II SAB/Kr 225/18
WyrokWSA w Krakowie2019-04-26
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Paweł Darmoń, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, może wydać orzeczenie w zakresie już prawomocnie rozstrzygniętym przez NSA?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie może wydać orzeczenia w zakresie, który został już prawomocnie rozstrzygnięty przez NSA. Wydanie takiego orzeczenia stanowi naruszenie art. 183 § 2 pkt 3 PPSA (orzeczenie w sprawie już prawomocnie osądzonej) oraz art. 153 i 170 PPSA (niezastosowanie się do wytycznych NSA). W takiej sytuacji sąd powinien uchylić wadliwe orzeczenie na podstawie art. 179a PPSA i ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając wcześniejsze rozstrzygnięcia NSA.Stan faktyczny
Z. N. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej (kopie umów). Po bezczynności organu i częściowym udostępnieniu informacji, wnioskodawczyni wniosła skargę na bezczynność. WSA w Krakowie stwierdził bezczynność i rażące naruszenie prawa, zobowiązał organ do udostępnienia umów i przyznał sumę pieniężną. NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej sumy pieniężnej z powodu rozbieżności między sentencją a uzasadnieniem i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. WSA w Krakowie, rozpoznając ponownie sprawę, wydał wyrok, który w istocie ponownie rozstrzygnął kwestie już prawomocnie osądzone przez NSA, ignorując jego wytyczne. Burmistrz Miasta R. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił w całości zaskarżony wyrok z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 225/18, i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznał sprawę, przyznając od Burmistrza Miasta R. na rzecz skarżącej Z. N. sumę pieniężną w kwocie 3000 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 225/18 wydanego w sprawie ze skargi Z. N. na bezczynność Burmistrza Miasta R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 14 marca 2014 roku I. na podstawie art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. 2018 r, póz. 1302 z późn. zm.) uchyla w całości zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 225/18; II. przyznaje od Burmistrza Miasta R. na rzecz skarżącej Z. N. sumę pieniężną w kwocie 3000 zł (słownie: trzy tysiące złotych);
Wnioskiem z dnia 14 marca 2014 r. Z. N. wystąpiła w oparciu o art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 z późn. zm. – dalej jako: u.d.i.p.) z żądaniem udostępnienia kopii wszystkich umów zawartych w okresie od 1 stycznia 2012 r. do dnia 14 marca 2014 r. pomiędzy Gminą R. a Kancelarią Radcy Prawnego P. K..
Wobec nieudzielenia przez organ żądanej informacji w zakreślonym we wniosku z dnia 14 marca 2014 r. zakresie, pomimo wydanych po wystąpieniu z wnioskiem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w tym przedmiocie (w tym decyzji uchylającej decyzję Burmistrza Miasta R. o odmowie udzielenia żądanej informacji i umarzającej postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji), Z. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta R. w udostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z dnia 14 marca 2014 r. – kopii umów zawartych w okresie od 1 stycznia 2012 r. do dnia 14 marca 2014 r. pomiędzy Gminą R. a Kancelarią Radcy Prawnego P. K. – w części objętej zaczernieniami na kopiach umów przekazanych skarżącej wraz z pismem organu z dnia 19 stycznia 2016 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., że brak orzeczenia przez sąd o obowiązku udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej w pełnym zakresie, w tym również w części objętej zaczernieniami na kopiach umów przekazanych skarżącej wraz z pismem organu z dnia 14 stycznia 2016 r. rodzi ryzyko, że organ dalej będzie ostentacyjnie ignorował jednoznaczne stanowisko organu odwoławczego, jak również będzie ignorował wyrok sądowy rozstrzygający wyłącznie kwestię bezczynności, a nierozstrzygający merytorycznie samej sprawy udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta R. wniósł o jej oddalenie, kwestionując przy tym fakt pozostawania przez organ w bezczynności. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przytoczył szeroką argumentację na poparcie swojego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 maja 2016 r. (sygn. akt II SAB/Kr 54/16) w sprawie ze skargi Z. N. na bezczynność Burmistrza Miasta R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 14 marca 2014 r., stwierdził, że Burmistrz Miasta R. dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał Burmistrza Miasta R. do załatwienia w terminie 14 dni wniosku skarżącej z dnia 14 marca 2014 r., poprzez udostępnienie w całości kopii umów zawartych pomiędzy Gminą R. a Kancelarią Radcy Prawnego P. K. w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 14 marca 2014 r.; przyznał od Burmistrza Miasta R. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 300 złotych oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej Z. N. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano m.in., że w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, żądane przez skarżącą umowy, przedłożone przez organ na wezwanie Sądu w pełnej wersji (bez zaczernień), żadnych, chronionych prawem tajemnic i danych, nie zawierały. Podkreślono przy tym, że analiza przedłożonych umów pozwalała na stwierdzenie, iż były to typowe umowy zlecenia, których przedmiotem była kompleksowa obsługa prawna Gminy. Podniesiono zarazem, że w umowach określono strony, czas obowiązywania, wynagrodzenie, natomiast nie zawierały one żadnych danych, których mogłyby dotyczyć ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Wyjaśniono bowiem, że radca prawny świadczący obsługę prawną Gminy, wynagradzany ze środków publicznych tej Gminy, niewątpliwie jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznych, a ochrona prywatność takiej osoby, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jest wyłączona. Stąd też w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nie było żadnych powodów, aby określone umowami warunki świadczenia usług, nie mogły być udostępnione. Wobec powyższego wskazano, że udostępnienie tylko części umów nie znajdowało żadnego uzasadnienia, a w zakresie, w jakim umowy te dotychczas nie zostały udostępnione, organ nadal pozostawał w bezczynności, gdyż w tym zakresie sprawa nie została załatwiona w ogóle. Nadmieniono przy tym, że w ocenie Sądu, w bezczynności pozostawał organ także i w pozostałym zakresie, dotyczącym tych części umów, które ostatecznie zostały udostępnione. Jednocześnie wobec uznania opóźnienia organu w załatwieniu sprawy za rażące, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że kwota 3000,00 zł przyznana od organu na rzecz skarżącej będzie odpowiednia do całokształtu okoliczności sprawy i funkcji jaką kwota ta ma spełniać.
W dniu 13 lipca 2016 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył Burmistrz Miasta R. , wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi, ewentualnie – na wypadek nieuwzględnienia tego żądania – o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a także zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Ponadto w dniu 15 lipca 2017 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożyła także Z. N., zaskarżając go w części obejmującej pkt III sentencji, dotyczącej przyznania jej sumy pieniężnej i wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie w zaskarżonej części, naruszenie przepisów prawa polegające na wystąpieniu oczywistej sprzeczności pomiędzy sentencją wyroku w punkcie III, objętym zaskarżeniem a uzasadnieniem wyroku. Skarżąca kasacyjnie zwróciła bowiem uwagę, że w sentencji wyroku przyznano jej sumę pieniężną w wysokości 300 zł, tymczasem w uzasadnieniu wyroku wskazano, że przyznana jej kwota wynosiła 3.000 zł, co stanowiło tym samym oczywistą sprzeczność.
Wyrokiem z dnia 8 października 2018 r. (sygn. akt I OSK 2400/16), Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie I uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r. (sygn. akt II SAB/Kr 54/16) w punkcie III i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, w punkcie II zasądził od Burmistrza Miasta R. na rzecz Z. N. kwotę 497 zł tytułem zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w punkcie III oddalił skargę kasacyjną Burmistrza Miasta R. .
W uzasadnieniu ww. wyroku podano, że skarżąca kasacyjnie Z. N. słusznie wskazała, iż istniała rozbieżność pomiędzy sentencją wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r., a jego uzasadnieniem. Sąd II instancji wskazał przy tym, że z treści punktu III sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r. wynikało, iż Sąd, działając na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako: p.p.s.a.) przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 300 zł, gdy tymczasem w treści uzasadnienia mowa była o 3000 zł. Nadto wskazano, że uzasadniając przyznanie skarżącej kwoty pieniężnej, Sąd I instancji podał, że całokształt okoliczności sprawy powodował, iż przyznana kwota powinna być większa niż określone w sentencji wyroku 300 zł. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższa różnica powodowała, iż nie można było definitywne określić, jaką sumę pieniężną w okolicznościach przedmiotowej sprawy chciał wymierzyć organowi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, co uzasadniało uwzględnienie skargi kasacyjnej Z. N..
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta R. , odnosząc się kolejno w uzasadnieniu wyroku do obszernych zarzutów skargi kasacyjnej organu. W tym zakresie Sąd II instancji wskazał m.in., że należało przyjąć za dopuszczalny wybór przez Sąd I instancji środka określonego w art. 149 § 2 p.p.s.a., którego celem było nałożenie dolegliwości finansowej na organ działający w sposób rażąco, dopuszczalne było również ustalenie jego wysokości, które nastąpiło w zakresie uprawnień przyznanych sądowi administracyjnemu na mocy art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., zaś argumentacja skarżącego kasacyjnie, która zmierzała do zakwestionowania przyjętej przez Sąd wysokości tego środka nie była zasadna.
Rozpoznając ponownie sprawę ze skargi Z. N. na bezczynność Burmistrza Miasta R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącej z dnia 14 marca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r. (sygn. akt II SAB/Kr 225/18), w punkcie I stwierdził, że Burmistrz Miasta R. dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej; w punkcie II stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie III zobowiązał Burmistrza Miasta R. do dokonania czynności; w punkcie IV wymierzył Burmistrzowi Miasta R. grzywnę w wysokości 600 zł; w punkcie V zasądził od Burmistrza Miasta R. na rzecz skarżącej Z. N. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że wyrok ten został wydany na posiedzeniu uproszczonym z oczywistym pominięciem znajdującego się w aktach sprawy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r. (sygn. akt I OSK 2400/16), a także wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r. (sygn. akt II SAB/Kr 54/16) w sprawie ze skargi Z. N. na bezczynność Burmistrza Miasta R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 14 marca 2014 r. Wyjaśniono przy tym, że w związku z powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r. zadaniem dla obecnie orzekającego składu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie było ponowne rozpoznanie sprawy zgodnie z oceną prawną zawartą w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie przyznania od Burmistrza Miasta R. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, wobec zaistniałej w tym zakresie rozbieżności pomiędzy sentencją a uzasadnieniem wyroku Sądu I instancji z dnia 17 maja 2016 r. Podkreślono jednak, że obecnie orzekający skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – wskutek pominięcia bytu prawnego ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r. – de facto i de iure rozpoznał ponownie wniosek Z. N. z dnia 14 marca 2014 r., tak jakby w obiegu prawnym nie funkcjonował prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r., zgodnie z którym ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r. (sygn. akt II SAB/Kr 54/16) był prawomocny poza zakresem wyrzeczenia objętego w pkt III. W związku z tym zaznaczono, że oczywiste było, iż wydany obecnie wyrok z dnia 31 stycznia 2019 r. (sygn. akt II SAB/Kr 225/18) dotyczył sprawy rozstrzygniętej uprzednio prawomocnym wyrokiem w związku z czym – jako wadliwy (art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.) – powinien być wyeliminowany z obiegu prawnego. Jednocześnie podniesiono, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydany w dniu 31 stycznia 2019 r. z uwagi na wskazane pominięcie znajdującego się w aktach sprawy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r. (sygn. akt I OSK 2400/16), akurat nie rozstrzygał kwestii przyznania od Burmistrza Miasta R. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślił przy tym, że sam z własnej inicjatywy nie mógł dokonać stosownej autokorekty, natomiast w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej będzie on uprawniony do skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 179a p.p.s.a., tj. rozpatrzenia sprawy w trybie autokontroli.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła strona skarżąca kasacyjnie – Burmistrz Miasta R. .
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 170 w zw. z art. 153 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu się przez Sąd I instancji, przy wydawaniu orzeczenia w sprawie, do wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OSK 2400/16) z dnia 8 października 2018 r. i nieokreślenie kwoty pieniężnej, która powinna zostać zasądzona na rzecz Z. N. co skutkowało brakiem rozstrzygnięcia kwestii przekazanej do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji,
- art. 170 w zw. z art. 153 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu się przez Sąd I instancji, przy wydawaniu orzeczenia w sprawie, do wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OSK 2400/16) z dnia 8 października 2018 r., co skutkowało wymierzeniem Burmistrzowi Miasta R. grzywny w wysokości 600 zł, podczas gdy zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie miało rozstrzygać jedynie o wysokości przyznanej skarżącej sumy pieniężnej,
- art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a. polegające na wydaniu przez Sąd I instancji orzeczenia w sprawie, w zakresie uprzednio prawomocnie rozstrzygniętym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r. (sygn. akt II SAB/Kr 54/16), skutkujące nieważnością postępowania.
Wskazując na powyższe uchybienia strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz Burmistrza Miasta R. kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. Ponadto strona skarżąca kasacyjnie, z uwagi na zachodzącą w sprawie nieważność postępowania oraz ze względu na oczywiste usprawiedliwienie powołanych podstaw skargi kasacyjnej, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w trybie autokontroli art. 179a p.p.s.a. i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oraz ponowne rozpoznanie sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, strona skarżąca kasacyjnie szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty przedstawiając argumentację na ich poparcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U.2018.1302 t.j.: "Jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna".
Jak to już zostało stwierdzone w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 225/18, w związku z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2400/16 - zadaniem dla wówczas orzekającego składu było zatem ponowne rozpoznanie sprawy zgodnie z oceną prawną zawartą w ww. wyroku NSA w zakresie przyznania od Burmistrza Miasta R. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Zdaniem NSA w Warszawie: "Skarżąca kasacyjnie słusznie wskazała, że istnieje rozbieżność pomiędzy sentencją wyroku, a jego uzasadnieniem. Z treści punktu III sentencji wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r. wynika, że Sąd, działając na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. przyznał jej sumę pieniężna w kwocie 300 zł, tymczasem w treści uzasadnienia mowa jest o 3000 zł. Nadto, uzasadniając przyznanie skarżącej kwoty pieniężnej, WSA w Krakowie wskazał, że całokształt okoliczności sprawy powoduje, że przyznana kwota powinna być większa niż określone w sentencji wyroku 300 zł. Powyższa różnica powoduje, że nie można definitywne określić, jaką sumę pieniężną w okolicznościach przedmiotowej sprawy chciał wymierzyć organowi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Taka sytuacja powoduje, że nie można ocenić jaką w istocie kwotę pieniężną chciałby wymierzyć Burmistrzowi Miasta R. Sąd I instancji. Powyższy błąd powinien zatem zostać naprawiony w postępowaniu przed WSA w Krakowie, który kierując się dyspozycją art. 149 § 2 P.p.s.a., określi jaka kwota pieniężna powinna zostać zasądzona na rzecz Z. N. i uzasadni podjęte rozstrzygnięcie".
Jednak orzekający w dniu 31 stycznia 2019 r. skład WSA w Krakowie - wskutek pominięcia bytu prawnego ww. wyroku NSA z dnia 8 października 2018 r. - de facto i de iure rozpoznał ponownie wniosek Z. N. z dnia 14 marca 2014 r., tak jakby w obiegu prawnym nie funkcjonował prawomocny wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 października 2018 r., zgodnie z którym ww. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Kr 54/16 jest prawomocny poza zakresem wyrzeczenia objętego w pkt III. Jednocześnie wyrok WSA w Krakowie wydany w dniu 31 stycznia 2019 r. z uwagi na wskazane pominięcie znajdującego się w aktach sprawy wyroku NSA w Warszawie z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2400/16 - nie rozstrzygnął kwestii przyznania od Burmistrza Miasta R. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej.
