II SAB/Kr 187/11
WyrokWSA w Krakowie2012-03-26
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Krystyna Daniel, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w zakresie niezawiadomienia byłego właściciela o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, stanowi podstawę do skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i 8 PPSA?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawiadomienie byłego właściciela o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel, o którym mowa w art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa, co uzasadnia skargę na bezczynność organu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i 8 PPSA. Jednakże w niniejszej sprawie sąd nie stwierdził bezczynności Starosty, ponieważ zmiana podmiotu wykonującego prawa Skarbu Państwa na Agencję Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa nie stanowiła zmiany celu wywłaszczenia.Stan faktyczny
Skarżąca wezwała Starostę do usunięcia naruszenia prawa w postaci bezczynności, polegającej na niezrealizowaniu obowiązku powiadomienia byłego właściciela o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel. Starosta udzielił odpowiedzi, wskazując, że obowiązek ten nie obciąża go, a prawa i obowiązki przejęła Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa. Po dalszej korespondencji i zażaleniu do Wojewody, skarżąca wniosła skargę do WSA na bezczynność Starosty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Ewa Rynczak Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2012 r. sprawy ze skargi M.J. na bezczynność Starosty K. skargę oddala.
W piśmie z dnia [....] 2010 roku M.J. , występująca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik K.S. i J.S. , wezwała Starostę K. do usunięcia naruszenia prawa w postaci bezczynności organu poprzez niezrealizowanie obowiązku powiadomienia byłego właściciela lub jego spadkobiercy o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Żądanie to dotyczyło nieruchomości oznaczonej poprzednio jako parcele: l. kat. [....] i l. kat. [....] b. gm. kat. [....] . Skarżąca wskazała, że obowiązek taki powstał w momencie przekazania tej nieruchomości na rzecz Agencji [....] , dokonanego protokołem zdawczo-odbiorczym spisanym w dniu [....] 2005 roku.
Starosta K. udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia [....] listopada 2010 roku nr [....] . W piśmie tym Starosta K. wskazał, że zarzut dopuszczenia się naruszenia obowiązku wynikającego z art. 136
ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) nie może obciążać Starosty K. , albowiem wszelkie prawa i obowiązki związane z przedmiotową nieruchomością przejęła Agencja [....] , która dysponuje prawami do przedmiotowej nieruchomości w imieniu Skarbu Państwa.
M.J. ponownie wystąpiła do Starosty K. pismem z dnia [....] 2010 r. informując, że jej zdaniem udzielona odpowiedź powinna mieć formę decyzji administracyjnej.
Starosta K. pismem z dnia [....] 2011 r. ponownie udzielił obszernej odpowiedzi na pismo skarżącej z podaniem szczegółowego uzasadnienia, zarówno dotyczącego stanu faktycznego jak i prawnego.
Następnie M.J. w dniu 11 lutego 2011 r. złożyła do Wojewody [....] zażalenie na bezczynność Starosty K. w przedmiocie zawiadomienia o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel.
Wojewoda [....] udzielił skarżącej dalszych wyjaśnień pismami z dnia [....] kwietnia 2011 r., odnosząc się zarówno do kwestii związanych z kontrolą bezczynności organu administracji, jak i merytorycznie do kwestii związanych z uprawnieniem skarżącej, a dotyczącym zawiadomienia o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonych nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowej.
W dniu [....] listopada 2011 r. M.J. wniosła, za pośrednictwem Starosty K. , skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Starosty K. przez niezrealizowanie obowiązku powiadomienia byłego właściciela lub jego spadkobiercy o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu.
W skardze podniosła, że pismem z dnia [....] 2010 r. wystąpiła z wezwaniem do wypełnienia przez organ Starosty K. obowiązku wynikającego z art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegającego na powiadomieniu byłego właściciela lub jego spadkobiercę, gdy powzięto zamiar użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wskazała, że Starosta K. pismami z dnia [....] 2010 r. oraz [....] 2011 r. sygn. akt [....] , [....] , [....] zajął stanowisko wobec kwestii będącej przedmiotem jej pisma z dnia [....] 2010 r. Podała, że w związku z tym, że powyższe pisma organu nie spełniały warunków do załatwienia sprawy określonych w art. 104 i art. 107 K.p.a. oraz upływem terminu do załatwienia sprawy określonym w art. 35 § 3 K.p.a. pismem z dnia [....] 2011 r. na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. wystąpiła do Wojewody [....] z zażaleniem na bezczynność Starosty K. Pismem z dnia [....] 2011 r. sygn. akt [....] Wojewoda [....] poinformował skarżącą, że nie jest władny do kontroli bezczynności organu administracji publicznej niższego stopnia w kwestii będącej przedmiotem jej wniosku z dnia 4 listopada 2011 r.
