II SAB/Kr 206/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Aldona Gąsecka – Duda Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi H.N. na bezczynność [....] S.A. w K. I. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie bezczynności [....] S.A. w K. w sprawie z wniosku H.N. z dnia 21 października 2013 roku; III. zasądza od [....] S.A. w K. na rzecz skarżącej H.N. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. H. N. w piśmie z 23 października 2013 r. wezwała "T" S.A. z siedzibą w K. do zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu na rzecz Przedsiębiorstwa dotyczącej posadowionych urządzeń do przesyłu energii elektrycznej na działkach nr [...], [...], [...] obr. P. gmina [...], stanowiącej ich własność. Ponadto zwróciła się o wypłatę stosownego wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego, bezumownego korzystania z ww. nieruchomości oraz - w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 "a" tired pierwszy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 112, póz. 1198 ze zm.) zażądała przesłania kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej na działach stanowiących jej własność, w szczególności przedłożenia wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy tych urządzeń na w/w działce oraz innych dokumentów techniczno-prawnych (protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo - odbiorczych, protokołów zdawczo - odbiorczych środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej np. Urzędy Wojewódzkie, Burmistrzów Miast, Wojewódzkich Zarządów Rozbudowy Miast i Osiedli itp. ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami itp.). W piśmie z dnia 16 grudnia 2013 r. "T" S.A. w K. poinformował, że wezwanie jest w trakcie rozpoznawania. Roszczenie zostanie rozpatrzone w ciągu najbliższych 6 tygodni. W piśmie z 27 grudnia 2013 r. H. N. ponowiła swój wniosek. W piśmie z 17 lutego 2014 r. "T" S,.A. w K. poinformował, że jakie urządzenia posadowione są na nieruchomości wnioskodawcy oraz wskazał, że fakt zabudowania trwałych i widocznych urządzeń oraz ich użytkowanie przez tak długi okres czasu oznacza, że "T" S.A. nabył również służebność gruntową. Spółka wezwała również sprecyzowanie jakie dokumenty są przedmiotem wniosku, gdyż jego obecna treść jest sformułowana w sposób zbyt ogólny, co uniemożliwia spółce zajęcie stanowiska. Do chwili wskazania przedmiotowych dokumentów (nazwy organu, daty wydania dokumentu, ew. wskazania poprzedników prawnych wnioskodawców będących właścicielami nieruchomości w chwili budowy urządzeń energetycznych oraz ówczesnego oznaczenia nieruchomości) nie jest możliwe stwierdzenie, czy spółka posiada te dokumenty. H. N. w dniu 9 czerwca 2014 r. za pośrednictwem "T" S.A. w K., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na bezczynność tego organu w udostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z 23 października 2013 r. Skarżąca domagała się stwierdzenia bezczynności spółki oraz zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". Z całą pewnością, w świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Skarżąca wskazała również, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę "T" S.A. Oddział w K. wniósł o umorzenie postępowania, ze względu na fakt, że stan bezczynności został wyeliminowany poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej oraz odstąpienie od obciążania spółki kosztami postępowania. Spółka podała, że w piśmie z 20 czerwca 2014 r. udostępniła odszukane kserokopie map, informując jednocześnie, że innych dokumentów w szczególności decyzji, protokołów odbioru i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo-odbiorczych, w tym dot. środków trwałych, dzienników budów nie posiada w swoich zasobach. Dokumentacja w zależności od obszaru posadowienia urządzeń i dostępności dokumentów jest różna. Stąd spółka kilkakrotnie zwracała się o doprecyzowanie wniosku poprzez chociażby wskazanie właścicieli nieruchomości w chwili budowy urządzeń oraz ówczesnej numeracji działek wchodzących w jej skład, natomiast skarżący nadal podtrzymywali iż żądają "wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów", podając jedynie przykładowe wyliczenie potencjalnie mogących wystąpić dokumentów w tego rodzaju dokumentacji, pozostawiając katalog żądanych dokumentów katalogiem otwartym. Zachowanie spółki, polegające na żądaniu doprecyzowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej miało na celu dążenie do kompleksowego i precyzyjnego załatwienia sprawy, co znajduje m.in. usprawiedliwienie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2013 r. (sygn. akt I OSK 791/13) w którym Sąd wskazał, iż "nie każdy dokument znajdujący się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego może posiadać walor informacji publicznej, dlatego koniecznym może być wezwanie wnioskodawcy do uściślenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej", a także w uzasadnieniu wyroku z 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11, w którym Sąd stwierdził, że "ustawa z 2007 r. o dostępie do informacji publicznej nie jest i nie może być środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji". Jednocześnie, zdaniem spółki, nie sposób twierdzić, że nie udostępniła żadnych informacji publicznych, bowiem w prowadzonej korespondencji informowała skarżącą o tym jakie urządzenia posadowione są na wskazanych we wniosku nieruchomościach i o związanych z tym okolicznościach, nie przekazując jedynie dokumentów, o których doprecyzowanie się zwracano i których odszukanie, bądź ustalenie, że spółka ich nie posiada, ułatwiłoby podanie doszczegółowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie orzekania m. in. w sprawach na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s. a., przy czym zgodnie z treścią art. 149 ustawy sąd uwzględniając taką skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia albo obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie stwierdza czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi był wniosek H. N. z 23 października 2013 r. która będąc właścicielka nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] obr. P., gmina [...] wezwała "T" S.A. z siedzibą w K. w oparciu o przepisy art. 4 ust. 1 pkt 5 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 "a" ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 112, poz. 1198 ze zm.) o udostępnienie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej na działach stanowiących jej własność, w szczególności przedłożenia wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy tych urządzeń na w/w działce oraz innych dokumentów techniczno-prawnych (protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo - odbiorczych, protokołów zdawczo - odbiorczych środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej np. Urzędy Wojewódzkie, Burmistrzów Miast, Wojewódzkich Zarządów Rozbudowy Miast i Osiedli itp. ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami itp.). Dodatkowo wniosek ten – ze względu na brak jakiejkolwiek odpowiedzi ze "T" S.A. z siedzibą w K. – został ponowiony przez skarżącą w dniu 27 grudnia 2013 r. z informacja, że w razie nieudzielnie wnioskowanej informacji w terminie 14 dni Skarżąca skieruje skargę do sadu administracyjnego na bezczynność w udzielenie informacji publicznej. Na powyższe Skarżąca otrzymała w dniu 30 grudnia 2013 r. pismo Spółki (datowane na 16. 12. 2013 r.) z informacją, iż Spółka rozpatruje wniosek i udzieli odpowiedzi w terminie 6 tygodni. "T" S.A. z siedzibą w K. pismem 17 lutego 2014 r. wezwała Skarżącą do dokładnego sprecyzowania jakich dokumentów żąda nadto oraz do zajęcia stanowiska w przedmiocie ewentualnego uzasadnienia udostępnienia tych dokumentów. Nadto Spółka wskazała , że do chwili dokładnego określenia dokumentów – w tym wskazania poprzedników prawnych wnioskodawczyni przedmiotowych nieruchomości z okresu budowy infrastruktury elektroenergetycznej i ówczesnego oznaczenia nieruchomości nie będzie możliwe udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm. – dalej powoływana jako p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast stosownie do art. 161 § 1 p.p.s.a. ustawy sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-2 tego przepisu lub gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe – pkt 3. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi, jeżeli po wniesieniu skargi zaistnieją okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe niewątpliwie w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub interpretacji bądź też dokonania czynności po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym (vide: uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 ). Przedstawione wyżej sposoby rozstrzygnięć w sprawie ze skargi na bezczynność są uwarunkowane specyfiką postępowania z tej skargi, w którym - odmiennie niż w postępowaniu ze skargi na działanie organu - sąd uwzględnia stan faktyczny z daty wyrokowania. W przedmiotowej sprawie kwestią kluczową jest ocena czy Spółka pozostaje w bezczynności w sytuacji gdy po upływie 14–dniowego terminu do udzielenia informacji publicznej oraz już po wniesieniu skargi przez H. N. pismem z 20 czerwca 2014 r. "T" przekazał skarżącej 5 kserokopii odszukanych dokumentów (map), wskazując nadto w ww. piśmie iż w nie posiada w zasobach pozostałych dokumentów, o udostępnienie których wnioskowała H. N.. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi bezczynność "T" S.A. w K., albowiem spółka udzieliła żądanej informacji - co prawda z przekroczeniem 14-dniowego terminu przewidzianego w treści art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a także już po dacie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, jednak przed dniem wyrokowania przez sąd. Istotnym jest także, iż zwłoka organu w udzieleniu odpowiedzi miała charakter rażącego naruszenia prawa gdyż jak wynika z akt sprawy wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do Spółki w dniu 23 października 2013 r. i ponowiony ze względu na brak reakcji ze strony Spółki w dniu 27 grudnia 2013 r. , a przedmiotowa skarga została złożona za pośrednictwem organu w dniu 9 czerwca 2014 r. , natomiast informacji publicznej udzielono pismem z 20 czerwca 2014 r. Powyższe oznacza zatem, że w dacie wyrokowania przez sąd nie miała już miejsca bezczynność organu dotycząca niezałatwienia wniosku skarżącej, ponieważ udzielono na niego odpowiedzi. Nadto należy podkreślić, że jakkolwiek przekazane przez "T" kserokopie nie wyczerpują całości wnioskowanych do przekazania dokumentów to jednak z pisma Spólki wynika, iż nie posiada ona innej dokumentacji technicznej i prawnej dotyczącej ww. nieruchomości, stanowiących własność H. N.. W ten sposób należy uznać, że została wyeliminowana bezczynność organu (a tym samym przedmiot skargi na bezczynność), a postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. W tym miejscu wskazać trzeba, że zakres przedmiotowy kognicji sądu w postępowaniu ze skargi na bezczynność jest ograniczony. Sąd nie obejmuje kontrolą merytorycznej zawartości udzielonej informacji publicznej, a jedynie władny jest oceniać, czy pokrywają się zakresy przedmiotowe wniosku i odpowiedzi organu. Taka zbieżność w sprawie niniejszej niewątpliwie ma miejsce, albowiem informacja przekazana skarżącej odnosi się do przesyłowej infrastruktury elektroenergetycznej zrealizowanej na nieruchomości skarżącej. Natomiast należy zauważyć, że z samego faktu, iż nie wszystkie wnioskowane przez Skarżącą dokumenty zostały udostępnione nie przesądza o bezczynności Spółki. Istotne jest bowiem to czy Spółka dysponuje dokumentami, o których mowa we wniosku skarżącej. Z pisma Spółki z 20 czerwca 2014 r. i przedłożonych do akt dokumentów jednoznacznie wynika, że organ nadesłał wnioskowane przez skarżących dokumenty, które były w posiadaniu Spółki, a dotyczące budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych bez dodatkowego doprecyzowania wniosku. W tym miejscu należy dodać, że w ocenie Sądu pismo "T" z 17 lutego 2014 r. w którym wezwał Skarżącą o sprecyzowanie jakie dokumenty są przedmiotem wniosku nie było zasadne, gdyż wniosek Skarżącej był sformułowany jednoznacznie i nie wymagał dodatkowego doprecyzowania. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność miała cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie prawa można uznać, w ocenie Sądu, długotrwałość prowadzonego postępowania. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 149, art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm). orzekł jak w punkcie I i II sentencji O kosztach orzeczono w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.