II SA/Kr 979/08
WyrokWSA w Krakowie2008-12-22
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Joanna Tuszyńska, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę cmentarza parafialnego może zostać utrzymana w mocy, jeśli istnieją wątpliwości co do spełnienia wymogów sanitarnych, geologicznych i dotyczących wpływu inwestycji na otoczenie, a także czy oświadczenie projektanta może stanowić wystarczający dowód w tej sprawie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej naruszyły prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności, organy nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących spełnienia wymogów sanitarnych i geologicznych, opierając się w dużej mierze na oświadczeniu projektanta, co w kontekście sporności sprawy było niewystarczające. Ponadto, brak było jasności co do uzgodnień z rzeczoznawcami i ich dokumentacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę cmentarza parafialnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym wadliwe projektowanie i uzgodnienia. Wskazywał na problemy z poziomem wód gruntowych, zgodnością z planem zagospodarowania przestrzennego oraz potencjalną uciążliwość inwestycji dla otoczenia. Sąd uchylił obie decyzje z powodu istotnych naruszeń prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty D. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji umorzono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Barbara Pasternak Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; Sygn. akt II SA/Kr 979/08 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Barbara Pasternak Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2008 r. wniosku K. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: umorzyć postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją nr [...] z dnia [...].05.2008r. (znak: [...] Starosta D. , działając na podstawie art.28, art.33 ust. 1, art.34 ust.4 i art.36 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz.U. z 2006 r. nr. 156 poz. 1118 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił Parafii Rzymskokatolickiej p.w.[...] w R. pozwolenia na budowę cmentarza parafialnego, kaplicy (kostnicy) oraz toalet przenośnych z wewnętrznymi instalacjami na nieruchomości położonej w R. a oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. 1 .
W części decyzji dotyczącej szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych postanowiono, że obiekt ma być wykonany zgodnie "z zatwierdzonym projektem budowlanym przy zachowaniu warunków i uwag zawartych w opiniach organów, instytucji i rzeczoznawców uzgadniających projekty oraz zezwoleniach na czasowe zajęcie nieruchomości spisanych z właścicielami nieruchomości
- uzg. z rzeczoznawcą d/s. bhp nr [...] z dnia 05.03.2008r.
- uzg. z rzeczoznawcą d/s. sanit. Mg. nr [...] z dnia 30.01.2008r.
- decyzja Starosty D. znak: [...] z dnia [...].01.2000 r."
Odwołanie K.W. nie zostało uwzględnione i Wojewoda , decyzją z dnia [...].08.2008r, (znak: [...] ) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje.
1. projekt budowlany przedmiotowego cmentarza jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego Uchwałą Rady Gminy Radgoszcz Nr XVI/96/2004 z dnia 30 kwietnia 2004 r.
2. zgodny jest również z wymaganiami ochrony środowiska. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257 poz. 2573 z późn. zm.), budowa cmentarza nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Tym samym należy uznać, że obiekt ten nie będzie uciążliwy dla otoczenia.
3. zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 marca 2008r. w sprawie wymagań, jakie winny spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku zwłok i szczątków (Dz.U. Nr 48 z 2008r. poz. 284) usytuowanie terenu cmentarza powinno wykluczać możliwość wywierania szkodliwego wpływu na otoczenie, a w szczególności powinno spełniać wymagania wskazane w przepisach określających, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. Nr 52 z 1959r. póz. 315) wynika, że odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m, odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone,
4. na podstawie oświadczenia projektanta zawartego w opisie do projektu budowlanego, że wydzielona pod budowę cmentarza część działki nr 2 oznaczona jako działka nr 1 na skutek nawiezienia terenu ziemią uzyskała głębokość do zwierciadła wody gruntowej wynoszącą minimum 2.5 m p.p.t i spełnia warunki dla projektowanych cmentarzy. Spełnione zatem zostały warunki opinii geologicznej opracowanej przez Przedsiębiorstwo Hydro - Geologiczne w D. Wszystkie istniejące budynki zlokalizowane w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiadają sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. Kierunek spływu wód podziemnych na działce nr 1 odbywa się z północnego zachodu na południowy wschód, a więc od strony istniejącej zabudowy siedliskowej.
5. projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie rzeczoznawców ds. higieniczno zdrowotnych i bhp, uzgodnienia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia i został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył K.W. i zarzucając naruszenie :
- przepisów prawa procesowego a to, art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a.
- przepisów prawa materialnego, "polegającą na wadliwym projektowaniu inwestycji i dokonywaniu w projekcie uzgodnień przez osoby, które nie znały przedmiotu"
wniósł o:
1. o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty D.
2. o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
3. o zwolnienie w całości od kosztów postępowania sądowego.
4. o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków:
5. o zwrócenie się do Przedsiębiorstwa Hydrogeologicznego [...] w D. o wskazanie z imienia, nazwiska i adresu osób dokonujących badań geologicznych na terenie R. pod zamierzoną inwestycję w postaci budowy cmentarza a po ich ustaleniu - wezwanie ich na rozprawę celem przesłuchania w charakterze świadków.
6. o zwrócenie się do Rady Gminy o nadesłanie chronologicznie odpisów wszystkich uchwał tego organu za 2003 r. i 2004 r.
7. o załączenie akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygn. II SA Kr 2461/00 - celem dopuszczenia dowodu z zalegających tam dokumentów oraz wyników postępowania.
8. o dopuszczenie dowodu z opinii geologicznej, opracowanej przez wybrany przez Sąd podmiot na okoliczność ustalenia, czy miejsce planowanej inwestycji spełnia wymogi planowanej inwestycji.
W uzasadnieniu podniósł, że :
- organ II instancji utrzymując w mocy decyzje Starosty sankcjonuje bezprawie, jakiego się można tzw. "gołym okiem" dopatrzyć przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy.
- żaden z zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji Starosty D. nie został podzielony, "chociaż dogłębne i obiektywne rozpoznanie sprawy pozwoliłoby organowi II Instancji dostrzec szereg problemów i uchybień, jakich dopuścił się organ l Instancji, a tym samym organ odwoławczy złamał te same normy prawne, co organ, którego decyzję rozpoznawał'.
- pomimo uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. - nie poinformowano skarżącego o możliwości zapoznania się z tak uzupełnionymi dowodami i wypowiedzenia się co do ich treści. Tego typu obraza prawa uniemożliwiła konstatację, iż decyzja organu l instancji była obarczona aż tak poważnym brakiem formalnym jak brak oświadczenia projektanta B.W. o posiadanych uprawnieniach projektowania oraz do przynależności do Izby Architektów,
- osobista inicjatywa skarżącego, pozwoliła na ustalenie, że poza B.W. prawdopodobnie żadna z osób, które figurują jako osoby współodpowiedzialne za projekt nie były na miejscu planowanej inwestycji i nie przeprowadzały ani oględzin ani tym bardziej badań, które pozwoliłyby im stwierdzić, że planowana inwestycja jest uzasadniona tak pod względem formalnym jak i praktycznym. Fakt ten mają potwierdzić zawnioskowani w skardze świadkowie,
- wbrew temu co twierdzi zaskarżona decyzja, że projekt budowlany cmentarza jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, tak nie jest gdyż Rada Gminy podjęła aż dwie uchwały, dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego tego wycinkowego terenu. Pierwsza uchwała zapadła w 2003 r., i była zaskarżona, jednak bezskutecznie. W dniu 30 kwietnia 2004r. podjęto ponowną uchwałę w tej samej sprawie, co jest sprzeczne z prawem.