Skarżąca podniosła, że wobec wykorzystania przysługujących jej środków zaskarżania i dalszej bezczynności Starosty K. zasadne było wystąpienie z niniejszą skargą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy opisując korespondencję prowadzoną ze stroną.
Odnosząc się do zasadności skargi M.J. , Wojewoda podał, że postępowanie zakończone wydaniem przez Starostę K. decyzji z dnia 19 czerwca 2000 r. nr [....] oraz z dnia 1 sierpnia 2001 r. [....] , wydanych w sprawie wygaśnięcia prawa trwałego zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej i prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz Agencji [....] (Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1711 z późn. zm.). Ustawa ta zobowiązuje właściwego miejscowo starostę do wydania decyzji o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu, jeżeli z wnioskiem takim wystąpi właściwy organ Ministerstwo Obrony Narodowej lub podporządkowane mu jednostki organizacyjne. Zgodnie z art. 19 ust. 3a tej ustawy nieruchomości przekazane Agencji [....] przez Ministra Obrony Narodowej podlegają wykreśleniu z ewidencji zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, którymi gospodaruje starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, następuje to w dniu wygaśnięcia prawa trwałego zarządu. Z tym dniem wszelkie prawa i obowiązki związane z tymi nieruchomościami przejęła od Ministerstwa Obrony Narodowej Agencja [....] . Wojewoda wskazał, że nie jest to jednak zmiana właściciela, czy sposobu korzystania z nieruchomości, a jedynie zmiana podmiotu wykonującego prawa i obowiązki w imieniu Skarbu Państwa jako właściciela. Na uwagę zasługuje, że ani wygaszenie prawa zarządu, ani też przekazanie nieruchomości Agencji [....] , nie stanowiło użycia nieruchomości na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu art. 136 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zmiana ta nie powoduje też automatycznego skutku w postaci zmiany sposobu zagospodarowania, ani nie jest zbyciem nieruchomości na rzecz innych podmiotów, bowiem prawo własności nadal przysługiwało Skarbowi Państwa. Zatem w przedmiotowej sprawie nie zostały zrealizowane przesłanki do zawiadomienia skarżącej o zamiarze przeznaczenia nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji wywłaszczeniowej w trybie art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Podano, że wezwanie skarżącej z dnia [....] 2010 r. na tle przedstawionego stanu faktycznego było bezzasadne, nie mające oparcia w przepisach prawa. Skarżąca niewłaściwie interpretuje przekazanie nieruchomości na rzecz Agencji [....] i błędnie przyjmuje, że doszło do aktualizacji obowiązku powiadomienia byłego właściciela lub jego spadkobiercy w trybie art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Okoliczności te zostały szczegółowo wyjaśnione skarżącej w pismach Starosty [....] z dnia [....] listopada 2010 r. oraz z dnia [....] stycznia 2011 r.
Ponadto podniesiono, że niezasadny jest zarzut skarżącej, że odpowiedź na pismo z dnia [....] 2010 r. powinna być udzielona w formie decyzji administracyjnej, a jej niewydanie wskazuje na pozostawanie Starosty [....] w bezczynności. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nic wskazuje, aby właściwą formą dla powiadomienia byłego właściciela o zaistnieniu sytuacji z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, była decyzja administracyjna. Brak jest również ustawowego upoważnienia organu do wydania decyzji o odmowie takiego powiadomienia, jak tego domaga się skarżąca. A zatem Starosta [....] w celu udzielenia odpowiedzi na pismo skarżącej nie mógł zastosować formy decyzji administracyjnej, brak jest bowiem normy prawa materialnego upoważniającej Starostę do wydania takiej decyzji. Poza tym, w przedstawionym stanie faktycznym, nie było w ogóle podstaw do zastosowania art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Podano, że jeżeliby, na skutek działania Agencji [....] , taki obowiązek powstał po dniu wygaśnięcia trwałego zarządu, obowiązek ten spoczywa na Agencji [....] , jako organie uprawnionym do wykonywania praw właścicielskich w imieniu Skarbu Państwa, nie zaś na Staroście [....] .
