II SAB/Kr 187/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie rozpoznania wniosku M.K. z dnia 24 października 2012 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku M.K. z dnia 24 października 2012 r.; III. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz skarżącego M.K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 24 października 2012 r. M.K. , działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się w formie elektronicznej do Gminy Miejskiej K. , o udostępnienie Protokołu posiedzenia nr [....] ) Komisji Kultury, Promocji i Ochrony Zabytków Rady Miasta K. , prosząc o skierowanie informacji za pomocą środków elektronicznych. Wobec braku odpowiedzi, pismem z dnia 14 listopada 2012 r. M.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Urzędu Miasta K. w postępowaniu wszczętym pismem z dnia 24 października 2012 r. stanowiącym wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o: zobowiązanie Urzędu Miasta K. do wydania w terminie 14 dni żądanej informacji publicznej, zobowiązanie Urzędu Miasta K. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przytoczył okoliczności faktyczne sprawy i powołał orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o umorzenie postępowania sądowego. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy, podał że żądana informacja publiczna znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej, wskazując jej adres, oraz że informacja w tym przedmiocie została skierowana do skarżącego w dniu 16.11.2012 roku. Odnośnie przekroczenia terminu 14 dni organ wskazał, że przyczyną tego był błąd pracownika obsługującego elektroniczną platformę usług administracji publicznej w urzędzie. Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 roku skarżący podtrzymał skargę, podając że żądana informacja została opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej już po wniesieniu skargi, choć w dacie wcześniejszej niż wynika to ze strony w BIP, tj przed 7 grudnia 2012 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy wnioskiem z dnia 24 października 2012 r. skarżący zwrócił się do Gminy Miejskiej K. , o udostępnienie Protokołu posiedzenia nr [....] Komisji Kultury, Promocji i Ochrony Zabytków Rady Miasta K. , prosząc o skierowanie informacji za pomocą środków elektronicznych. W dniu 16 listopada 2012 r., a zatem po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność, lecz przed dniem wydania rozstrzygnięcia przez sąd, organ poinformował skarżącego, że żądana informacja publiczna znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej, wskazując jej adres. Również po dniu wniesienia skargi, żądana informacja publiczna została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej. W takiej sytuacji stwierdzić należy, że bezczynność, która była przedmiotem skargi przestała istnieć bowiem informacja jakiej żądał skarżący została jej udzielona i zamieszczona w BIP. Tym niemniej, zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku wydanym w sprawie (sygn. akt I OSK 2626/12), stwierdzić należy, że udostępnienie przez organ żądanej informacji przed dniem rozpoznania skargi przez sąd nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w całości i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W świetle wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego w takiej sytuacji sąd rozpoznający skargę na bezczynność jest zobowiązany zbadać, czy organ nie pozostawał w bezczynności przed podjęciem dalszych czynności w sprawie (w rozpatrywanym przypadku przed udostępnieniem informacji). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. II OSK 1031/12 wskazał, że o ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12 stwierdzając, że wykładnia i zastosowanie art. 149 P.p.s.a. wymaga uwzględnienia celu zmian jakie zostały dokonane ustawami z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r.), z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r.) oraz z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (która weszła w życie z dniem 12 lipca 2011 r.). "Ratio legis tych zmian jest rozszerzenie środków przeciwdziałania bezczynności organu i przewlekłemu prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz naruszaniu przez organ administracji terminów załatwienia spraw, a także umożliwienie efektywnego dochodzenia przez stronę postępowania odszkodowania za poniesioną szkodę od organu administracji z tytułu niewydania orzeczenia lub decyzji z naruszeniem prawa oraz ponoszenia przez funkcjonariuszy publicznych odpowiedzialności majątkowej za zaniechania prowadzące do wyrządzenia szkody na skutek rażącego naruszenia prawa. Zgodnie ze stanowiskiem sądu wyrażonym w cytowanym wyroku wydanie, w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 P.p.s.a.). O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. w przypadku uwzględnienie skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 P.p.s.a. jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że odmienna wykładnia art. 149 P.p.s.a prowadziłaby do pozbawienia strony możliwości dochodzenia odszkodowania, o którym mowa w art. 4171 § 3 K.c., za szkodę, której źródłem jest niewydanie orzeczenia lub decyzji, a także wypaczałaby sens wprowadzonych zmian w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepis art. 4171 § 3 K.c. określa odpowiedzialność władzy publicznej za szkody, których źródłem są zaniechania dotyczące wydania aktów indywidualnych o charakterze władczym, czyli za szkody spowodowane takim działaniem, jeżeli jest to niezgodne z prawem i zostało stwierdzone we właściwym postępowaniu sądowym albo administracyjnym. Ustawodawca uregulował właściwe tryby dla stwierdzenia niezgodności z prawem zachowań organów władzy publicznej polegające na naruszeniu obowiązku wydania orzeczenia lub decyzji. Tym samym brak orzeczenia w zakresie objętym dyspozycją art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. uniemożliwia stronie dochodzenie odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem zaniechania organu co do wydania aktu administracyjnego. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza w toku postępowania administracyjnego, ocenia czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 P.p.s.a., jeżeli nie ma podstaw do odrzucenia albo oddalenia skargi, bądź umorzenia postępowania sądowego. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy w terminie ustalonym przez prawo nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, do których był zobowiązany lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu. W przedmiotowej sprawie wniosek złożony przez stronę skarżącą w trybie ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej, został rozpoznany przez Prezydenta Miasta K. w dniu 16 listopada 2012 r., a zatem 9 dni od momentu złożenia wniosku. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi bowiem, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W przedmiotowej sprawie doszło zatem do nieznacznego przekroczenia ustawowego terminu zakreślonego do rozpoznania wniosku. Powyższa okoliczność stanowi zdaniem Sądu o tym, iż bezczynność w rozpoznaniu wniosku nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym nie daje podstaw do wymierzenia organowi grzywny. W związku z powyższym, mając na uwadze poczynione ustalenia i działając w oparciu o art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt I wyroku. W pozostałym zakresie, to znaczy co do zobowiązania organu do załatwienia sprawy, postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowe wobec faktu rozpoznania wniosku przez organ (pkt II). W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a (pkt III).