W związku z tym jest oczywiste, w ocenie obecnie orzekającego składu, że wydany ww. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 225/18 dotyczy sprawy rozstrzygniętej uprzednio prawomocnym wyrokiem w związku z czym - jako wadliwy (art. 183 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i naruszający jednocześnie art. 153, art. 170 p.p.s.a. - powinien być wyeliminowany z obiegu prawnego. Z uwagi na powyższe okoliczności skarga kasacyjna jest uzasadniona w związku z czym działając na podstawie art. 179a p.p.s.a. obecnie orzekający skład Sądu uchylił zaskarżony kasacyjnie wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 225/18. Z uwagi na powyżej przedstawione szczególne okoliczności korzystania przez obecnie orzekający Sąd z treści art. 179a p.p.s.a., Sąd zarządził zwrot ze środków Skarbu Państwa na rzecz organu kwotę 100 zł. uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz działając na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu tego ww. odstąpienia Sąd stwierdza m.in. , że w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 31stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 225/18, Sąd sam wskazał na wady prawne tego wyroku informując strony o zasadności i celowości wniesienia skargi kasacyjnej.
W związku z powyższymi ustaleniami obecnie orzekający skład WSA w Krakowie na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznał sprawę z uwzględnieniem skutków prawnych wynikających z ww. prawomocnego wyroku NSA w Warszawie z dnia 8 października 2018 r. W sprawie zostało już prawomocnie przesądzone, że w sprawie z wniosku Z. N. z dnia 14 marca 2014 r. organ dopuścił się bezczynności, i że ta bezczynność posiada znamiona rażącego naruszenia prawa. Przesądzono także, że w sprawie jest zasadne przyznanie od organu na rzecz Z. N. sumy pieniężnej. W tym zakresie NSA rozpatrując skargi kasacyjne wskazał, że należało przyjąć za dopuszczalny wybór przez Sąd I instancji środka określonego w art. 149 § 2 p.p.s.a., którego celem było nałożenie dolegliwości finansowej na organ działający w sposób rażąco. Zatem obecnie orzekający skład Sądu, zgodnie z ocenami zawartymi w wyroku NSA, przystąpił do rozstrzygnięcia wysokości przedmiotowej sumy pieniężnej. W myśl art. 149 p.p.s.a:
"§ 1. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
§ 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6".
Zdaniem obecnie orzekającego składu Sądu na ustalenia wysokości przedmiotowej kwoty pieniężnej relewantne są oceny prawne sformułowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2400/16 i okoliczności stanu faktycznego i prawnego uzasadniające prawomocne stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w ww. wyroku "Skarżąca kasacyjnie słusznie wskazała, że istnieje rozbieżność pomiędzy sentencją wyroku, a jego uzasadnieniem. Z treści punktu III sentencji wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r. wynika, że Sąd, działając na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. przyznał jej sumę pieniężna w kwocie 300 zł. zł, tymczasem w treści uzasadnienia mowa jest o 3000 zł. Nadto, uzasadniając przyznanie skarżącej kwoty pieniężnej, WSA w Krakowie wskazał, że całokształt okoliczności sprawy powoduje, że przyznana kwota powinna być większa niż określone w sentencji wyroku 300 zł. Powyższa różnica powoduje, że nie można definitywne określić, jaką sumę pieniężną w okolicznościach przedmiotowej sprawy chciał wymierzyć organowi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Taka sytuacja powoduje, że nie można ocenić jaką w istocie kwotę pieniężną chciałby wymierzyć Burmistrzowi Miasta R. Sąd I instancji. Powyższy błąd powinien zatem zostać naprawiony w postępowaniu przed WSA w Krakowie, który kierując się dyspozycją art. 149 § 2 P.p.s.a., określi jaka kwota pieniężna powinna zostać zasądzona na rzecz Z. N. i uzasadni podjęte rozstrzygnięcie".
Jednocześnie w tym miejscu należy zauważyć, że ustosunkowując się do skargi kasacyjnej organu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 2018 r. wyraził stanowisko w odniesieniu do jego zarzutu podnoszącego, że Sąd I instancji przyznał Z. N. wygórowaną kwotę pieniężną – w myśl którego: "WSA w Krakowie wykazał, że ponad dwuletnia zwłoka w załatwieniu wniosku skarżącej, w istocie brak reakcji na ostateczne i prawomocne decyzje SKO w [...], uzasadniają przyznanie stronie postępowania sumy pieniężnej. Podnieść w tym miejscu należy, że art. 149 § 2 P.p.s.a. wskazuje na uprawnienie sądu administracyjnego, orzekającego w sprawie przewlekłości postępowania, wymierzenia grzywny organowi lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Nie pozostawia wątpliwości, że przepis ten posługuje się spójnikiem "lub", a zatem alternatywą zwykłą. Treść przepisu wskazuje na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu. Wybór sądu powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność lub przewlekłość, którym jest zwalczenie bezczynności organów i przewlekłości postępowania oraz doprowadzenie do zakończenia postępowania w sprawie. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu określoną sumę pieniężną (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16, CBOSA). Powyższe opiera się na założeniach logiki prawniczej, zgodnie z którymi obydwa zdania wchodzące w skład alternatywy zwykłej można rozpatrywać osobno, zaś alternatywa dwóch zdań jest prawdziwa, jeżeli co najmniej jedno zdanie jest prawdziwe. Należy wskazać, że z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej, za wiążący uznaje się pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie ww. interpretacji przyznanych w art. 149 § 2 P.p.s.a. uprawnień sądu administracyjnego wymierzenia grzywny lub sumy pieniężnej na rzecz skarżącego. Należy przyjąć za dopuszczalny wybór przez Sąd I instancji środka określonego w art. 149 § 2 P.p.s.a., którego celem było nałożenie dolegliwości finansowej na organ działający w sposób rażąco, dopuszczalne było również ustalenie wysokości grzywny, które nastąpiło w zakresie uprawnień przyznanych sądowi administracyjnemu na mocy art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., zaś argumentacja skarżących, która zmierza do zakwestionowania przyjętej przez Sąd wysokości tej grzywny nie jest zasadna".
Przystępując obecnie ponownie do wskazania wysokości sumy pieniężnej/kwoty przyznanej od organu na rzecz skarżącej trzeba wskazać, że zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. przedmiotowa suma pieniężna zasądzana jest do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a.:
" § 6. Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów". Norma wynikająca z treści 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. jest adresowana do sądu, a rok poprzedni, o którym jest mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a dotyczy w swym "poprzedzaniu" roku, w którym sąd zasądza sumę pieniężną. Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r.(MP z 2019 r., poz. 154) na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 39) ogłasza się, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2018 r. wyniosło 4585,03 zł. Oznacza to, że górna granica sumy pieniężnej, jaką sąd może wymierzyć w niniejszej sprawie, wynosi obecnie 22. 925,15 zł.
Zastanawiając się na wysokością sumy pieniężnej zasądzanej obecnie na rzecz skarżącej trzeba mieć na uwadze z jednej strony samą potencjalną maksymalną wysokość tej sumy pieniężnej a z drugiej m.in. jedynie "kierunkowo" wysokości grzywien i sum, które były zasądzane wobec organu i które nie spełniły ani swej roli prewencyjnej jak i represyjnej. Obecnie orzekającemu Sądowi w przedmiocie zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej znane jest także m.in. z urzędu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, prawomocnym wyrokiem z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/16 w sprawie ze skargi Z. N. na bezczynność Burmistrza Miasta R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, wymierzył m.in. Burmistrzowi Miasta R. grzywnę w wysokości 3000 zł; ten sam Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/Kr 55/16, po rozpoznaniu skargi Z. N. na bezczynność Burmistrza Miasta R. w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 14 marca 2014 r., przyznał od Burmistrza Miasta R. na rzecz skarżącej Z. N. sumę pieniężną w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych. Mając na uwadze jedynie "kierunkowo" wysokość ww. grzywny i sumy pieniężnej, Sąd przystępując do wymierzania wysokości sumy pieniężnej stwierdza, że wysokość tej sumy powinna pozostawać w korelacji z funkcją zadośćuczynienia skarżącej, i powinna "zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania sądowego oraz z naruszeniem prawa (nie dobra osobistego) do rozpoznania sprawy sądowej bez zbędnej zwłoki. Przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej stanowi sankcję dla państwa za wadliwe zorganizowanie wymiaru sprawiedliwości oraz rekompensatę dla skarżącego za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania. Następuje w wysokości proporcjonalnej do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz dotkliwości dla skarżącego. Odpowiednia suma pieniężna pełni rolę swoistego zadośćuczynienia za stres i frustrację, spowodowane przewlekłością postępowania sądowego". Tak: Sąd Najwyższy w orzeczeniach o sygn. III SPP 163/05, III SPP 154/05, SPK 10/05, III SPP 10/15. Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (druk sejmowy nr 1633 i 2539/VII Kadencja) - ta instytucja wzorowana jest na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U.2004.179.1843 ze zm.). Z tego względu powołać się można na dorobek orzeczniczy zarówno sądów administracyjnych jak i Sądu Najwyższego powstały na gruncie przywołanej ustawy.
