...] zł oraz jej dochody z najmu w wysokości 700 zł. Skarżący jest właścicielem 1/2 domu o powierzchni [...] m- w N. , mieszkania w K. o powierzchni [...] m-, działki w N. wielkości [...] ara oraz w - właścicielem działek położonych w N. wielkości [...] ara, [...] ara i [...] ara, - mieszkania o powierzchni [...] m- w K. we współwłasności z żoną, udział 1/12 we własności domu o powierzchni [...] m- w K. oraz garaż o powierzchni [...] m- w K. Żona skarżącego jest współwłaścicielką działki o powierzchni [...] ara w N. (wielkość udziału 1/2) oraz współwłaścicielką domu o powierzchni [...] m- w K. (wielkość udziału 1/12). Skarżący posiada zasoby pieniężne w postaci lokat terminowych o wartości [...] zł oraz funduszy inwestycyjnych o wartości [...] zł. Nadto w oświadczeniu skarżący podniósł zarzuty, dotyczące istoty sprawy. Wniosek został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] października 2008. We wniesionym sprzeciwie H.S. domagał się częściowego zwolnienia od opłat sądowych zarzucając w szczególności nieuwzględnienie znacznych kosztów utrzymania domu, położonego w N. , oraz nakładów na rehabilitację niepełnosprawnej małżonki. Wskazał również na wysokie kwoty spłat, zasądzone od niego oraz od jego żony w postępowaniu o zniesienie współwłasności, przedkładając postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 2007 roku, sygn. akt [..] , z którego wynika, iż na rzecz uczestników postępowania od niego i żony solidarnie zasądzono kwotę [...] zł. . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.)- od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.) Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te- a wśród nich wpis- są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie- na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). Wynikający ze złożonych oświadczeń i przedłożonych dokumentów stan majątkowy skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Z całą pewnością H. S. jest w stanie ponieść konieczne obecnie koszty, w postaci całości wpisu sądowego od skargi na decyzję, nie narażając przy tym ani siebie, ani swojej rodziny na uszczerbek koniecznego utrzymania. Uiszczenie wpisu od skargi, której przedmiotem jest decyzja z zakresu architektury i budownictwa, w myśl § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wynoszącego 500 zł, z całą pewnością nie przekracza majątkowych możliwości skarżącego. Prawo pomocy jest instytucją, stworzoną z myślą o osobach, które z definicji nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy, nie rezygnując przy tym z koniecznego, niezbędnego dla egzystencji utrzymania, a odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć im drogę do sądu. Z całą pewnością skarżący nie należy to tej kategorii osób, a wymóg poniesienia przez niego na tym etapie postępowania kosztów wpisu, stanowiących relatywnie niewielką część dochodów jego i rodziny, nie może być uważane za ograniczenie możliwości obrony praw na drodze sądowej. H S. podniósł co prawda, iż ponosi wysokie koszty opłat związanych z posiadanymi nieruchomościami oraz z rehabilitacją żony, jednakże w ocenie Sądu stan majątkowy skarżącego- liczne udziały we własności nieruchomości, a także kwoty pieniężne, zgromadzone na lokatach i w funduszach inwestycyjnych świadczą o tym, że - korzystając z posiadanego majątku- jest w stanie uiścić żądane koszty postępowania bez jakiegokolwiek uszczerbku dla utrzymania zarówno własnego, jak i rodziny. Dodatkowo, zasady logicznego rozumowania i doświadczenie życiowe prowadzą do wniosku, iż skoro skarżący zdołał wygospodarować tak znaczne kwoty pieniężne celem zgromadzenia ich na lokatach terminowych oraz zainwestowania w fundusze inwestycyjne, nawet przy wykorzystaniu bieżących dochodów rodziny, bez sięgania do szeroko pojętych oszczędności czy wyzbywania się składników majątku ruchomego może ponieść żądane koszty, nie narażając się na uszczerbek utrzymania. Odnośnie kosztów, które skarżący ma obowiązek ponieść w związku ze zniesieniem współwłasności, trzeba wskazać, że spłaty zostały zasądzone z uwagi na przyznanie prawa własności nieruchomości lokalowej, której wartość z całą pewnością przekracza wysokość należnych spłat. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.