Ponadto wskazano, że udzielenie odpowiedzi na pytanie skarżącej z dnia [....] listopada 2010 r. nie wymagało podjęcia decyzji administracyjnej. A z uwagi na fakt, że organ udzielił wyczerpującej informacji na pytania i wnioski skarżącej pismami z dnia [....] listopada 2010 r. oraz [....] stycznia 2011 r., nie można skutecznie podnieść zarzutu bezczynności Starosty [....] w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych został określony w art. 3 §§ 2 i 3, art. 4 i art. 5 P.p.s.a, z których istotne znaczenie w stanie faktycznym sprawy mają przepisy art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a , kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W myśl § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z treści art. 3 § 1 P.p.s.a. wynika, że przedmiotem skargi na bezczynność może być bezczynność organów administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a P.p.s.a. Skarga na bezczynność organów administracji publicznej może dotyczyć niewydania decyzji, postanowień na które służy zażalenie lub tych które kończą postępowanie bądź rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także pisemnych interpretacji prawa podatkowego w sprawach indywidualnych.
Wniosek skarżącej nie dotyczył wydania interpretacji prawa podatkowego. Mając zatem na uwadze treść art. 3 § 2 pkt 1 – 4 oraz pkt 8 P.p.s.a. trzeba stwierdzić, że sąd administracyjny byłby właściwy do orzekania w kwestii bezczynności organów administracji publicznej także wówczas, gdyby organy te były obowiązane do wydania decyzji administracyjnej lub postanowienia odpowiadającego wymogom art. 3 § 2 pkt 2 i 3 P.p.s.a., bądź do podjęcia innego aktu albo dokonania czynności, które należałyby do zakresu administracji publicznej i jednocześnie dotyczyły uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oceniając dopuszczalność rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny trzeba zatem rozważyć czy bezczynność, którą skarżąca zarzuca, należy do którejś z powyższych kategorii spraw objętych – co do sposobu ich zakończenia – art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że pismo skarżącej dotyczące powiadomienia byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy o zamiarze użycia nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu nie rodziło po stronie organów administracji publicznej obowiązku wydania decyzji administracyjnej bądź postanowienia. Stosownie do art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie u.g.n., w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Ani ten przepis, ani pozostałe przepisy u.g.n. nie przewidują aby obowiązek, o którym mowa w art. 136 ust. 2 u.g.n. miał być realizowany w formie decyzji administracyjnej lub postanowienia. Żaden organ administracji nie może dowolnie wybierać sposobu załatwiania spraw czy podejmowania dotyczącego konkretnej czynności. Tylko wtedy organ administracyjny wydaje decyzję administracyjna, gdy wynika to z przepisu ustawy lub gdy ustawowy zapis nakazuje organowi załatwienie sprawy w drodze rozstrzygnięcia. Musi więc wyraźnie istnieć przepis nakazujący działanie organu poprzez autorytarne (jednostronne) rozstrzyganie o czyichś prawach lub obowiązkach wyrażający się w czasownikowych sformułowaniach nakazujących rozstrzyganie z użyciem takich przykładowo sformułowań jak: "załatwić", "rozstrzygnąć", "przyznać", "udzielić", itp. Analizowany zaś art. 136 u.g.n. określa jedynie, że właściwy organ "zawiadamia" poprzedniego właściciela lub jego następcę prawnego o powzięciu przez ten organ zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji (umowie) o wywłaszczeniu, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (art. 136 ust. 2 u.g.n.). owo "zawiadomienie" nie jest więc rozstrzygnięciem i nie wskazuje na jakąkolwiek postać autorytatywnego działania w sposób władczy przez organ administracyjny.
Tym samym należy uznać, że nie było w tej sprawie podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej, która załatwiałaby sprawę (art. 104 § 1 K.p.a.) albo jakiegokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. postanowień, które mogłoby zapaść w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji albo zakończyć postępowanie, względnie rozstrzygać sprawę co do istoty (art. 123 § 1 – 2 K.p.a.).
Rozważyć należy, czy zawiadomienie o zamiarze wykorzystania nieruchomości na cel odmienny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, może stanowić inny niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a. akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że akty lub czynności, o których mowa w powołanym art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. muszą spełniać łącznie szereg przesłanek. Nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowień wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli. Muszą mieć także charakter zewnętrzny, czyli muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność.
Muszą być skierowane do indywidualnych podmiotów, a także muszą dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa. Akty takie lub czynności powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt II GSK 340/08, opub. w Lex nr 515352).
Odnośnie publicznego charakteru aktu lub czynności należy zauważyć, że musi on wynikać z działalności organu w ramach administracji publicznej. Kryterium to oznacza, że akt lub czynność musi zawierać element władztwa publicznego. Za jego przejaw, a zatem za działanie władcze należy uznać takie czynności bądź akty, w których o treści uprawnienia albo obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany takim jednostronnym działaniem (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 220/09, opub. w Lex nr 524668).
Należy podzielić pogląd, że to czy w konkretnym przypadku chodzi o władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej czy inny akt z zakresu administracji publicznej o charakterze władczym, decydują przepisy prawa materialnego, które wyłączając wydanie decyzji lub postanowienia w sprawie wymagają od organu potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku jednostki w innej nieskonkretyzowanej formie. Sens regulacji zawartej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. polega na umożliwieniu poddania kontroli sądowej takich działań administracji w sferze publicznoprawnej, które podejmowane poza sformalizowanymi postępowaniami wywołują konkretne skutki wynikające bezpośrednio z treści tych aktów lub czynności w obrębie praw i obowiązków podmiotów niepowiązanych organizacyjnie z organem wydającym akt lub podejmującym daną czynność (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II GSK 786/09, opub. w Lex nr 742930).
Ponadto przez czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. należy rozumieć czynność materialno - techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1608/10).
W doktrynie wskazuje się, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. muszą charakteryzować się tym, że bez ich podjęcia czy dokonania niemożliwe byłoby zrealizowanie przez jednostkę przysługującego jej uprawnienia bądź ciążącego na niej obowiązku (tak Z. Kmieciak, Efektywność sądowej kontroli administracji publicznej, Państwo i Prawo 2010, z. 11, s. 21).
Analiza przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadzi do wniosku, że tak regulowana kwestia stanowi przejaw władczego wystąpienia organu administracji publicznej.
Zwrot wywłaszczonej nieruchomości dokonywany jest w drodze wydania decyzji administracyjnej. Taką konstrukcję publicznoprawnego działania organów administracji określił ustawodawca wyraźnie przyznając rozstrzygnie w drodze decyzji administracyjnej o sprawie mającej charakter cywilnoprawny. Przeniesienie prawa własności stanowi przecież zasadniczo materię prawa cywilnego.
Zawiadomienie, o którym mowa w art. 136 ust. 2 u.g.n. stanowi nie tylko informację pozwalającą byłemu właścicielowi (lub jego następcy prawnemu) uzyskać wiedzę co do zamiaru organu administracji. Zawiadomienie to stanowi przede wszystkim uzyskanie roszczenia publicznoprawnego, zmierzającego do "odzyskania" wywłaszczonej nieruchomości. Jak wprost wynika to z art. 136 ust. 2 i 5 u.g.n. po otrzymaniu zawiadomienia, były właściciel (jego spadkobierca) ma okres 3-miesięczny na złożenie wniosku o dokonanie zwrotu wywłaszczone nieruchomości i tak złożony wniosek jest wiążący dla organu w tym sensie, że zobowiązuje organ do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Brak podjęcia czynności przez byłego właściciela (jego następcy prawnego) w okresie trzech miesięcy od daty otrzymania zawiadomienia oznacza wygaśnięcie prawa domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Tym samym należy stwierdzić, że zawiadomienie, o którym stanowi art. 136 ust. 2 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, a takim uprawnieniem jest uprawnienie do domagania się zwrotu wywłaszczone nieruchomości, a ponadto uprawnienie to wygasa, jeżeli uprawniona osoba (były właściciel lub jego następca prawny) nie skorzysta z niego w wyznaczonym terminie, mającym charakter materialnoprawny. Załatwienie zaś wniosku złożonego na skutek dokonania zawiadomienia obliguje organ administracyjny do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu nieruchomości.
Tym samym należy przyjąć, że art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. stanowiący, że właściwym jest sąd administracyjny w sprawach na inne niż decyzje oraz postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, dotyczy również zawiadomienia z art. 136 ust. 2 u.g.n. Powołany przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy bowiem aktu lub czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie tylko takiego aktu lub czynności, która musi stwierdzać uprawnienie bądź obowiązek.
Skoro tak, to również z treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. dopuszczalnym jest skarga na bezczynność w zakresie braku dokonania zawiadomienia, o którym mowa w art. 136 ust.2 u.g.n.
Sąd oceniając jednak tą sprawę nie stwierdził, żeby Starosta K. był bezczynny w dokonaniu zawiadomienia, o którym mowa w art. 136 ust. 2 u.g.n. Zawiadomienie, o którym mowa w powołanym artykule ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonywane jest tylko wtedy, gdy wywłaszczona nieruchomość miałaby być użyta (wykorzystana) na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sąd w tym zakresie w pełni akceptuje stanowisko zajęte przez organy administracji.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 15 września 2005 r. Starosta K. orzekł o wygaśnięciu z dniem 8 sierpnia 2005 r. prawa prawego zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej wobec działek nr [....] i [....] . Nowym podmiotem wykonującym uprawnienia Skarbu Państwa stała się Agencja [....] .
Tym samym nie ulega wątpliwości, że przedmiotową decyzją Starosta [....] przeniósł jedynie uprawnienia do reprezentowania Skarbu Państwa na rzecz Agencji [....] . Tak przed datą wydania tej decyzji, jak i po tej dacie właścicielem ww. nieruchomości jest Skarb Państwa i nie zmienił się cel wywłaszczenia. Celem wywłaszczenia nie jest określenie, kto będzie wykonywał uprawnienia właścicielskie przysługujące Skarbowi Państwa, ale na co przeznaczona jest wywłaszczana nieruchomość. Tej zaś ostatniej kwestii nie dotyczy decyzja z dnia 15 września 2005 r. Tym samym skoro wydając decyzję Starosta [....] nie zmienił poprzednio wyznaczonego celu wywłaszczenia, a jedynie stwierdził wygaśnięcie uprawnień Skarbu Państwa reprezentowanego przez jedno statio fisci i przekazanie tych uprawnień do wykonywania w imieniu Skarbu Państwa na rzecz inne statio fisci (Agencja....), to nie może być mowy o zmianie celu wywłaszczenia.
Art. 6 w związku z art. 2 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz Agencji [....] (Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1711 z późn. zm.) wprost wskazuje, że nieruchomości przekazane lub zarządzane przez Agencję [....] są nadal nieruchomościami Skarbu Państwa.
Skoro zaś nie zmieniono celu wywłaszczenia, tym samym zarzut skierowany w skardze co do bezczynności Starosty [....] w przedmiocie braku dokonania zawiadomienia jest nieuzasadniony.
Również stanowisko skarżącej, że jej wniosek złożony w dniu [....] 2010 r. nie mógł uzasadniać wydania decyzji administracyjnej. Skarżąca bowiem tym wnioskiem wezwała Starostę [....] do usunięcia naruszenia prawa w postaci bezczynności organu poprzez niezrealizowanie obowiązku powiadomienia byłego właściciela lub jego spadkobiercy o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Takie wezwanie mogło jedynie zostać załatwione w ten sposób, że organ uznałby go za zasadny i podjąłby czynności zarzucone mu w tym wezwaniu (czyli tak jak w tej sprawie mógłby zawiadomić wnioskodawczynię o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel) lub odmówić uznania tego wniosku, a taka odmowa nie może przybrać formy decyzji administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę skarżącej, stosując art. 151 P.p.s.a., oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło