II SAB/Kr 137/21

WyrokWSA w Krakowie2021-11-24

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Małgorzata Łoboz, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia informacji o przebiegu drogi zawodowej adwokata oraz o toczących się postępowaniach dyscyplinarnych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w zakresie pytania dotyczącego postępowań dyscyplinarnych, stwierdzając bezczynność organu w tym zakresie. Jednocześnie sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności co do informacji o przebiegu drogi zawodowej, częściowo je udostępniając, a w pozostałej części wyjaśniając brak posiadania danych. Sąd uznał, że informacje o postępowaniach dyscyplinarnych wobec adwokata stanowią informację publiczną, a RODO nie stanowi przeszkody do ich udostępnienia.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przebiegu drogi zawodowej adwokata oraz o toczące się postępowania dyscyplinarne. Organ częściowo udzielił informacji, a w pozostałym zakresie stwierdził, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej lub nie posiada ich. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, twierdząc, że część żądanych danych nie ma charakteru informacji publicznej i że wniosek stanowi nadużycie prawa.
Rozstrzygnięcie
I. Zobowiązano Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w zakresie pytania określonego w punkcie 2 wniosku z dnia 26 maja 2021 r. II. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. III. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. IV. Zasądzono od Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 26 maja 2021 r. I. zobowiązuje Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w zakresie pytania określonego w punkcie 2 wniosku z dnia 26 maja 2021 r. II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie IV. zasądza od Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. D. zwrócił się w dniu 26 maja 2021 roku do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z prośbą o udzielenie – w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej – następujących informacji dotyczących adw. B. A. prowadzącej Kancelaria w D. ul. [...] cyt.: "1. Informacje o przebiegu drogi zawodowej: gdzie jeszcze wykonywała zawód adwokata i od kiedy, czy pełniła jakieś funkcje w palestrze, kto był jej patronem 2. Czy toczyły się postępowania dyscyplinarne i ile ich było ?" Jako sposób udostępnienia informacji publicznej wskazano adres poczty elektronicznej. W odpowiedzi, w dniu 28 maja 2021 roku na podany adres email organ odpisał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, w szczególności nie stanowią takiej informacji wiadomości o ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych (nie podlega przepisom o informacji publicznej zarówno fakt czy miały, bądź czy nie miały one miejsca). Ponadto Okręgowa Rada Adwokacka w K. nie posiada danych dotyczących np. patrona Mec. A. ani przebiegu jej aplikacji, ponieważ tej nie odbywała w [...] Izbie Adwokackiej. Natomiast w publicznych rejestrach, dostępnych internetowo zawarte są informacje, że Adwokat B. A. została wpisana na listę adwokatów uchwałą ORA w R. z dnia 29 kwietnia 1999 roku. Po przeniesieniu do Izby [...] z dniem 1 grudnia 1999 roku rozpoczęła wykonywanie zawodu adwokata w D.. Adwokat nie pełniła żadnych funkcji w Izbie Adwokackiej w K.. Pismem z dnia 15 czerwca 2021 roku (nadanym w dniu 16 czerwca 2021 roku) P. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność "Prezesa Okręgowej Rady Adwokackiej w K." w udostępnieniu informacji publicznej zarzucając naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący domagał się zobowiązania organu do załatwienia wniosku. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo udzielenia w dniu 28 maja 2021 roku odpowiedzi, skarżącemu "nie udostępniono żądanych informacji dotyczących ścieżki kariery nie informując gdzie mogą się one znajdować ani informacji dotyczących postępowań i wyroków dyscyplinarnych". Wobec tego upłynął już termin udzielenia informacji publicznej wynikający z art. 13 ust. 1 ustawy. Tymczasem każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialnotechniczna), a w przypadku gdy istnieją ku temu podstawy prawne przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Skarżący podkreślił, że żądaniem nie były objęte informacje o życiu prywatnym adwokata B. A., lecz o jej poczynaniach zawodowych i postępowaniach dyscyplinarnych w dodatku po anonimizacji danych wrażliwych. B. A. funkcjonuje w społeczeństwie jako osoba zaufania publicznego i wykonuje zadania publiczne więc ścieżka kariery, jak i każde postępowanie dyscyplinarne i każdy wyrok dyscyplinarny pozostaje w określonym związku z wykonywaniem zadań publicznych. Okręgowa Rada Adwokacka powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa, a więc jest podmiotem, którego działania służą realizacji kluczowych w demokratycznym państwie prawnym zadań. Oczywistym jest więc, że udostępnienie informacji dotyczącej adwokata stanowi klasyczny przykład informacji o charakterze publicznym. Adwokat podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych (a była wyznaczonym skarżącemu pełnomocnikiem z urzędu), korzysta z ochrony prawnej, podobnie jak sędzia i prokurator, bowiem jest funkcjonariuszem publicznym. Dlatego też adwokat jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego i korzystająca w związku z jego wykonywaniem z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, realizuje funkcje i zadania publiczne. Odpowiedzialność dyscyplinarna jest formą odpowiedzialności karnej, a skoro tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organ samorządu zawodowego jest formą wykonywania władzy publicznej i w konsekwencji żądane informacje stanowią informacją publiczną. Zdaniem skarżącego, jako obywatel RP ma prawo wiedzieć, jak wyglądała kariera zawodowa adwokata który został mu wyznaczony i jak przebiegał nadzór Okręgowej Rady Adwokackiej, kontrola zachowań i przebieg postępowań dyscyplinarnych. Dla wzmocnienia swojego stanowiska skarżący odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ wyjaśnił,, że wiadomość z dnia 28 maja 2021 roku nie stanowi odmowy udostępnienia informacji publicznej, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze. Wiadomość ta udostępnia wnioskowane dane, jakie mają walor informacji publicznej. W pozostałym zakresie wnioskowane dane nie mają charakteru informacji publicznej, zatem nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co nie wymaga stwierdzenia w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych i poglądami doktryny, informacja stanowi informacją publiczną wtedy i tylko wtedy, gdy ma znaczenie dla ogółu społeczeństwa, a wnioskodawca domaga się udostępnienia tej informacji w interesie publicznym. Żądane przez skarżącego dane nie są ważne i interesujące dla ogółu społeczeństwa, a mają służyć realizacji jego partykularnych interesów. Wniosek zatem stanowi nadużycie prawa, albowiem pod pozorem dostępu do informacji publicznej skarżący usiłuje uzyskać dane, które nie są pozyskiwane interesie społecznym, a dodatkowo ich ujawnienie może zagrażać interesom adwokata będącego przedmiotem wniosku skarżącego. Nadto zgodnie z art. 10 Rozporządzenia PE i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych (dalej: RODO) przetwarzania danych osobowych dotyczących wyroków skazujących oraz czynów zabronionych (w tym odpowiedzialności dyscyplinarnej) lub powiązanych środków bezpieczeństwa na podstawie art. 6 ust. 1 RODO wolno dokonywać wyłącznie pod nadzorem władz publicznych lub jeżeli przetwarzanie jest dozwolone prawem UE lub prawem państwa członkowskiego przewidującymi odpowiednie zabezpieczenia praw i wolności osób. których dane dotyczą. Wszelkie kompletne rejestry wyroków skazujących są prowadzone wyłącznie pod nadzorem władz publicznych. Ten warunek nie jest spełniony, bowiem brak jest w Polsce regulacji w pełni zabezpieczających prawa osób przeciwko którym toczy się postępowanie dyscyplinarne lub skazanych dyscyplinarnie, w przypadku ujawnienia ich danych i danych dotyczących czynu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W niniejszej sprawie wniosek z dnia 26 maja 2021 roku o udostępnienie informacji publicznej skierowany został do Okręgowej Rady Adwokackiej w K.. Zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP samorządy zawodowe, sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.Dz. U. z 2020 r., poz. 1651) wynika, że adwokatura jest zorganizowana na zasadach samorządu zawodowego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Okręgowa rada adwokacka, której zadania zostały określone w art. 44 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-6 ustawy Prawo o adwokaturze jest organem izby adwokackiej (art. 39 pkt 2 w/w ustawy), a więc w istocie organem samorządu zawodowego, czyli podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2019 r., sygn. I OSK 2620/17; powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art. 48 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze reprezentowanie okręgowej rady adwokackiej, kierowanie jej pracami, przewodniczenie na jej posiedzeniu oraz wykonywanie czynności przewidzianych w ustawie należy do dziekana. W związku z powyższym stwierdzić należało, że skoro skarżący skierował wniosek o udzielenie informacji publicznej do Okręgowej Rady Adwokackiej to podmiotem zobowiązanym do odpowiedzi na ten wniosek był Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej. Okoliczność ta zresztą nie była kwestionowana. Istotą sporu pozostawało natomiast zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji publicznej. Jak już wspomniano, zakres przedmiotowy u.d.i.p. określa pojęcie informacji publicznej, o którym mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W świetle tego przepisu informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. Wracając do meritum sprawy, wskazać wypada, że przedmiotem wniosku były informacje dotyczące adw. B. A. wpisanej na listę adwokatów prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w K.. Skarżący domagał się informacji o przebiegu jej drogi zawodowej, w jakich miejscach i okresach wykonywała zawód, czy pełniła jakieś funkcje w palestrze, kto był jej patronem, a także czy toczyły się względem niej postępowania dyscyplinarne i ile ich było. Lektura udzielonej skarżącemu odpowiedzi organu z dnia 28 maja 2021 roku wskazuje na daleko idącą niekonsekwencję organu. Mianowicie najpierw stwierdza, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, a w szczególności nie stanowią takiej informacji wiadomości o ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych, następnie zaś informuje, że nie jest w posiadaniu danych dotyczących patrona adw. B. A. ani przebiegu jej aplikacji (z racji tego, że nie odbywała jej w [...] Izbie Adwokackiej); odwołując się do upublicznionych danych wskazuje, że została wpisana na listę adwokatów uchwałą ORA w R. z dnia 29 kwietnia 1999 roku, a po przeniesieniu do Izby [...] z dniem 1 grudnia 1999 roku rozpoczęła wykonywanie zawodu adwokata w D.; a także wyjaśnia, że adwokat nie pełniła żadnych funkcji w Izbie Adwokackiej w K.. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ nie odniósł się w zasadzie jedynie do żądania objętego punktem drugim dotyczącym informacji o postępowaniach dyscyplinarnych. W pozostałym zakresie bądź udzielił wnioskowanych informacji (słusznie uznając ich publiczny charakter) bądź wyraźnie oświadczył, że nie jest w ich posiadaniu, co stanowi wystarczające zadośćuczynienie wnioskowi. Należy zaznaczyć, że w sytuacji gdy organ nie posiada żądanej informacji publicznej, jego obowiązek ogranicza się do wyartykułowania powyższej okoliczności wnioskodawcy. Brak dysponowania informacją i powiadomienie o tym fakcie nie pozwalają na skuteczne postawienie organowi zarzutu bezczynności Natomiast stanowisko organu, że zapytanie o ewentualne postępowania dyscyplinarne jakie toczyły się wobec indywidualnie oznaczonego adwokata nie stanowi informacji publicznej nie jest trafne. W judykaturze powszechnie przyjmuje się możliwość uzyskania informacji o wynikach postępowań dyscyplinarnych, w tym dotyczących osób wykonujących zawód adwokata w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W powołanym już art. 17 ust.1 Konstytucji RP wskazano, że w drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Dokonując wykładni tego przepisu Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2004 roku, sygn. P 21/02 wskazał, że "konstytucyjnie wymagalne atrybuty "pieczy" samorządów zawodów zaufania publicznego nad "należytym wykonywaniem zawodów" pozostaje konsekwencją charakteru prawnego "pieczy" jako funkcji o cechach władztwa publicznego (...). Sam fakt powierzenia swoistej funkcji "nadzorczej" ("pieczy") samorządowi nie zmienia zasadniczo publicznej natury tej funkcji. Art. 17 ust. 1 Konstytucji in fine - poprzez werbalizację wymogu działania "w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony" - nie pozostawia wątpliwości co do priorytetowego traktowania interesu publicznego w ramach sprawowanej "pieczy". Dotyczy to również relacji "interesu publicznego" do środowiskowego interesu konkretnej korporacji zawodowej. Obowiązuje tu pierwszeństwo interesu publicznego w stosunku do interesu środowiskowego (...).". Nie ulega zatem wątpliwości, że sąd dyscyplinarny izby adwokackiej wykonuje zadania władzy publicznej. Okoliczność, iż ustawodawca przekazał sprawowanie sądownictwa dyscyplinarnego nad adwokatami do kompetencji organów adwokatury nie oznacza, że sprawując sądownictwo dyscyplinarne organy te zaprzestają wykonywania zadań władzy nad adwokatami, jak i nie prowadzi do utraty publicznego charakteru tej działalności (tak NSA w wyroku z dnia 24 stycznia 2018 roku, sygn. I OSK 394/16). W konsekwencji uznać należy, że kwestia, czy w stosunku do adwokata prowadzone było postępowanie dyscyplinarne stanowi sprawę publiczną, albowiem obejmuje dane związane ze sprawowaniem nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata (art. 3 pkt 3 ustawy Prawo o adwokaturze). Jak trafnie ujął to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 406/20 - "rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych nie odnoszą się do spraw organizacyjnych ani porządkowych, lecz do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie, a w szczególności udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Adwokat podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych, korzysta z ochrony prawnej, podobnie jak sędzia i prokurator, bowiem jest funkcjonariuszem publicznym (art. 7 ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze). Stąd też adwokat, jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego i korzystająca w związku z jego wykonywaniem z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, realizuje funkcje i zadania publiczne". Na przeszkodzie w udostępnieniu wnioskowanej informacji publicznej nie stoi również treść art. 10 rozporządzenia PE i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Przepis ten brzmi następująco: "Przetwarzania danych osobowych dotyczących wyroków skazujących oraz czynów zabronionych lub powiązanych środków bezpieczeństwa na podstawie art. 6 ust. 1 wolno dokonywać wyłącznie pod nadzorem władz publicznych lub jeżeli przetwarzanie jest dozwolone prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego przewidującymi odpowiednie zabezpieczenia praw i wolności osób, których dane dotyczą. Wszelkie kompletne rejestry wyroków skazujących są prowadzone wyłącznie pod nadzorem władz publicznych." Wbrew stanowisku przedstawionemu w odpowiedzi na skargę cytowana regulacja nie dotyczy orzeczeń wydawanych w postępowaniach dyscyplinarnych. Przywołany przepis odnosi się do przetwarzania danych osobowych dotyczących wyroków skazujących oraz czynów zabronionych lub powiązanych środków bezpieczeństwa. W piśmiennictwie dokonując wykładni zakresu obowiązywania ww. regulacji wskazuje się, że informacje o wyrokach skazujących to informacje o wyrokach, o których mowa w art. 413 § 2 kodeksu postępowania karnego lub art. 82 kodeksu postępowania w sprawach wykroczeń. Czyny zabronione stanowią informacje o przypadkach popełnienia przestępstwa (naruszenia obowiązującego prawa) przez daną osobę fizyczną, ale niestwierdzonych wyrokami sądowymi (np. informacja o nałożeniu mandatu karnego, który ukarany przyjął). Natomiast pojęcie powiązane środki bezpieczeństwa (related security measures) powinno być rozumiane jako środki karne w rozumieniu art. 39 kodeksu karnego, przy czym uwzględniając okoliczność, że zgodnie z RODO powinny być one "powiązane" (a więc orzekane łącznie lub w związku) z wyrokami skazującymi, można by przyjąć, że do tej kategorii informacji będą należeć środki zabezpieczające, które zostały wskazane w art. 93a § 1 kodeksu karnego (tak: P. Litwinski (red.), Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) [w:] P. Litwinski (red.) Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Wybrane przepisy sektorowe. Komentarz). Brak jest podstaw aby rozciągać postanowienia komentowanego przepisu na orzeczenia dyscyplinarne (por. P. Litwiński op. cit. oraz M. Sakowska-Baryła (red.), Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Komentarz, Warszawa 2018 – kom do art. 10 RODO). Kończąc wypada jeszcze zwrócić uwagę, że przepisy ustawy Prawo o adwokaturze nie zawierają regulacji szczególnych dotyczących podawania do publicznej wiadomości orzeczeń dyscyplinarnych względem ustawy o dostępie do informacji publicznej. W szczególności przepisu takiego nie stanowi art. 81 ust. 6 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu "sąd dyscyplinarny może orzec podanie treści orzeczenia do publicznej wiadomości w określony sposób, jeżeli uzna to za celowe ze względu na okoliczności sprawy, o ile nie narusza to interesu pokrzywdzonego". Na gruncie analogicznej regulacji dotyczącej prokuratorów Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2015 roku, sygn. akt I OSK 2057/14 wyjaśnił, że czym innym jest obowiązek urzędowego upublicznienia informacji publicznej, czym innym zaś udostępnienie jej na wniosek. Przepisy te pełnią zatem odmienną funkcję, w pierwszym przypadku chodzi o rodzaj dodatkowej dolegliwości dla obwinionego oraz względy prewencji ogólnej, w drugim o realizację konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. Skoro nie ma przepisów które regulują zasady i tryb udostępniania orzeczeń sądów dyscyplinarnych, to kontrola społeczna nad funkcjonowaniem sądów dyscyplinarnych może być sprawowana z wykorzystaniem narzędzia jakim jest ustawa o dostępie do informacji publicznej. Termin, w jakim informacja publiczna powinna zostać udostępniona na żądanie uprawnionego podmiotu, określa art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej we wskazanym art. 13 tej ustawy terminie, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji i niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji określonej w punkcie 2 wniosku. Z tego względu Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego jak w punkcie I wyroku. Obowiązkiem Sądu, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., było stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przypisania organowi kwalifikowanej postaci bezczynności. Dla uznania naruszenia prawa jako rażącego konieczne jest ustalenie, że bezczynność posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, jednak naruszenie to musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, sygn. I OSK 675/12). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Organ niezwłocznie zareagował na złożony wniosek i chociaż zajęte stanowisko było częściowo błędne, to jednak nie sposób przypisać postępowaniu organu rażącego naruszenia prawa. W punkcie III wyroku Sąd oddalił skargę odnośnie informacji żądanych w punkcie 1 wniosku, a to wobec uznania, że organowi nie można zarzucić bezczynności w tym zakresie. Jak już wyżej wyjaśniono organ, mimo zakwestionowania prawa skarżącego do żądania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, finalnie jednak udzielił odpowiedzi w części w jakiej była w jego posiadaniu, a w odniesieniu do żądania wskazania patrona oraz przebiegu aplikacji wyjaśnił, że nie dysponuje tymi danymi, ze względu na fakt, że adw. B. A. odbywała aplikację w innej izbie adwokackiej. O kosztach orzeczono jak w punkcie IV wyroku, na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 100 zł składa się uiszczony wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło