II SAB/Kr 177/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Spółki "T" S. A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Spółki "T" S. A. w K. do wydania aktu lub dokonania czynności; II. stwierdza, że bezczynność Spółki "T" S. A. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Spółki "T" S. A. w K. na rzecz skarżącego J. L. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 8 marca 2013 r. J.L. wystąpił do Spółki [....] S.A. w K. z wezwaniem do udostępnienia, w przypadku ich istnienia, kopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę budowy, posadowienia, przebudowy, remontu i eksploatacji linii elektroenergetycznych na działkach nr [....] i nr [....] obręb. , Gmina N. . W odpowiedzi na powyższe pismo (pismo z dnia 9 kwietnia 2013 r.) Spółka [....] S.A. poinformowała wnioskodawcę, że nie posiada żądanej dokumentacji i poradziła, by zwrócił się do właściwych archiwów. W dalszych pismach z dnia 15 lipca 2013 r. i 3 września 2013 r. zwrócono się ponownie do Spółki [....] S.A. w K. o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie wskazanych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe Spółka wezwała wnioskodawcę do sprecyzowania, jakich dokładnie dokumentów się domaga. W piśmie z dnia 16 maja 2014 r. J.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Spółki [....] S.A. w K. dotyczącą nieudostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 8 marca 2013 r. w terminie wskazanym w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy, z wnioskiem o stwierdzenie w zakresie tym bezczynności strony przeciwnej, przy jednoczesnym zobowiązaniu do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną Spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej, ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest, w ocenie skarżącego, brzmienie art. 4 ust.1 pkt 5 powołanej ustawy, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Skarżący wyjaśnił, że "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacja podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W ocenie skarżącego z całą pewnością, w świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W dalszej kolejności skarżący wykazał, że niniejsza skarga jest dopuszczalna i nie jest wymagane poprzedzenie jej żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Przechodząc do uzasadnienia faktycznego wskazano, że skarżący wystąpił do Spółki [....] S.A. miedzy innymi o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działkach należących do skarżącego. Skarżący podniósł, że wskazał zakres przedmiotowy wniosku oraz rodzaj żądanych dokumentów, stanowiących informacje publiczną w treści samego wniosku. Istotnym w odniesieniu do powyższego jest regulacja zawarta w art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, iż udostępnianie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem. We wniosku z dnia 8 marca 2013 r., 3 września 2013 r. oraz 26 marca 2014 r. skarżący wskazał sposób (przesłanie) i formę (kserokopie) udostępnienia informacji publicznych. Na marginesie zauważono, że stanowisko przedsiębiorcy przesyłowego jest sprzeczne z regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący podał, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał wnioskowanych dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Spółka [....] S.A. w K. wniosła o umorzenie postępowania. Spółka [....] S.A. podniosła, że nie pozostaje w bezczynności w wykonaniu wniosku skarżącego, bowiem w piśmie z dnia 9 maja 2014 r. udostępniła kserokopie żądanych przez skarżącego dokumentów, zatem uzasadniony jest wniosek o umorzenie postępowania. Spółka podniosła, że przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie definiują zakresu pojęcia "dokumentacji techniczno-prawnej" dotyczącej urządzeń elektroenergetycznych, wskazanie przez Skarżącego konkretnych dokumentów objętych żądaniem pozwoliłoby na ustalenie tego zakresu i ułatwiło ich poszukiwania w zasobach Spółki (zwłaszcza jeżeli linie pochodzą sprzed kilkudziesięciu lat i bardzo często zmieniają się właściciele lub numeracja gruntów na których są posadowione). Stąd uczestnik kilkakrotnie zwracał się o doprecyzowanie wniosku poprzez chociażby wskazanie właścicieli nieruchomości w chwili budowy urządzeń oraz ówczesnej numeracji działek wchodzących w jej skład, natomiast skarżący nadal podtrzymywał iż żąda "wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów..." podając jedynie przykładowe wyliczenie potencjalnie mogących wystąpić dokumentów w tego rodzaju dokumentacji. Zachowanie spółki polegające na żądaniu doprecyzowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej miało na celu dążenie do kompleksowego i precyzyjnego załatwienia sprawy, co znajduje m.in. usprawiedliwienie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2013 r. (sygn. akt I OSK 791/13) w którym Sąd wskazał, iż "nie każdy dokument znajdujący się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego może posiadać walor informacji publicznej, dlatego koniecznym może być wezwanie wnioskodawcy do uściślenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej a także w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11, w którym Sąd stwierdził, że "ustawa z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie jest i nie może być środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji". Jednocześnie w ocenie Spółki, nie sposób twierdzić, że nie udostępniła żadnych informacji publicznych, bowiem w prowadzonej korespondencji informowała skarżącego o tym jakie urządzenia posadowione są na wskazanej we wniosku nieruchomości i o związanych z tym okolicznościach (żadne pismo skarżącego nie pozostało bez odpowiedzi), nie przekazując jedynie dokumentów, o których doprecyzowanie się zwracała. W świetle powyższego Spółka zwróciła się o uwzględnienie powyższych argumentów przy ocenie jej postępowania oraz wniosła o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". W przedmiocie udostępniania informacji publicznej bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do takiej informacji będącej informacją publiczną, a organ ani nie udziela tej informacji wnioskodawcy, nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji (lub decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzji o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz o wysokości opłat za udzielenie takiej informacji) lub decyzji umarzającej postępowanie. Jeżeli dany organ nie podjął jednej z ww. czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności z jakich powodów określona informacja publiczna nie została przekazana wnioskodawcy. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach bezczynności w przedmiocie dostępu do informacji publicznej prowadziłaby w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. do zobowiązania organu do udzielenia takiej informacji lub wydania aktu administracyjnego. Są to generalnie dwie podstawowe możliwości zakończenia postępowania zainicjowanego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W tej sprawie skarżący zarzucił Spółce [....] S.A. bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 8 marca 2013 r. w zakresie braku przekazania im kserokopii ewentualnych wszystkich decyzji stanowiących podstawę do lokalizacji i budowy opisanych na ich działkach linii energetycznych. Niewątpliwie w dacie wniesienia skargi Spółka [....] S.A. była bezczynna. Jednakże przed dniem rozpoznania skargi zostało przy piśmie z dnia 9 czerwca 2014 r. przekazane skarżącemu wnioskowane przez kopie decyzji i innych dokumentów. Tym samym stan bezczynności po stronie organu administracyjnego ustał. Sąd zobowiązany jest uwzględnić w sprawach skarg na bezczynność organu stanu sprawy z chwili orzekania. Gdyby bowiem uwzględniać stan faktyczny sprawy z innej chwili (np. z daty wniesienia skargi), wówczas sąd mógłby np. zobowiązać organ do podjęcia określonej czynności (np. udostępnienia informacji lub wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia) mimo, że jedna z tych czynności między datą wniesienia skargi a datą orzekania przez sąd mogła być już podjęta. Tym samym skoro w tej sprawie nie można na datę orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdzić stanu bezczynności Spółki [....] S.A. – a zatem Sąd zobowiązany jest umorzyć postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku skarżącego. Taki kierunek wykładni zaprezentowano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, opub. w ONSAiWSA 2009 r., nr 4, poz. 63. Zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględnienie skargi przez organ uzasadnia wydanie orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania. Stosownie do art. 201 § 1 P.p.s.a. w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania. W niniejszej sprawie koszty postępowania obejmuje zwrot kwoty 357 złotych. Nadto na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uznał, że w tej sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Już bowiem z wniosku skarżącego o udostepnienie informacji publicznej z daty 8 marca 2013 r. wynikał obowiązek przedłożenia wnioskowanych kopii dokumentacji i decyzji. Późniejsze ponowienie tego wniosku z daty 15 lipca 2013 r., kolejne ponowienie z dnia 3 września 2013 r. i kolejne z dnia 26 marca 2014 r. nie mają istotniejszego znaczenia dla oceny braku wykonania wniosku z 8 marca 2013 r. Skoro od momentu wezwania do udostępnienia informacji publicznej do daty udostępnienia tej informacji upłynął okres 15 miesięcy, to tak długie załatwienie wniosku musi być uznane za rażące naruszenie prawa. Tak długie rozpoznawania tego wniosku nie było niczym uzasadnione. Mając na względzie powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 201 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a.