II SAB/Kr 165/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi L.P. i Z.P. na bezczynność [...] S.A. w K. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [...] S.A. w K. do podjęcia czynności lub wydania aktu w sprawie z wniosku skarżących z dnia 13 grudnia 2012 r. w terminie 30 dni; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [...] S.A. w K. na rzecz skarżących L.P. i Z.P. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 2 lipca 2013 r. skargę na bezczynność przedsiębiorstwa [...] S.A. w K. , polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 13 grudnia 2012 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, wnieśli L.P. i Z.P. , reprezentowani przez radcę prawnego. Skarżący domagali się stwierdzenia bezczynności wyżej wymienionej spółki oraz zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że w dniu 13 grudnia 2012 r. wystosowano do [...] S.A. w K. wezwanie do podjęcia negocjacji zawierającej prośbę o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych znajdujących się na nieruchomości skarżących. W odpowiedzi spółka wystosowała pismo z dnia 15 stycznia 2013 r., które jednak nie zawierało odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Następnie pełnomocnik skarżących wystąpił do spółki z pismem z dnia 6 marca 2013 r., na które spółka odpowiedziała pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r. Poinformowała wówczas, że warunkiem udostępnienia kompletnej dokumentacji jest jej posiadanie, nie precyzując jednocześnie, czy powyższe stwierdzenie oznacza, iż przedsiębiorca nie posiada wnioskowanych dokumentów w ogóle, czy jedynie są one niekompletne. Skarżący stwierdzili, że art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie budzi natomiast wątpliwości fakt, że żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W odpowiedzi na skargę [...] S.A. Oddział w K. , reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów procesowych według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że spółka nie jest organem władzy publicznej, ani innym podmiotem o którym mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślono też, że spółka nie jest osobą prawną w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. strona skarżąca została poinformowana, że budowa urządzeń energetycznych nastąpiła na podstawie dokumentacji technicznej, a tytuł prawny do dysponowania nieruchomością strony skarżącej wynika z przepisów kodeksu cywilnego dotyczących zasiedzenia służebności oraz ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli. Informacje te nie stanowią zaś informacji publicznej. Skoro wskazana została podstawa prawna do dysponowania nieruchomością, na uczestniku nie ciąży obowiązek udzielenia informacji publicznej z uwagi na treść przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność. Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05). W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem informacja jakiej zażądała strona skarżąca stanowi informację publiczną, a podmiot do którego się zwrócono się o udostępnienie tej informacji czyli [...] S.A. w K. jest podmiotem obowiązanym do udzielenia takiej informacji w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. Treść żądania zawartego w piśmie z dnia 13 grudnia 2012 r. dotyczyła udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. Rozważenia zatem w kontrolowanej sprawie wymagało, czy dokumenty żądane przez skarżących od [...] S.A. w K. - stanowią informację publiczną oraz, czy wskazana spółka akcyjna - jest podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Problem ten był już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i został przesądzony w wyroku tego Sądu dnia 30 sierpnia 2013r., sygn. akt II SA/Kr 115/13. Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyżej wymienionego wyroku pozostaje nadal aktualne i w całości zyskuje aprobatę składu orzekającego w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do przedstawionych zagadnień należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako u.d.i.p.) każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie. Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, którymi w szczególności są akty administracyjne oraz inne rozstrzygnięcia (art. 6 ust. l pkt 4 lit. a ustawy). W świetle powołanego przepisu nie ulega zatem wątpliwości, że wnioskowane przez skarżących kopie decyzji administracyjnych związanych z procesem inwestycyjnym obejmującym budowę linii energetycznej na ich działce - posiadają status informacji publicznej. Stanowisko to nie budzi także wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 545/2007; LexPolonica nr 2054145 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2011 r.; sygn. akt IV SAB/Wr 20/2011; LexPolonica nr 3937797). Odnosząc się natomiast do kwestii, czy [...] S.A. w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". W orzecznictwie sądowowadministracyjnym podkreśla się, że wymienione w tym przepisie pojęcie "zadania publiczne" jest szersze od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, co implikuje wniosek, że zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i są użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r.; sygn. akt I OSK 851/2010; LexPolonica nr dok.: 2552873). Mając powyższe na uwadze, ocenić zatem należało, czy przedsiębiorstwo, któremu w kontrolowanej sprawie zarzucono bezczynność (przedsiębiorstwo energetyczne) realizuje (wykonuje) także określone zadania publiczne, w rozumieniu powyżej przedstawionym. W powołanym orzeczeniu NSA zauważono, że — zarówno dystrybucja energii elektrycznej jak również inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP - są nadaniami publicznymi", o których mówi powołany wyżej przepis. Ta zaś okoliczność, nakłada na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązek udzielenia informacji dotyczącej sfery związanej z wykonywaniem przez to przedsiębiorstwo zadań publicznych. Zaprezentowany pogląd, sąd w składzie orzekającym w pełni podziela. W tej sytuacji należało więc uznać, że [...] S.A. w K. był podmiotem, zobowiązanym - co do zasady - do udzielenia informacji, stanowiącej informację publiczną, objętej wnioskiem L. i Z.P. . Oznacza to, że spółka powinna była albo udzielić informacji publicznej i udostępnić kserokopie decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy sieci energetycznych albo wydać decyzję o jej odmowie bądź też w razie stwierdzenia, że żądana informacja nie znajduje się w posiadaniu spółki – udzielić wnioskodawcom odpowiedzi w formie zwykłego pisma. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 64/13 w sytuacji, gdy organ (podmiot zobowiązany) nie posiada żądanych informacji, również zobowiązany jest do załatwienia sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jeżeli podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie dysponuje daną informacją, powinien zawiadomić o tym wnoszącego, nie ma natomiast obowiązku wydania decyzji. Powyższe wynika z faktu, że forma decyzji została przewidziana przez ustawodawcę wyłącznie dla rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji, względnie o umorzeniu postępowania, zaś w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanych informacji, to nie może odmówić ich udzielenia, albowiem pojęcie odmowy zakłada istnienie po stronie odmawiającego elementu wolicjonalnego, sprowadzającego się do tego, że ma on możliwość zadośćuczynienia prośbie, acz tego nie czyni. W ocenie Sądu pisma skierowane do strony skarżącej nie spełniają wymogów pozwalających przyjąć, iż wniosek z dnia 13 grudnia 2012 r. został rozpoznany przez spółkę w jednej z przewidzianych prawem form. W piśmie datowanym na dzień 10 kwietnia 2013 r. spółka podała, iż cyt. "warunkiem udostępnienia kompletnej dokumentacji jest jej posiadanie, a zatem radzimy o zwrócenie się w tej sprawie do właściwych archiwów." Z powyższej odpowiedzi nie wynika po pierwsze w sposób jednoznaczny, czy spółka nie posiada żadnych, z wymienionych we wniosku dokumentów, czy też części z nich, jak również, czy spółka podjęła w ogóle jakiekolwiek czynność mające na celu odnalezienie żądanej dokumentacji. Po drugie, nie jest jasne do jakich archiwów miałby wystąpić skarżący. Przedmiotowa odpowiedź jest zdawkowa i nieprecyzyjna. W takich okolicznościach należy stwierdzić, że [...] S.A. dopuścił się bezczynności w kwestii rozpatrzenia wniosku skarżących w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Sąd w pkt I wyroku zobowiązał Spółkę do wydania w terminie 30 dni aktu administracyjnego lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku skarżących z dnia 13 grudnia 2012 r. Rozpoznając ponownie wniosek [...] S.A. powinien uwzględnić przedstawioną powyżej argumentację Sądu. W szczególności w przypadku potwierdzenia się w dalszym ciągu faktu, iż strona przeciwna do skarżącej nie jest w posiadaniu żądanych we wniosku informacji publicznych winna ona o tym fakcie precyzyjnie i jednoznacznie poinformować wnioskodawcę odnosząc się przy tym do treści przedmiotowego wniosku . W pkt II sentencji, Sąd, na podstawie stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż prawidłowe załatwienie sprawy wymagało interpretacji przepisów których brzmienie nie jest oczywiste. O kosztach zaś orzeczono na zasadzie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.