- błędnie się wywodzi w decyzji, że skoro budowa cmentarza nie stanowi inwestycji mogącej znacząco wpływać na środowisko - i nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko to tym samym uznać należy, że obiekt ten nie będzie uciążliwy dla otoczenia. W tej konstatacji pomylono pojęcie obiektu "uciążliwego dla środowiska" i uciążliwego dla otoczenia. Otóż z całą pewnością obiekt w postaci cmentarza z kaplicą kostnicą, jest uciążliwy dla otoczenia a w szczególności dla zamieszkujących wokół planowanej inwestycji rodzin, które miejsce wiecznego spoczynku będą miały do końca swojego życia przed oczyma,
- zaskarżoną decyzją oparto na wadliwie opracowanej opinii geologicznej. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19.10.2004 r. uchylono do ponownego rozpoznania zaskarżoną w tym postępowaniu decyzję, której integralnym załącznikiem była opinia geologiczna, opracowana przez Przedsiębiorstwo Hydrogeologiczne [...] w D. Po wydaniu wskazanego wyroku nie toczyły się już żadne inne postępowania - (a przynajmniej skarżący o takowych nie byłe informowany, co przy ich toczeniu stanowiłoby naruszenie art. 28 k.p.a., albowiem dotyczyły jego interesu prawnego) -z których wynikałoby, że organa sanitarne po uchyleniu swoich decyzji, zatwierdzających opinię geologiczną ponownie ją badały i zatwierdzały. Skoro w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w powołanej sprawie stwierdzono, że opinia geologiczna zawiera wady - ten sam dokument nie mógł być obecnie żadnym dowodem w sprawie, gdyż obarczony jest nie tylko wadami merytorycznymi ale i wadą formalną,
- dowiedział się niedawno - że pracownicy firmy, opracowującej projekt zarzucali, że podłoże jest zbyt mokre i że nie nadaje się pod cmentarz. Pomimo to wydano opinie, która zawiera zgoła inne konkluzje. Z tego powodu wniósł o zwrócenie -się do. Przedsiębiorstwa Hydrogeologicznego [...] w D. o wskazanie z imienia, nazwiska i adresu osób dokonujących badań geologicznych, gdyż tylko bezpośrednie dotarcie do osób, wykonujących odwierty może pozwolić na ujawnienie prawdy. Złożone w tym zakresie oświadczenie projektanta jest sprzeczne z prawem i stanem faktycznym,
- w terenie nie ma odpowiedniego dla cmentarza poziomu wód gruntowych. W chwili opiniowania, o czym była wyżej mowa wskazywano, że teren należy podnieść do najmniej 2,5 m nad zwierciadłem wody gruntowej. Wbrew oświadczeniu projektanta - nie uczyniono tego ani na taką wysokość ani też na terenie całej działki, którą obejmuje inwestycja. Nadto nawożenie tego gruntu nie było z nikim uzgadniane a inwestor nie miał na tego typu czynności żadnej legitymacji prawnej. Nawożenie gruntu zmienia stosunki wodne, a te są dodatkowo wadliwie w opinii opisane. Najprawdopodobniej w tym zakresie opinia geologiczna została sfałszowana, stąd zasadny jest wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego podmiotu, mogącego wykonać badania geologiczne, aby należycie wyjaśnić nie tylko na jakiej wysokości znajduje się lustro wód gruntowych oraz z którym kierunku biegną naturalne cieki wodne,
- nie można zgodzić się z zalegającym w aktach sprawy dowodem w postaci oględzin miejsca inwestycji. Oględziny te przeprowadzone były w okresie, kiedy nie było od dłuższego czasu opadów atmosferycznych. Jeżeli spadnie nawet niewielki deszcz - teren staje się grząski i okresowo stoi na nim w rozlewiskach woda. Przedstawione do odwołania fotografie obrazują ten stan rzeczy a organ II instancji bez żadnego umotywowania, nadającego się do weryfikacji stwierdza autorytarnie, że zdjęcia to stan po roztopowy, kiedy ziemia jest jeszcze zamarznięta. Gdyby teren był faktycznie taki suchy, to budynek Kościoła nie nosiłyby śladów zamakania. Nie można się zatem z Wojewodą zgodzić, ze stan budynku kościoła nie ma nic do rzeczy ze stanem poziomu wód gruntowych na działce, gdzie planowana jest inwestycja,
- nie jest prawdą, że wszystkie budynki, korzystające z wody są podłączone do instalacji wodociągowej. Skarżący jest rolnikiem, hoduję zwierzęta inwentarskie, które poją się wodą ze studni oraz stawu, zlokalizowanego na jego posesji. Tak studnia jak i staw znajdują się bliżej niż 150 m od cmentarza. Wykorzystuję wodę ze studni do własnych celów a więc lokalizacja cmentarza nie jest możliwa. Nie ma przy tym znaczenia, że na działce skarżącego jest wodociąg, albowiem nikt nie może go zmusić, żeby korzystał z niego a nie z wody, którą ma na działce i która jest za darmo, w przeciwieństwie do wody wodociągowej, za którą przecież należy zapłacić.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione z w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.o.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lit. "c").
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rezultatem prawidłowo zebranego materiału dowodowego i jego oceny jest decyzja administracyjna, której jednym z elementów jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie powinno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa (art.107§ 3 kpa).
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji (za wyjątkiem przypadku określonego w art. 138 § 3 k.p.a.).
Organ drugiej instancji nie może ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę. Oznacza to, że organ odwoławczy ma rozpoznać żądania strony i odnieść się do nich w uzasadnieniu.
Skarga musi prowadzić do uwzględnienia zawartego w niej wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji.
Uzasadnienie decyzji organu l instancji jest wyjątkowo lakoniczne a samo rozstrzygnięcie nie do końca zrozumiałe. Organu l instancji w swoim rozstrzygnięciu zawiera postanowienie, że obiekt ma być wykonany zgodnie "z zatwierdzonym projektem budowlanym przy zachowaniu warunków i uwag zawartych w opiniach organów, instytucji i rzeczoznawców uzgadniających projekty oraz zezwoleniach na czasowe zajęcie nieruchomości spisanych z właścicielami nieruchomości
- uzg. z rzeczoznawcą d/s. bhp nr [....] z dnia 05.03.2008r.
- uzg. z rzeczoznawcą d/s. sanit. Mg. nr [...] z dnia 30.01.2008r.
- decyzja Starosty D. znak: [...] z dnia [...]01.2000 r."
W aktach sprawy, zresztą nieuporządkowanych - w projekcie budowlanym - odnaleziono decyzje Starosty D. z dnia [...].01.2000 r. , zatwierdzającą "Dokumentacje geologiczną dla szczegółowego rozpoznania stanu środowiska gruntowo-wodnego pod budowę cmentarza i domu pogrzebowego w R.-K. opracowaną przez Przedsiębiorstwo Hydrogeologiczne [...] w D. - mgr inż. A.P. , mgr inż. I.J.D. - grudzień 1999 r. ". Jako podstawę prawną powyższej decyzji wskazano przepis art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 4.02.1994 r. , Prawo geologiczne i górnicze. W dniu wydania przedmiotowej decyzji, co dopiero wspomniany art. 45 ust. 1 miał treść: "Dokumentację geologiczną zatwierdza w drodze decyzji właściwy organ państwowej administracji geologiczne/'. Brak jest wzmianki, czy jest to decyzja ostateczna. Z zatwierdzonej dokumentacji geologicznej wynika, że "warunkiem dopuszczenia badanego terenu.. ..jest podniesienie całej powierzchni omawianej parceli do takiej wysokości, która pozwoli na uzyskanie głębokości zwierciadła wody gruntowej, wynoszącej minimum 2,5 m ppt." Organu l instancji w uzasadnieniu swej decyzji w ogóle na ten temat się nie wypowiada. Organ odwoławczy, w tym zakresie ustala, że "na podstawie oświadczenia projektanta zawartego w opisie do projektu budowlanego, że wydzielona pod budowę cmentarza część działki nr 2 oznaczona jako działka nr 1 na skutek nawiezienia terenu ziemią uzyskała głębokość do zwierciadła wody gruntowej wynoszącą minimum 2.5 m p.p. f / spełnia warunki dla projektowanych cmentarzy. Spełnione zatem zostały warunki opinii geologicznej opracowanej przez Przedsiębiorstwo Hydro - Geologiczne w D".
Mając na uwadze fakt, że skarżący wszystkie te fakty przez całe postępowanie kontestuje, nie można było uznać, że oświadczenie projektanta - zatrudnionego przez inwestora - jest wystarczającym dowodem na fakt wykonania zalecenia dokumentacji geologicznej. Podobnie rzecz się ma, z ustaleniem, "że wszystkie istniejące budynki zlokalizowane w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiadają sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone". l ten fakt, ustalono "na podstawie projektu budowlanego cmentarza". Nie można uznać, aby w przypadku tak spornej sprawy, oświadczenie projektanta mogło stanowić wyłączną podstawę dokonanych ustaleń.