Zdaniem obecnie orzekającego Sądu omawiane zadośćuczynienie powinno być godne demokratycznego państwa prawnego, nie powinna być to kwota, która nie sprawia żadnej finansowej satysfakcji/gratyfikacji i stanowi jedynie zapozorowanie zadośćuczynienia. W sytuacji bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, kiedy organ nadto miał prawną i faktyczną zobiektywizowaną możliwość dowiedzenia się o tym, że udostępnienie wnioskowanej informacji jest zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, kwota zadośćuczynienia powinna być adekwatna do stopnia oczywistości naruszenia prawa, która w sprawie ma miejsce i ponad dwuletniej zwłoki w załatwieniu wniosku skarżącej, a także w istocie braku reakcji organu na ostateczne i prawomocne decyzje SKO wydane w sprawie.
W ocenie Sądu przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 3.000,0 zł. (trzech tysięcy zł.) stanowi sankcję dla organu i w konsekwencji dla Gminy za wadliwe zorganizowanie i realizowanie dostępu do informacji publicznej oraz odpowiednią rekompensatę dla skarżącej za krzywdę moralną spowodowaną bezczynnością organu. W ocenie Sądu wysokość 3.000,0 zł jest proporcjonalna do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz jej dotkliwości dla skarżącej, wynikającej z faktu przeżywania/odczuwania przez nią oczywistego ignorowania przez organ przepisów obowiązującego prawa i braku dostępu do wnioskowanych informacji publicznych. Skarżąca zarazem nie wykazała jednak jakiś ponadprzeciętnych skutków dla swojej kondycji zdrowotnej, życiowej spowodowanych przez stres i frustracje, które bezsprzecznie musiały jednak mieć miejsce z uwagi na rażącą bezczynność organu, stąd Sąd zasądził kwotę w wysokości 3.000,0 zł (słownie trzech tysięcy złotych), co mieści się w realiach sprawy w zasadzie swoistego złotego środka i nie jest kwotą nieuzasadnienie "wygórowaną" mając na uwadze górną granice zadośćuczynienia wynoszącą 22. 925,15 zł. Z drugiej strony suma nie jest zbyt niska, gdyż jej wysokość w realiach sprawy pozwala na realne zadośćuczynienie nie naruszające zasad demokratycznego państwa prawnego. Jednocześnie Sąd I instancji ma na uwadze, że ta kwota została pośrednio zaakceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 2018 r., który w uzasadnieniu stwierdził, że "Należy przyjąć za dopuszczalny wybór przez Sąd I instancji środka określonego w art. 149 § 2 P.p.s.a., którego celem było nałożenie dolegliwości finansowej na organ działający w sposób rażąco, dopuszczalne było również ustalenie wysokości grzywny, które nastąpiło w zakresie uprawnień przyznanych sądowi administracyjnemu na mocy art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., zaś argumentacja skarżących, która zmierza do zakwestionowania przyjętej przez Sąd wysokości tej grzywny nie jest zasadna"
Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności prawne i faktyczne, a także treść art. 139a w zw. z art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a., art. 149 § 2, art. 170 w zw. z art. 153, art. 207 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło