II SAB/Kr 224/15
WyrokWSA w Krakowie2016-06-07
Skład orzekający: Andrzej Irla, Mariusz Kotulski, Iwona Niżnik - Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wykonujący zadania publiczne, będący spółką prawa handlowego, dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony drogą elektroniczną, pomimo braku wskazania przez wnioskodawcę interesu prawnego lub faktycznego?Ratio decidendi
Organ wykonujący zadania publiczne, nawet będący spółką prawa handlowego, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, bez względu na to, czy wnioskodawca wykazał interes prawny lub faktyczny, a brak podjęcia działań w ustawowym terminie stanowi bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o informację publiczną złożony drogą elektroniczną, nawet bez wskazania interesu, nie jest anonimowy, jeśli zawiera dane identyfikujące wnioskodawcę, a organ nie może odmówić udzielenia informacji jedynie z powodu jej przetworzonego charakteru lub braku wskazania interesu, lecz powinien ją udostępnić lub wydać decyzję odmowną.Stan faktyczny
Skarżący T.Z. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Zakładu Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. w dniu 7 sierpnia 2015 r. drogą elektroniczną. Organ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, co skutkowało wniesieniem przez skarżącego skargi na bezczynność. Skarżący zarzucał naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w odpowiedzi na skargę twierdził, że żądane informacje miały charakter przetworzony i wymagały wykazania interesu publicznego, a wniosek był anonimowy.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że Zakład Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T.Z. na bezczynność Zakładu [...] w A. Sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na jego wniosek z dnia 7 sierpnia 2015 r. stwierdza, że Zakład [...] w A. Sp. z o.o. dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązuje Zakład Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi; wymierza Zakładowi [...] w A. Sp. z o.o. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; zasądza od Zakładu [...] w A. Sp. z o.o. na rzecz skarżącego T.Z. kwotę 237 (dwieście trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła w dniu 15 grudnia 2015 r., za pismem z dnia 10 grudnia 2015 r., odpowiedź Zakładu Usług Komunalnych w [....] Sp. z o.o. na skargę T.Z. , na bezczynność Zakładu w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Zdaniem odpowiadającego na skargę, nie zakwestionowanym przez skarżącego, skarga ta wpłynęła do Zakładu Usług Komunalnych w [....] Sp. z o.o. w dniu 23 listopada 2015 r. Za pismem z dnia 29 grudnia 2015 r. (data wpływu do Sądu: 4 stycznia 2016 r.) organ na wezwanie Sądu przesłał akta sprawy wraz ze skargą skarżącego – T.Z. , sporządzoną w dniu 20 października 2015 r. na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W aktach brak jest koperty, w której doręczono skargę do organu.
Skarżący zarzucał naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem.
Skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie spółki działającej przez prezesa zarządu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności,
2) stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,
3) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych,
4) rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt. 4 p.p.s.a.
Skarżący 7 sierpnia 2015 r. wystąpił do Zakładu Usług Komunalnych w A. o udzielenie informacji publicznej, za pośrednictwem poczty elektronicznej.
Zdaniem skarżącego, w chwili wniesienia skargi organ obowiązany do udzielenia odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 roku pozostawał w bezczynności co do wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący skutecznie i w sposób prawnie dopuszczalny zwrócił się drogą poczty elektronicznej do strony przeciwnej o udostępnienie mu informacji publicznej. Adres poczty elektronicznej jest adresem powszechnie udostępnionym przez organ - przeznaczonym do odbioru korespondencji tą drogą. To do podmiotu publicznego należy takie zorganizowanie zasad docierania korespondencji, by zapewniony był dostęp tejże korespondencji do adresata.
Skarżący powoływał się na przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym każdy obywatel ma prawo uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zgodnie z art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Skarżący podniósł, iż wskazany podmiot jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej związanej z jego działalnością. Zgodnie z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: "(...) 3). wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz."
Na podstawie treści przepisów, tez z orzecznictwa oraz faktu, iż spółka jest spółką komunalną, skarżący podniósł, że miał prawo skierować przedmiotowy wniosek, a dokumenty związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego są informacją publiczną, natomiast prezes zarządu spółki jako upoważniony do reprezentowania na zewnątrz obowiązany był do udzielenia odpowiedzi.
Skarżący wskazał, na treść art. 13 i art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W ocenie skarżącego strona dopuściła się bezczynności, naruszając art. 13 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc zaistniały podstawy do wystosowania skargi.
Skarżący wskazywał, iż nawet wobec stwierdzenia faktu braku posiadania przez wnioskowane informacje przymiotu informacji publicznych uznać należy, iż w wypadku wątpliwości (gdy ocena wniosku strony nasuwałaby wątpliwości co do jej zgodności z przepisami przedmiotowej ustawy), organ posiadał instrument w postaci odmowy udzielenia informacji publicznej, a dopiero zasadność takiej odmowy mogłaby być przedmiotem kontroli przez organ odwoławczy.
Nawet udzielenie informacji po doręczeniu odpisu skargi nie powoduje postępowania bezprzedmiotowym, gdyż skarga nie zawierała wyłącznie wniosku o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej, a odnosiła się również do stwierdzenia, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i rozstrzygnięciu o kosztach postępowania.
Skarżący podnosi, że mimo hipotetycznego zadośćuczynienia przez organ swojemu obowiązkowi, który po dniu złożenia skargi udostępnia informację publiczną, nie czyni to skargi na bezczynność bezprzedmiotową.
Mając na uwadze powyższe, mimo że po usunięciu stanu bezczynności postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji staje się bezprzedmiotowe (daje podstawę do umorzenia w tej części na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - co skarżący pozostawiał do oceny Sądu), to bezprzedmiotowym nie stała się kwestia oceny charakteru zaistniałej bezczynności.
Skarżący podniósł, iż z uwagi na fakt, że od złożenia wniosku minęło już kilka miesięcy, w ocenie skarżącego bezczynność obowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Zakład Usług Komunalnych w A. wniósł o oddalenie skargi w całości.
W odniesieniu do stawianych zarzutów, zdaniem organu skarga nie była uzasadniona.
Organ wskazał, iż w dniu 7 sierpnia 2015 r. o godz. 12:46 skarżący skierował na adres e-mailowy Zakładu Usług Komunalnych wniosek o udostępnienie informacji publicznej, którą miały stanowić odpowiedzi na pytania:
1) jaka część środków przeznaczanych na Państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych) ?
2) czy wystąpiło, a jeśli tak to ile wynosiło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie działalności Zakładu Usług Komunalnych ?
3) Ile łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada Państwa podmiot oraz o ile osób/ podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji roku 2014 do roku 2013? Czy przeciwko tym osobom były prowadzone postępowanie sądowe, a jeżeli tak, to ile takich postępowań miało miejsce w roku 2013 i 2014 ?
4) czy spółka korzysta z pomocy prawnika na etacie lub adwokata/radcy prawnego w formie inne niż etat ?
5) jakie są koszty roczne netto/brutto obsługi prawnej realizowanej na Waszą rzecz ?
6) czy na obsługę prawną był ogłoszony w latach 2010-2015 przetarg lub kierowane zapytanie ofertowe, a jeśli tak to w jakiej formie ?
W ocenie organu, skierowane do organu zapytania nie stanowiły informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, do których dostęp ma każdy obywatel. Z istoty żądanych danych wynikało, iż mają one charakter przetworzony, do których udostępnienia niezbędne jest wykazanie interesu publicznego.
Zdaniem organu, w odniesieniu do zadanych pytań, nie ulegał wątpliwości fakt, iż odpowiedź na żądane informacje wymagała podjęcia dodatkowych sił i środków na sporządzenie zestawień dotyczących dłużników, łącznego stanu ich zadłużenia, jak również danych obejmujących wzrost zadłużenia w relacji do następujących po sobie latach. Dodatkowych analiz i interpretacji wymagało ponadto sporządzenie informacji o przetargach na obsługę prawną w latach 2010-2015, co potwierdza, iż dane stanowią informacje przetworzone, do których dostęp jest możliwy wyłącznie po wykazaniu interesu prawnego lub faktycznego wnioskodawcy. Natomiast w skierowanym zapytaniu mailowym skarżący nie wskazał jaki posiada interes w pozyskaniu poszczególnych odpowiedzi.
W ocenie organu wniosek osoby żądającej informacji nie spełniał wymogów pozwalających na jego pozytywne rozpatrzenie.
Organ wskazywał, że skierowany drogą e-mailową wniosek posiadał przymiot dokumentu anonimowego, ponieważ brak w nim było informacji pozwalających na identyfikację wnioskodawcy, który żąda szczegółowych danych dotyczących działalności Zakładu Usług Komunalnych w A.
Zdaniem organu, osoba kierująca żądanie udostępnienia informacji nie wskazała danych, pozwalających na identyfikację osoby kierującej zapytania. Jedyną informacją dotyczącą wnioskodawcy był adres e-mailowy, którego wiarygodność była wysoce wątpliwa, a w związku z tym została automatycznie przeniesiona do folderu Spam, skrzynki e-mailowej Zakładu Usług Komunalnych.
Mając na uwadze powyższe, a w szczególności anonimowość wniosku oraz brak wskazania interesu prawnego i faktycznego dla uzyskania informacji przetworzonej, organ nie zakwalifikował żądanych informacji jako publicznie dostępnych, do których dostęp ma każdy obywatel.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Art. 149 § 1 p.p.s.a. wskazuje jakie czynności podejmuje Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność. Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w przypadku nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę.
Skarga jest uzasadniona w zakresie wskazanym poniżej.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że na mocy art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r., Dz.U. z 2014, poz. 782 j.t., o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
W świetle ugruntowanego stanowiska Sądów Administracyjnych, pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym terminie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji, co odbywa się w drodze czynności materialno- technicznej albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata odpowiedzi co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12). Wypada dodać, że oceny bezczynności organu Sąd dokonuje według stanu faktycznego na dzień orzekania.
Udostępnienie informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej, nie jest jedynym znanym ustawie sposobem udzielenia uprawnionemu tej informacji. Prawo do informacji publicznej może być zrealizowane także na podstawie art. 11 u.d.i.p. Przepis ten określa następujące sposoby udostępnienia informacji publicznej - 1) w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych; 2) przez zainstalowane w miejscach ogólnie dostępnych, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją. Za właściwe Sąd uznaje stanowisko wyrażane w literaturze, że w przypadku żądania informacji, która została wyłożona w miejscu publicznie dostępnym, podmiot zobowiązany powinien poinformować wnioskodawcę o takim zastosowanym sposobie jej udostępniania. Ta informacja sama stanowi już udzielenie żądanej informacji publicznej (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 56).
Należy przy tym mieć na uwadze, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji jest przewidziana jedynie dla sytuacji, gdy informacja publiczna istnieje, ale nie może być udostępniona na skutek ograniczeń prawa do informacji publicznej, określonych w art. 5 ustawy. W sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz jedynie zawiadamia wnoszącego, że żądane dane podlegają udostępnieniu w odrębnym trybie (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 103/12).
Również nie ma podstaw do wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji w sytuacji, gdy organ żądanych informacji nie posiada. O tym fakcie organ winien jedynie powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując - jeśli posiada taką wiedzę - gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać.(Tak: WSA w Krakowie w wyroku z dnia 25 października 2012, sygn. akt II SAB/Kr 122/12). Tylko w sytuacji gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, brak jest podstaw do wydawania decyzji. W takiej sytuacji należy wnioskodawcę jedynie poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1153/03, CBOSA).
Brak zatem któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Trzeba też zaznaczyć, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia w trybie wnioskowym tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, w szczególności nie została ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej, a więc, gdy zainteresowany nie ma możliwości zapoznać się z nią inaczej, niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji. Obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne nie dotyczy bowiem informacji ogólnodostępnej lub informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2003 r., sygn. akt II SAB 372/03, CBOSA).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tego aktu prawnego oraz podlega ona udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p. Przykładowe kategorie danych stanowiących informację publiczną zostały wymienione w art. 6 u.d.i.p. Ponieważ sformułowania zawarte we wskazanych przepisach u.d.i.p. nie są zbyt jasne, przy ich wykładni należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych podmiotów w zakresie, w jakim wykonują one zadania publiczne i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z ust. 2 art. 61 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji dotyczy również dostępu do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
W świetle powołanych przepisów u.d.i.p. oraz Konstytucji RP pojęcie informacji publicznej musi być rozumiane szeroko. Co do zasady wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi informację publiczną. Uwzględniając konstrukcję ustawową "informacji publicznej" oraz kierując się wyrażoną w art. 61 Konstytucji RP gwarancją do uzyskania takiej informacji, w orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Informacja publiczna obejmuje swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe, przy czym pojęcie dokumentu urzędowego różni się od dokumentu zawierającego informację publiczną. Istotne znaczenie ma jedynie to czy dokument zawiera informację publiczną. Bez znaczenia również jest to, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu adresata wniosku oraz to czy znajdują się one w posiadaniu także innego podmiotu. Ważne tylko jest, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez adresata wniosku i odnosiły się do niego bezpośrednio.
Katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu określony został przykładowo w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie przyjmuje się, iż informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (wyrok NSA z dnia 30 października 2002r., sygn. II SA 1956/02, CBOSA). Przy czym prawo do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt II SA 3572/02, CBOSA). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. informacją publiczną podlegającą udostępnieniu jest również informacja o majątku podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., którym one dysponują. Wszelkie informacje o środkach publicznych, w tym również o ich stanie, wydatkowaniu, stanowią informację o sprawach publicznych, o których mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p, do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z treści art. 4 ust. 1-5 u.d.i.p., a zwłaszcza z zawartego tam sformułowania "w szczególności", wynika, że dokonane przez ustawodawcę wyliczenie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej nie ma charakteru wyczerpującego. W powyższej regulacji elementem decydującym o tym, że określony podmiot ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest to, czy wykonuje on zadania publiczne. Uszczegółowienie zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. ma charakter porządkujący i pozwala na rozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości w odniesieniu do określonych podmiotów. Regulacja ta nie wyklucza istnienia innych podmiotów nienależących do żadnej z kategorii tam wymienionych, które z uwagi na to, że wykonują określone zadania publiczne, pozostają zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, o ile ją posiadają.
W świetle powyższego nie może ulegać wątpliwości, że skarżony Zakład Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. na gruncie przepisów u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia posiadanej informacji mającej walor informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p.) Z unormowań tych wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej spoczywa bowiem nie tylko na organach władzy publicznej, ale także na innych podmiotach wykonujących zadania publiczne. Oznacza to, że ustawodawca rozróżniając te dwie kategorie podmiotów, świadomie zdecydował, aby obowiązkiem informacyjnym obciążyć każdą z tych grup. Zatem fakt, że Zakład Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. bezspornie nie kwalifikuje się do władz publicznych, w rozumieniu powołanego przepisu, nie ma w sprawie znaczenia prawnego.
Dodać również należy, że ustawodawca posługując się w u.d.i.p. terminem "zadania publiczne", nie zdefiniował tego pojęcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jednak jest pogląd (aprobowany również przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę), w myśl którego po pierwsze, pojęcie użyte w art. 4 u.d.i.p. ma znaczenie szersze od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP, a po drugie, jeśli zadania danego podmiotu mają na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli i są istotne z punktu widzenia celów państwa, to niepodobna odmówić im przymiotu zadań publicznych w rozumieniu u.d.i.p. (por.m.in. wyrok NSA z dnia 18 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1680/13 Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).
|W myśl art. 1 ust. 2 i art. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r., nr 46, poz. 236, z późn. zm.)|
|gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane |
|zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych i może być prowadzona przez jednostki |
|samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Zgodnie z art. 7 |
|ustawy z dnia8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W |
|szczególności zadania własne obejmują sprawy: "(...) 3). wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków|
|komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia |
|w energię elektryczną i cieplną oraz gaz." |
|W związku z powyższym jest bezsprzeczne, że Zakład Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. wykonuje zadania publiczne, spełniające zarazem |
|atrybuty zadań o charakterze użyteczności publicznej. |
|W świetle przytoczonych powyżej przepisów prawnych i powiązanego z nimi orzecznictwa sądów administracyjnych wynika zarazem, że ww. |
|wnioskowane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną. |
|Zresztą sam organ nie neguje faktu, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, ale zarazem organ w kontrolowanej sprawie|
|jest zdania, że przedmiotowe informacje stanowią informacje przetworzone a wobec anonimowości wniosku złożonego drogą elektroniczną, |
|organ nie był w swoim przekonaniu obowiązany w ogóle do działania w sprawie udostępnienia wnioskowanych informacji. Stanowisko organu|
|jest sprzeczne z obowiązującym powyżej przedstawionym prawem. |
|Zwrócenie się o dostęp do informacji publicznej nie jest związane z koniecznością wykazywania interesu prawnego a nawet faktycznego. |
|Ponieważ samo udzielenie informacji publicznej stanowi czynność materialno-techniczną, która w założeniu powinna mieć postać podjętej |
|niezwłocznie, bez procedowania w trybie k.p.a. nakazującego indywidualizację stron postępowania przez wskazanie określonych danych, |
|to wobec konstytucyjnej powszechności dostępu do informacji publicznej i uzyskiwania jej w drodze czynności materialno-technicznych w |
|tym, w formie korespondencji mailowej, można stawiać tezę, że podmiot występujący o informację publiczną zasadniczo, bo mogą być |
|wyjątki, o których mowa poniżej, nie ma obowiązku podawania swoich danych osobowych. Sytuacja się zmienia w przypadku, kiedy dany |
|podmiot stara się np. o informację publiczną przetworzoną, lub o informację, co do której organ chce odmówić jej udostępnienia. Wtedy |
|dostrzegając konieczność ew. wydania decyzji administracyjnej organ ma z kolei prawo zapytania o dane identyfikujące, w tym np. |
|osobowe, podmiot starający się o dostęp do informacji publicznej, a to na potrzeby postępowania związanego z wydawaniem decyzji |
|administracyjnej. |
|Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo |
|określonym terminie nie podejmuje żadnej z przewidzianych prawem czynności, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności |
|materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia |
|żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) albo nie powiadomi |
|pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w |
|jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). |
|Tymczasem skarżony Zakład Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. nie podjął żadnej aktywności do dnia wydania wyroku i to decyduje |
|jednoznacznie o jego bezczynności. W konsekwencji Sąd zobowiązał Zakład Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. do wydania aktu lub |
|dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi. Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem |
|prawa. Odpowiedź Prezesa Zakładu Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. na skargę, świadczy o tym, że posiada zasadnicze prawne wiadomości w|
|przedmiocie informacji publicznej, tylko w sposób nieuzasadniony, bo z przebiegu sprawy wynika, że skarżący może korzystać także z |
|pomocy pełnomocników zawodowych, zinterpretował je w sposób wadliwy, ignorując prawa podmiotowe wnioskującego, a co więcej jako |
|podmiot administrujący wykonujący zadania publiczne, ważne dla zaspakajania potrzeb wspólnoty samorządowej gdyż także w zakresie |
|udzielania informacji publicznej - powinien działać zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji zasadą praworządności. Tymczasem |
|konsekwentnie nie podejmowanie jakiegokolwiek działania pomiędzy dniem 7 sierpnia 2015 r. a dniem 23 listopada 2015 r. (data wpływu|
|skargi wskazana przez organ) a następnie także i w przedziale pomiędzy wpływem skargi sporządzonej w dniu 20 października 2015 r. a |
|dniem 7 czerwca 2016 r. tj. wydania wyroku przez WSA w Krakowie, w sytuacji kiedy podmiot wnioskujący był już zidentyfikowany, a co |
|wcześniej stanowiło "wstępny" argument dla całkowitego braku aktywności Zakładu Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. w przedmiocie |
|wniosku o udzielenie przedmiotowej informacji publicznej, świadczy o tym, że organ przejawia wolę pozostawania w bezczynności, co |
|skutkuje zakwalifikowaniem jej jako bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając, czy naruszenie prawa jest |
|rażące, należy bowiem uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku |
|zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do |
|merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. |
|Powyższa wypowiedź Sądu, w żadnym wypadku nie przesądza, czy wnioskowane informacje stanowią informacje przetworzone. Wypowiedź ta |
|tylko koresponduje z argumentacją Zakładu Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. zawartą w odpowiedzi na skargę. Sąd w ramach posiadanych |
|kompetencji stwierdza, że wobec pozytywnego ustalenia, że wnioskujący stara się o dostęp do informacji publicznej - istnieje w związku|
|z tym powinność do zobowiązania organu, aby w sprawie udostępnienia informacji nie był bezczynny i podjął wybraną przez siebie |
|stosownie do stanu faktycznego sprawy formę działania przewidzianą przez ustawodawcę na gruncie u.d.i.p. |
|Podsumowując, jak wynika z przekazanych Sądowi akt sprawy, do czasu wniesienia skargi, organ pozostawał bezczynny w załatwieniu |
|wniosku skarżącego z dnia 7 sierpnia 2015 r. Stan ten został nie usunięty także po wniesieniu skargi z dnia 20 października 2015 r. |
|do WSA w Krakowie aż do dnia wydania niniejszego wyroku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., Sąd |
|stwierdził w pkt. I sentencji wyroku, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, a bezczynność |
|miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do wymierzenia Zakładowi Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. kary grzywny, na |
|podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd wyjaśnia, że stanowi ona konsekwencję stwierdzenia, że bezczynność zarazem miała miejsce z |
|rażącym naruszeniem prawa. Wysokość grzywny w kwocie 100 zł ma wymiar prawie symboliczny, wobec możliwości finansowych jakie wynikają |
|w tym zakresie z treści art. 154 § 6 p.p.s.a. ale ma m.in. uświadomić prewencyjnie organowi, że brak realizacji obowiązków wynikających|
|z norm u.d.i.p. jest obwarowane przez ustawodawcę karą grzywny w art. 149 § 2 p.p.s.a., aby obecnie w sprawie i w przyszłości organ |
|reagował zgodnie z prawem na wnioski w sprawie udostępnienia informacji publicznej. |
|Zasadzając od Zakładu Usług Komunalnych w A. Sp. z o.o. na rzecz skarżącego kwotę 237 (dwieście trzydzieści siedem) zł., Sąd |
|wykorzystał możliwości jakie daje treść art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z art. 206 p.p.s.a., sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić|
|od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części |
|niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. |
|Analiza wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż na jego podstawie sąd rozpoznający daną sprawę uzyskał kompetencję do dokonania |
|oceny, czy w konkretnej sprawie zachodzą uzasadnione przypadki, których wystąpienie pozwoliłoby odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów |
|postępowania w całości lub w części. W takiej sytuacji sąd powinien dokonać wszechstronnej analizy konkretnej sprawy, biorąc przy tym |
|pod uwagę zarówno okoliczności związane z przebiegiem danego postępowania, jak też okoliczności spoza danego postępowania, odnoszące |
|się m.in. do stanu majątkowego stron oraz specyfiki i statusu prawnego organu. W ocenie Sądu, przywołany powyżej przepis p.p.s.a.- |
|pozwalający m.in. odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w części - ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, co najmniej z |
|kilku powodów. |
|Po pierwsze wskazać należy, iż na koszty niniejszego postępowania poza wpisem sądowym w wysokości 100 zł, składały się przede wszystkim|
|koszty związane z reprezentacją strony skarżącej przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej|
|od pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu A.W. (art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst |
|jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1628 z późn. zm.) oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c |
|rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez |
|Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 z |
|późn. zm.). Kluczowym dla oceny zasadności poniesienia wskazanych powyżej kosztów postępowania pozostaje w tym przypadku fakt znany |
|Sądowi z urzędu, iż reprezentujący stronę skarżącą radca prawny A.W. występował już przez wojewódzkim sądami administracyjnymi z |
|upoważnienia T.Z. w sprawach o bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 |
|kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 220/15) - w związku z czym, mając na uwadze zgeneralizowany, blankietowy charakter skargi, która|
|potencjalnie z uwagi na swoją ogólną, uniwersalną treść merytoryczna może być potencjalnie zastosowana w każdej skardze na bezczynność|
|organu bez szczególnych modyfikacji, Sąd jest zdania, że pomniejszony w związku z tym znacznie zakres nakładu pracy radcy prawnego |
|uzasadnia odstąpienie od przyznania zwrotu kosztów w wysokości połowy stawki koszty zastępstwa procesowego wynoszącej 240 zł (§ 14 |
|ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych |
|oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z|
|2013 r., poz. 490 z późn. zm.). |
|Po drugie, na uwagę zasługuje fakt, iż udokumentowana w aktach reprezentacja strony skarżącej przez radcę prawnego A.W. sprowadzała |
|się w tym przypadku jedynie do sporządzenia i wniesienia skargi do Sądu i uiszczenia stosownych opłat, zaś przez okres 5 miesięcy od |
|dnia złożenia skargi nie dokonał on żadnej innej czynności mającej przybliżyć reprezentowanego przez niego T.Z. do uzyskania |
|wnioskowanej informacji publicznej. Z pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sądowych sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie |
|informacji publicznej z dnia 7 sierpnia 2015 r. został sporządzany przez T.Z. |
|Z tych też przyczyn Sąd, odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w pełnej wysokości, zasądził od Zakładu Usług |
|Komunalnych w A. Sp. z o.o. tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego: kwotę 100 złotych, odpowiadającą |
|wysokością kwocie uiszczonego wpisu, kwotę 17 złotych tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu |
|A.W. i pomniejszoną o połowę kwotę 120 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. |
Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności prawne i faktyczne kontrolowanej sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło