II SAB/Kr 131/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M.K. na przewlekłość postępowania Wojewody [....] p o s t a n a w i a wniosek oddalić W dniu 6 czerwca 2014 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.K. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę [....]. We wniosku skarżąca podniosła, iż jest osobą w podeszłym wieku, ukończyła 90 lat. Posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wymaga rehabilitacji i często korzysta z turnusów rehabilitacyjnych. Wysokość jej świadczenia emerytalnego wynosi 1.717,65 zł. Skarżąca podała, iż znaczną część emerytury wydaje na leki. Rubryki formularza dotyczące oświadczenia o stanie rodzinnym i majątku zostały przez stronę przekreślone. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, M.K. , działająca przez pełnomocnika – córkę, A.K. , została wezwana do złożenia w terminie 7 dni stosownych oświadczeń i dokumentów na okoliczność wykazania jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a to: wskazania wszystkich osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z określeniem wysokości miesięcznego dochodu osiąganego przez te osoby, wyjaśnienie gdzie mieszka i czyją własność stanowi przedmiotowa nieruchomość, udokumentowania za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy, a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na żywność i leki, przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące z aktualnym saldem, ewentualnie, w razie braku konta, ostatniego odcinka poobieranego świadczenia emerytalnego, a także oświadczenia, czy korzysta z pomocy społecznej. Wezwanie, jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 czerwca 2014 roku. Tym samym termin do uzupełnienia braków upływał z dniem 7 lipca 2014 roku. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżąca nie odniosła się do wezwania. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Zdaniem orzekającego M.K. nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez stronę oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez skarżącą wykonane. Przede wszystkim potwierdzenia wymagały dane dotyczące stanu majątkowego skarżącej, wyjaśnienia, gdzie strona zamieszkuje i czyją własność stanowi ta nieruchomość, a także czy zamieszkuje sama i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami. Orzekający dysponował, co prawda, danymi dotyczącymi wysokości pobieranego przez stronę świadczenia emerytalnego, jednakże brak było we wniosku jakichkolwiek informacji o ponoszonych przez skarżącą wydatkach. W takiej sytuacji niemożliwym jest ustalenie relacji miesięcznych wpływów budżetu domowego do wysokości ich niezbędnych obciążeń. Przedłożenie przez stronę żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez nią w rubryce 10 formularza "PPF", ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca się znajduje. M.K. nie odniosła się jednak do skierowanego do niej wezwania. Niezłożenie przez skarżącą dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące jej możliwości płatniczych. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, że faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym wniosek o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II OZ 1112/06, postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II FZ 126/05) należało oddalić na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.