II SA/Kr 979/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 31 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę postanawia zwolnić K.W. od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.W. zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] roku Nr: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną Z.W. oraz z 4-letnim synem T.W. Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go zasiłek rodzinny w wysokości 48 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna wielkości [...] ha. Skarżący nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Posiada zadłużenie w wysokości [...] tys. zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy K.W. podniósł, iż jego rodzina utrzymuje się z pracy w gospodarstwie rolnym oraz zasiłku rodzinnego. Gospodarstwo przynosi minimalny dochód. Skarżący, ani jego żona, nie są w stanie podjąć żadnych prac dorywczych, gdyż w jego środowisku brak jest tego rodzaju ofert. Skarżący ponosi koszty związane z utrzymaniem domu, leczeniem. Opłaca składki KRUS, zakupuje środki ochrony roślin, nawozy sztuczne. Ponosi także koszty wynajmu maszyn do prac polowych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 wspomnianej ustawy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego wielkości [...] ha (wysokość tych dochodów określono na [...] zł) oraz zasiłku rodzinnego w wysokości 48 zł. Na utrzymaniu skarżącego i jego żony pozostaje 4-letni syn. Rodzina ponosi wydatki związane z koniecznym utrzymaniem, leczeniem, a także zakupem nawozów i środków ochrony roślin oraz wynajęciem maszyn do pracy w polu. Skarżący nie dysponuje oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi, które mógłby spieniężyć na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Posiada zadłużenie w wysokości [...] zł. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należy do osób majętnych i nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku we koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).