Z uwagi na okoliczności sprawy celowe było dokonanie oględzin z udziałem stron i ponownie rozpoznając sprawę organ dokona oględzin z udziałem stron. W aktach sprawy odnaleziono "Protokół z dnia 25 czerwca 2008 r., z wizji lokalnej na dz. Nr 1 w R. – K. " sporządzony przez "Organ Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego ...", protokół ten sporządzony bez udziału skarżącego a jedynie z udziałem inwestora nie może być uznany za dowód, zresztą orzekające organy na ten dokument się nie powołują. Za koniecznością przeprowadzenia oględzin i to być może z udziałem biegłego geologa - przemawiać może fakt, omówiony przez organ II instancji, iż w aktach sprawy znajdują się fotografie, jedne wykonane przez skarżącego i drugie wykonane przez przedstawicieli organu l instancji. Organ dostrzega, że w obu materiałach fotograficznych " obraz terenu jest zdecydowanie odmienny'1. W sposób jednoznaczny musi zostać ustalone, że teren na całym swym obszarze podniesiony został i to w sposób trwały w taki sposób, że zostanie uzyskana głębokości zwierciadła wody gruntowej, minimum 2,5 m ppt.
Nie można uznać, za wystarczające dowodowe stwierdzenie zaskarżonej decyzji, że "Istniejący staw na działce skarżącego, który jak twierdzi służy do pojenia zwierząt, znajduje się w odległości 70 m od projektowanego cmentarza ,.nie narusza dyspozycji § 3 ust. 1 przytoczonego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze". Jest to konstatacja ale nie wiadomo i jaki dowód oparta.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze - Odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone.
Organy muszą mieć uwadze, że cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze w § 1 ust. 1 statuuje zasadę, że teren pod cmentarz powinien być lokalizowany w sposób wykluczający możliwość wywierania szkodliwego wpływu cmentarza na otoczenie. Podobnie § 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 marca 2008 r. w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku zwłok i szczątków, stanowi, że usytuowanie terenu cmentarza powinno wykluczać możliwość wywierania szkodliwego wpływu na otoczenie, w szczególności powinno spełniać wymagania wskazane w przepisach określających, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze.
Fakt, że dany teren w planie zagospodarowania przeznaczony jest pod cmentarz nie zwalnia organu administracji architektoniczno-budowlanej do badania czy konkretna lokalizacja nie wywrze szkodliwego wpływu na otoczenie.
Obowiązkiem organu jest więc uzasadnienie, dlaczego uważa, że w analizowanym przypadku odległość może być zmniejszona do 70 m, i czy teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. Chodzi o wszystkie budynki a więc także gospodarcze w których uzasadnione jest korzystanie z wody. Orzekające organy muszą dokonać pełnych ustaleń, że lokalizacja cmentarza nie wywrze szkodliwego wpływu na jego otoczenie a nie tylko na środowisko, co trafnie podnosi skarga.
Decyzja organu l instancji postanawia, że obiekt ma być wykonany zgodnie z warunkami i uwagami "
- uzg. z rzeczoznawcą d/s. bhp nr [...] z dnia 05.03.2008r.
- uzg. z rzeczoznawcą d/s. sanit. Mg. nr [...] z dnia 30.01.2008 r. ".
Zupełnie nie wiadomo o jakie uzgodnienia chodzi, nie wiadomo, gdzie są te dokumenty. Utrzymując w mocy decyzje organu l instancji, organ odwoławczy nie dostrzegł, że takie rozstrzygnięcie decyzji jest niezrozumiałe. Organ musza mieć na uwadze, że celem postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej jest rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach strony. Jednym z niezbędnych elementów każdej decyzji jest "rozstrzygnięcie". To rozstrzygnięcie, będące treścią decyzji, przesądza o istocie sprawy, określa prawa i obowiązki strony. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na E.O. potrzebę poddania takiej decyzji kontroli prawidłowości jej wykonania.
Naprowadzone wyżej okoliczności przesądzają o tym że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji, naruszają prawo w tak istotnym stopniu, że musiały zostać uchylone.
Wnioski skarżącego zawarte w skardze a zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przesłuchanie świadków nie mogły być uwzględnione. Sąd może na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów (art. 106 § 3 p.o.p.s.a ).
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art. 135 oraz 152 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło