II SAB/Kr 151/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: ASR WSA Anna Kopeć WSA Joanna Cżłowiekowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Wójta Gminy B. w rozpoznaniu wniosku z dnia 14 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności, III. zasądza od Wójta Gminy B. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Wnioskiem z dnia 14 lutego 2025 r. (data wpływu do organu) M. S. zwrócił się do Wójta Gminy B. o udostępnienie kopii: 1) wniosku Radnych Rady Gminy B. , złożonego do budżetu na 2025 r. o wyburzenie remizy OSP w K. , wybudowanie nowej i zakup samochodu, 2) wszystkich wniosków, które zostały złożone do budżetu gminy w 2025 r. W piśmie z dnia 28 lutego 2025 r., znak: FN.1431.4.2025 Wójt Gminy B. odpowiedział następująco: "W odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej z dnia 14.02.2025 r., przesyłam w załączeniu kopie wniosków złożonych do budżetu na 2025 rok przez radnych, sołectwa i straże pożarne." W piśmie z dnia 10 marca 2025 r. wnioskodawca podał, że do dnia złożenia nin. pisma nie uzyskał informacji publicznej, zawartej w pkt 1 wniosku z dnia 14 lutego 2025 r., tj. kopii wniosku Radnych Rady Gminy B. złożonego do budżetu na 2025 r. o wyburzenie remizy OSP w K. , wybudowanie owej remizy i zakup samochodu. Wnioskodawca podał, że w dniu 30 grudnia 2024 r. na Sesji Rady Gminy B. wójt poinformował, że Radni złożyli wniosek o wyburzenie remizy OSP w K. , wybudowanie nowej i zakup samochodu. Nie ma zatem podstaw do nieudzielenia informacji w zakresie pkt 1 wniosku. Pismem z dnia 17 marca 2025 r. Wójt Gminy B. podał, że wniosek z dnia 14 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej został w całości zrealizowany w dniu 28 lutego 2025 r., kiedy to przedłożono wnioskodawcy kopie wniosków złożonych do budżetu na 2025 r. przez radnych, sołectwa i straże pożarne. W dniu 14 lipca 2025 r. M. S. złożył za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wójta Gminy B. , zarzucając naruszenie przepisów: - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, - art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej w skrócie u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, poprzez niewskazanie przez podmiot zobowiązany sposobu lub formy, w jakich informacja publiczna może być udostępniona niezwłocznie. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia punktu 1 wniosku z dnia 14 lutego 2025 r. (data wpływu do urzędu: 14 lutego 2025 r.), w zakresie udostępnienia kopii wniosku Radnych Rady Gminy B. złożonego w ramach procedury budżetowej na rok 2025, dotyczącego wyburzenia remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w K. , budowy nowego obiektu oraz zakupu samochodu pożarniczego; stwierdzenie bezczynności organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że pomimo wezwania pismem z dna 10 marca 2025 r. do udostępnienia brakującej informacji, do chwili obecnej organ nie udostępnił wnioskowanej informacji (pkt 1 wniosku). Pozostałe elementy wniosku zostały zrealizowane poprzez udostępnienie żądanych informacji. W piśmie z dnia 17 marca 2025 r., poinformowano skarżącego, że wniosek z dnia 14 lutego 2025 r. został w całości zrealizowany w dniu 28 lutego 2025 r., co jest niezgodne ze stanem faktycznym, albowiem wniosek nie został wykonany w pełnym zakresie. Brak przekazania wskazanego dokumentu stanowi przesłankę niniejszej skargi. Skarżący wyjaśnił, że Wójt Gminy B. odniósł się do wskazanego w pkt 1 wniosku radnych w dniu 30 grudnia 2024 r. podczas obrad XII Sesji Rady Gminy B. . Wójt oświadczył wówczas publicznie, iż do Urzędu Gminy wpłynął wniosek Radnych dotyczący rozbiórki budynku remizy OSP w K. , budowy nowego obiektu oraz zakupu samochodu, nie wskazując przy tym personaliów radnych, których wniosek ten dotyczy. Z kolei w dniu 13 stycznia 2025 r. radny P. W. złożył zapytanie, którzy Radni Rady Gminy B. złożyli wniosek do budżetu na 2025 r. o wyburzenie remizy OSP Publicznej Gminy B. w K. wybudowanie nowej i zakup samochodu. Zwrócił się też o podanie imienia i nazwiska radnych oraz daty złożenia takiego wniosku. Odpowiedź udzielona przez Wójta Gminy B. nie zawierała informacji, które w sposób jednoznaczny i wyczerpujący odpowiadałyby na przedmiotowe zapytanie radnego. Zdaniem skarżącego, przez takie działanie Wójta doszło do naruszenia w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz do istotnego ograniczenia zaufania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia tej informacji. W piśmie z dnia 21 lipca 2025 r., skierowanym do skarżącego Wójt Gminy B. podał: "W związku z wpłynięciem do Urzędu Pana skargi na bezczynność wójta dot. udzielenia informacji publicznej do wniosku jw. w zakresie pkt 1, po zapoznaniu się z zarzutami skargi, niezależnie od tego, że uznaję ją za bezzasadną, dla czytelności i uściślenia przekazanej przeze mnie informacji z dnia 28 lutego, wyjaśniam, że jak wskazała kwerenda złożonych w formie pisemnej wniosków do budżetu na rok 2025, nie znajduje się wśród nich wniosek dot. remizy OSP w K. oraz zakupu samochodu (pkt 1 wniosku), stąd nie jest możliwe przekazanie wniosku radnych, gdyż taki w formie pisemnej w momencie tworzenia budżetu nie istniał. Nie zmienia to faktu, że sprawa budowy nowej remizy oraz zakupu samochodu dla OSP w K. była niejednokrotnie przedmiotem rozmów i dyskusji oraz wniosków zarówno ze strony OSP jak i radnych gminy bieżącej oraz ubiegłej kadencji." Z kolei w piśmie z dnia 28 lipca 2025 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, względnie o oddalenie skargi. W piśmie tym organ stwierdził, że pismem z dnia 21 lipca 2025 r., po przeanalizowaniu skargi na bezczynność organ poinformował wnioskodawcę, że nie dysponuje przedmiotowym wnioskiem w formie pisemnej. Powyższe mogło umknąć w toku debaty nad budżetem, choć niewątpliwie takie oczekiwania co do potrzeb jednostki OSP w K. były przedmiotem dyskusji podczas spotkań, w tym z radnymi. Wobec powyższego postepowanie stało się bezprzedmiotowe. Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi, gdyż organ udostępnił wszystkie wnioski budżetowe. Organ nie mógł zadośćuczynić wnioskowi w zakresie pkt 1, skoro wnioski w formie pisemnej nie wpłynęły. W tym kontekście również wniosek o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jest nieuzasadniony. Zresztą nawet gdyby przyjąć hipotetycznie, że miała miejsce bezczynność poprzez brak poinformowania, to wnioskodawca miał informację, na podstawie której mógł wywnioskować, że informacja w żądanej formie nie istnieje. Ponadto w ocenie organu, w tym kontekście skarga została złożona co najmniej przedwcześnie i była wynikiem nieporozumień, a przy tym dotyczy nieistotnej kwestii incydentalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Według art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a. Prawo do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W zakres tego prawa wchodzi również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ww. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stanowi ona m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 1 ust. 1), a nadto określa podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6). Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę. Jeśli przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna w rozumieniu ww. ustawy, a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast kiedy adresat wniosku nie może udostępnić informacji publicznej z powodu nieposiadania tej informacji, to nie wydaje decyzji, lecz informuje o tym wnioskodawcę pismem. Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Wobec powyższego, o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., czy też nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że nie posiada wnioskowanej informacji. Zauważyć również należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Z bezczynnością możemy mieć zatem do czynienia nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 10 sierpnia 2023 r., II SAB/Op 28/23). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Wójt Gminy B. , jako organ administracji publicznej, jest zobowiązany co do zasady do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Również przedmiot żądanej informacji stanowi informację o działalności organów władzy publicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i sprawę publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczył bowiem wniosków, w tym wniosków radnych Rady Gminy B. dotyczących budżetu gminy. W tej sytuacji obowiązkiem organu było udzielenie odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, względnie powiadomienie wnioskodawcy o przedłużeniu terminu w zakresie pkt 1 wniosku, zgodnie z wymogami art. 13 ust. 2 u.d.i.p., czy też poinformowanie wnioskodawcy o braku żądanych dokumentów. Wójt Gminy B. w terminie udzielił skarżącemu odpowiedzi w piśmie z 28 lutego 2025 r., przesyłając skarżącemu kopie wniosków złożonych do budżetu przez radnych, sołectwa i straże pożarne. W okolicznościach sprawy tej odpowiedzi nie można było jednak uznać za wyczerpującą i precyzyjną, jako że skarżący, we wniosku z 14 lutego 2025 r. wnosił o przesłanie wszystkich wniosków, które zostały złożone do budżetu gminy na 2025 r., ale obok tego o przesłanie konkretnego wniosku radnych Rady Gminy B. dotyczącego wyburzenia remizy OSP w K. , wybudowanie nowej i zakup samochodu. Z odpowiedzi zawartej w piśmie 28 lutego 2025 r. nie wynika jednoznacznie, że takiego pisemnego wniosku nie było. Odpowiedź w tym zakresie udzielona została skarżącemu dopiero w piśmie z 21 lipca 2025 r., skierowanym do skarżącego po wniesieniu przez niego skargi do tut. Sądu, co miało miejsce 14 lipca 2025 r. W konsekwencji należało stwierdzić, że na dzień wniesienia skargi Wójt Gminy B. pozostawał w bezczynności ze względu na brak udzielenia pełnej, jednoznacznej odpowiedzi na wniosek skarżącego. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w punkcie I sentencji wyroku stwierdził, że organ ten dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 14 lutego 2025 r. Oceniając charakter zaistniałej bezczynności, zgodnie z wymogami art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd uznał, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r., II GSK 1619/18). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Należało dostrzec, że w ustawowym terminie Wójt udzielił skarżącemu informacji w zasadniczej części, a niezwłocznie po wniesieniu skargi, sprecyzował informację. Takiemu zachowaniu organu nie sposób przypisać charakteru rażącej bezczynności. Wobec udzielenia informacji publicznej przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, w punkcie II sentencji wyroku umorzone zostało postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III sentencji, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Kwota zasądzonych kosztów obejmuje uiszczony wpis w wysokości 100 złotych.