II SAB/Kr 54/16

WyrokWSA w Krakowie2016-05-17

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Jacek Bursa, Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii umów, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał Burmistrza do udostępnienia wnioskowanych umów w terminie 14 dni, przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 300 zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w udostępnieniu kopii umów zawartych z Kancelarią Radcy Prawnego P. K. w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 14 marca 2014 r., w części objętej zaczernieniami. Po kilku decyzjach odmawiających udostępnienia informacji i uchylających je przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Burmistrz udostępnił kopie umów z zaczernieniami, nie wskazując podstawy prawnej. Skarżąca zarzuciła uporczywe i rażące ignorowanie obowiązku udostępnienia informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Burmistrza Miasta, zobowiązał go do udostępnienia wnioskowanych umów w terminie 14 dni, przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 300 zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie WSA Jacek Bursa NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. N. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 14 marca 2014 roku I. stwierdza, że Burmistrz Miasta [...] dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Burmistrza Miasta [...] do załatwienia w terminie 14 dni wniosku skarżącej z dnia 14 marca 2014 r. poprzez udostępnienie w całości kopii umów zawartych pomiędzy Gminą [...] a Kancelarią Radcy Prawnego P. K. w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 14 marca 2014 r.; III. przyznaje od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżącej Z. N. sumę pieniężną w kwocie 300 (trzysta) złotych; IV. zasądza od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżącej Z. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w udostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z dnia 14 marca 2014 r. – kopii umów zawartych w okresie od 1 stycznia 2012 r. do dnia 14 marca 2014 r. pomiędzy Gminą [...] a Kancelarią Radcy Prawnego P. K. - w części objętej zaczernieniami na kopiach umów przekazanych skarżącej wraz z pismem organu z dnia 19 stycznia 2016 r. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia w terminie wyznaczonym przez sąd wniosku z dnia 14 marca 2014 r. w części dotyczącej udostępnienia treści tych umów objętej zaczernieniami, orzeczenie o istnieniu obowiązku udostępnienia informacji publicznej żądanej ww. wnioskiem obejmującej pełną treść umów, stwierdzenie, że bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa, wymierzenie organowi grzywny z tytułu rażącej bezczynności w maksymalnej wysokości, ewentualnie - wedle uznania sądu - przyznanie od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżącej określonej sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podała, że wnioskiem z dnia 14 marca 2014 r. wystąpiła w oparciu o art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z żądaniem udostępnienia kopii wszystkich umów zawartych w okresie od 1 stycznia 2012 r. do dnia 14 marca 2014 r. pomiędzy Gminą [...] a Kancelarią Radcy Prawnego P. K.. W dniu 24 kwietnia 2014 r. Burmistrz Miasta [...] wydał decyzję odmawiającą udostępnienia skarżącej przedmiotowej informacji publicznej w oparciu o art. 5 ust.2 u.d.i.p., powołując się na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy – Radcy Prawnego P. K. - świadczącej w oparciu o umowę cywilnoprawną kompleksową obsługę prawną dla organu jednostki samorządu terytorialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 10 lipca 2014 r. uchyliło decyzję o odmowie udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Po otrzymaniu w dniu 17 lipca 2014 r. w/w decyzji organu odwoławczego wraz z aktami sprawy, Burmistrz Miasta [...], wbrew wskazaniom SKO, w dniu 8 września 2014 r. wydał decyzję po raz kolejny odmawiającą udostępnienia skarżącej żądanej informacji publicznej w całości. W decyzji tej powielono zasadniczo argumentację przedstawioną wcześniej w uchylonej przez organ odwoławczy decyzji z dnia 16 kwietnia 2014 r. wskazując, że przyczynę odmowy stanowi ochrona interesu przedsiębiorcy - pozycji rynkowej Radcy Prawnego P. K.. SKO w [...] decyzją z dnia 27 listopada 2015 roku uchyliło ww. decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji, wskazując, że taka treść decyzji organu odwoławczego oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym Burmistrz Miasta [...] nie będzie już mógł powielać swoich pierwotnych wywodów o potrzebie ochrony tajemnicy przedsiębiorcy wykonującego usługi na rzecz organu gminy, czy też pozycji rynkowej tegoż przedsiębiorcy, i będzie zobowiązany do udostępnienia tej informacji wnioskodawcy. Burmistrz Miasta [...] dopiero w dniu 19 stycznia 2016 r. wystosował do skarżącej pismo, do którego załączył kopie umów zawartych przez Gminę [...] z Kancelarią Radcy Prawnego P. K., które były objęte żądaniem udostępnienia informacji publicznej, jednakże większość treści tych umów została zaczerniona. Burmistrz Miasta [...] nie wydał przy tym decyzji o odmowie udostępnienia informacji objętej zaczernieniami. Do załatwienia przedmiotowej sprawy udostępnienia informacji publicznej nie skłoniło organu ani doręczone temu organowi w dniu 22 lutego 2016 roku wezwanie do niezwłocznego załatwienia sprawy, ani też osobista interwencja pełnomocnika skarżącej u Burmistrz Miasta [...] E. P., która miała miejsce w tym samym dniu. W ocenie skarżącej, Burmistrz Miasta [...] w sposób ostentacyjnie uporczywy i rażący ignoruje obowiązek załatwienia sprawy udostępnienia informacji publicznej, wprost negując w szczególności jednoznaczną ocenę prawną wyrażoną w zapadłej wcześniej w tej sprawie ostatecznej i prawomocnej decyzji organu odwoławczego z 23 października 2015 r. Brak orzeczenia przez sąd o obowiązku udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej w pełnym zakresie, w tym również w części objętej zaczernieniami na kopiach umów przekazanych skarżącej wraz z pismem organu z dnia 14 stycznia 2016 r. rodzi ryzyko, że organ dalej będzie ostentacyjnie ignorował jednoznaczne stanowisko organu odwoławczego, jak również będzie ignorował wyrok sądowy rozstrzygający wyłącznie kwestię bezczynności, a nie rozstrzygający merytorycznie samej sprawy udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej udzielił odpowiedzi na pismo z dnia 22 lutego 2016 r. pismem z dnia 21 marca 2016 r., wysłanym do skarżącej przed otrzymaniem jej skargi w dniu 21 marca 2016 r. Stanowisko zawarte w treści tego pisma stanowi równocześnie odpowiedź na skargę w niniejszej sprawie. Burmistrz [...] podał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 listopada 2015 r. znak: [...] uchylająca zaskarżoną decyzję Burmistrza [...] w całości i umarzająca postępowanie pierwszej instancji w sprawie odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej zawierała następujące wskazania: "Umorzenie postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej oznacza więc, że z momentem doręczenia niniejszej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], organ l instancji winien rozpatrzyć wniosek o udzielenie informacji, przy czym - przy zachowaniu identycznych okoliczności prawnych i fatycznych - nie może odmówić wnioskodawcy udzielania informacji, powołując taką samą podstawę prawną, jak w skarżonej decyzji (...). Jednocześnie tut. Kolegium podkreśla, iż organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie złożony wniosek odwołującej i udostępniając wnioskowaną informację nie jest zwolniony z przestrzegania przepisów obowiązującego prawa i pomimo zobowiązania go przez organ odwoławczy do udostępnienia informacji publicznej, której odmówiono zaskarżoną decyzją, czyli kopii wszystkich umów zawartych w okresie od 1 stycznia 2012 r. do dnia złożenia wniosku, winien - uwzględniwszy informacje zawarte w tych umowach - odmówić udostępnienia tych informacji, których udostępnienie podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa". W identycznej sprawie, po decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] uchylającej decyzję Burmistrza [...] w całości i umarzającej postępowanie pierwszej instancji w sprawie odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 grudnia 2014 r.), Burmistrz [...] udostępnił wnioskodawcy żądane umowy, a więc udostępnił informację publiczną i równocześnie, biorąc pod uwagę treść art. 5 ust. 1 u.d.i.p. zanonimizował fragmenty umów, które objęte były tajemnicą zawodową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 11 grudnia 2015 r. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z dnia 30 września 2014 r. znak: [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, jak również okoliczność, że także w innych niż opisana wyżej, podobnych sprawach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdzało nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...], Burmistrz zdecydował nie wydawać ponownej decyzji w sprawie. Stosownie do wskazania SKO (że "organ nie jest zwolniony z przestrzegania przepisów obowiązującego prawa i pomimo zobowiązania go przez organ odwoławczy do udostępnienia informacji publicznej, winien - uwzględniwszy informacje zawarte w tych umowach - odmówić udostępnienia tych informacji, których udostępnienie podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa"), przesłał skarżącej za pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. informację, anonimizując te fragmenty udostępnianych umów, które były objęte tajemnicą zawodową. Wobec powyższego, nie można zarzucić Burmistrzowi [...] bezczynności. Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 lutego 2010 r. II SAB/OI 62/09 organ podkreślił, że rozpoznając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, sąd administracyjny bada jedynie, czy organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wywiązał się z tego obowiązku, czy też pozostaje w zwłoce w załatwieniu wniosku osoby ubiegającej się o udostępnienie informacji publicznej. Sąd w takiej sprawie nie jest natomiast uprawniony do dokonywania oceny, czy udzielone odpowiedzi są prawidłowe i wyczerpujące. Oceną sądu nie jest bowiem objęta kwestia jakości udzielonych informacji, a jedynie to, czy zostały one udzielone. Nie znajduje więc uzasadnienia zobowiązywanie organu na podstawie powołanego przepisu do usunięcia stanu bezczynności, skoro wniosek o udostępnienie informacji publicznej został załatwiony i organ skutkiem tego nie pozostaje w stanie bezczynności. Fakt, że udzielona przez organ informacja nie satysfakcjonuje skarżącego nie może być traktowany jako bezczynność w załatwieniu jego wniosku. Zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2016 r. organ został wezwany o przesłanie, w terminie 3 dni, kopii wszystkich umów zawartych w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 14 marca 2014 r. pomiędzy Gminą Miasta [...] a Kancelarią Radcy Prawnego P. K. zarówno w wersji udostępnionej skarżącej (z zaczernieniami), jak i w wersji bez zaczernień. W dniu 6 maja 2016 r. do sądu wpłynęły żądane umowy – tylko w wersji bez zaczernień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sądu obejmuje również orzekanie w sprawach spraw na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 pkt 1-4a § 2 P.p.s.a. Z przepisu art. 149 P.p.s.a. wynika, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Sformułowany przez skarżącą zarzut dotyczy bezczynności organu w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Bezsporne między stronami jest, że w rozumieniu ustawy żądana informacja jest informacją publiczną oraz, że Burmistrz Miasta [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych. Wedle zapisów ustawy obowiązkiem podmiotu zobowiązanego załatwiającego wniosek o udzielenie informacji publicznej jest udostępnienie tej informacji w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy), albo wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy), albo wydanie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 13 ust. 1 omawianej ustawy udostępnienie informacji publicznej winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia jego złożenia. W wyjątkowych tylko wypadkach termin udzielenia informacji wynosić może do 2 miesięcy, ale o konieczności i przyczynach opóźnienia wnioskodawca winien zostać powiadomiony. W rozpoznawanej sprawie ocenie Sadu podlegać może jedynie okres od daty wydania przez SKO decyzji o uchyleniu decyzji Burmistrza i o umorzeniu postępowania, a więc okres od 27 listopada 2015 r., a w istocie od 4 grudnia 2015 r., (bo w tym dniu decyzja SKO z 27 listopada 2015 r. została doręczona Burmistrzowi). W tym okresie, w dniu 17 grudnia 2015 r. Burmistrz wystosował do skarżącej pismo z zawiadomieniem o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 22 stycznia 2016 r. wskazując, że takiego czasu wymaga dokonanie oceny, które z fragmentów umów mogą zostać udostępnione, a które nie. W dniu 19 stycznia 2016 r. umowy zostały, jako załącznik do pisma kierowanego do skarżącej, udostępnione, ale – co pomiędzy stronami jest niesporne – z zaczernieniami i bez wskazania powodów i podstaw dokonania "zaczernień". Wyjaśnień w tej mierze nie zawiera także pismo organu z dnia 21 marca 2016 r. stanowiące odpowiedź na skierowane przez skarżącą wezwanie do niezwłocznego załatwienia sprawy. W piśmie tym wyeksponowano fragment uzasadnienia decyzji SKO z dnia 27 listopada 2015 r.: "organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie złożony wniosek odwołującej i udostępniając wnioskowaną informację nie jest zwolniony z przestrzegania przepisów obowiązującego prawa i pomimo zobowiązania go przez organ odwoławczy do udostępnienia informacji publicznej, której odmówiono zaskarżoną decyzją, czyli kopii wszystkich umów zawartych w okresie od 1 stycznia 2012 r. do dnia złożenia wniosku, winien - uwzględniwszy informacje zawarte w tych umowach - odmówić udostępnienia tych informacji, których udostępnienie podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa", a nadto zawarto opis przebiegu postępowania w innej, ale – jak zaznaczono – identycznej sprawie. Podobną treść nadano odpowiedzi na skargę w rozpatrywanej sprawie. Organ, na wezwanie Sądu, nie przedłożył umów w wersji udostępnionej skarżącej, ale okoliczność ta nie stanowiła przeszkody w rozpoznaniu sprawy. Dla zbadania zasadności zarzutu skargi wystarczający był materiał przedłożony, a więc umowy w wersji pełnej. Stosownie do treści art. 5 ustawy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Umowy, o których mowa, żadnych, chronionych prawem tajemnic i danych, nie zawierają. Ostateczną decyzją z dnia 27 listopada 2015 r. zostało ustalone, że powodem odmowy udostępnienia w/w umów nie może być ochrona tajemnicy przedsiębiorcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało bowiem, że Radca Prawny P. K., wykonujący na podstawie w/w umów obsługę prawną Gminy, jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznych, nie może zatem korzystać z ochrony w zakresie opisanym w art. 5 ust. 2 ustawy. Ostateczne umorzenie przez SKO postępowania "w sprawie odmowy udostępnienia informacji" oznaczało dla podmiotu zobowiązanego zakaz powoływania się w sprawie na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Jest oczywiste, że organ odwoławczy, związany granicami sprawy wyznaczonymi treścią skarżonej decyzji, nie mógł wykluczyć istnienia ewentualnych innych przeszkód w udostępnieniu żądanej informacji i dał temu wyraz w - eksponowanym przez Burmistrza - (ostatnim) fragmencie uzasadnienia rozstrzygnięcia. W tymże jednak fragmencie organ odwoławczy podkreślił, że to ewentualne ograniczenie ma wynikać z przepisu prawa. Ani w pismach kierowanych do skarżącej, ani w odpowiedzi na skargę, przepisu mającego uzasadniać poczynione "zaczernienia" nie wskazano, nie nazwano też tajemnicy, czy też dobra, które w ten sposób są chronione. Jak zaś wyżej wskazano, ową "tajemnicą" nie mogła być tajemnica przedsiębiorcy. Analiza przedłożonych umów pozwala na stwierdzenie, że są to typowe umowy zlecenia, których przedmiotem jest kompleksowa obsługa prawna Gminy. W umowach określono strony, czas obowiązywania, wynagrodzenie. Umowy te nie zawierają żadnych danych, których mogłyby dotyczyć ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy. Radca prawny świadczący obsługę prawną Gminy, wynagradzany ze środków publicznych tej Gminy, niewątpliwie jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznych, a ochrona prywatność takiej osoby, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy, jest wyłączona. Nie ma więc żadnych powodów, aby określone umowami warunki świadczenia usług, nie mogły być udostępnione. Nie może być też mowy o żadnej z tajemnic ustawowo chronionych, w szczególności o tajemnicy zawodowej. Tajemnicę zawodową radcy prawnego definiuje art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, zgodnie z którym radca prawny jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzieleniem pomocy prawnej. Przedmiotowe umowy mają charakter ramowy i informacji takich nie zawierają. Udostępnienie tylko części umów nie znajdowało żadnego uzasadnienia. Stwierdzić należy, że w zakresie, w jakim umowy te dotychczas nie zostały udostępnione, organ nadal pozostaje w bezczynności. W tym zakresie sprawa nie została załatwiona w ogóle. W bezczynności pozostawał organ także i w pozostałym zakresie, dotyczącym tych części umów, które ostatecznie zostały udostępnione. Burmistrz [...] do ponownego załatwiania wniosku skarżącej przystąpił po upływie 13 dni od doręczenia mu decyzji SKO, a pierwszymi jego czynnościami było skierowanie (w dniu 17 grudnia 2015 r.) do Radcy Prawnego P. K. pytania, "które z fragmentów treści umów podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa a które są objęte tajemnicą przedsiębiorcy" i przedłużenie terminu załatwienia sprawy. W opisanych okolicznościach, zważywszy dodatkowo dość jednoznaczne wskazania zawarte w decyzji SKO, stwierdzić należy, że przedłużenie terminu załatwienia sprawy nie było niczym uzasadnione. Nastąpiło ono w przedostatnim dniu 14 – dniowego terminu do załatwienia sprawy i nie było poprzedzone jakimikolwiek innymi czynnościami. "Zaczernione" umowy zostały udostępnione w dniu 19 stycznia 2016 r., a więc po upływie ok. 7 tygodni od daty doręczenia organowi decyzji SKO, z nieuzasadnionym uchybieniem terminu dni 14. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy opisane opóźnienia w załatwieniu sprawy należy ocenić jako rażące. W sytuacji, w której od daty złożenia wniosku upłynęło niemal dwa lata, a stan prawny dość klarownie został oceniony w dwóch decyzjach SKO, dalsza zwłoka w załatwieniu wniosku skarżącej nie znajduje żadnego usprawiedliwienia. Wskazać także należy, że zagadnienie, iż żądanie udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej kopii umów zawartych pomiędzy Gminą [...] a Kancelarią stanowi informację publiczną podlegająca udostępnieniu, zostało w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości przesądzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt II SAB/Kr 325/13 i taki pogląd został uznany za zgodny z prawem wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 2409/14 oddalającym skargę kasacyjną wniesioną przez Burmistrza Miasta [...] na wyrok sądu wojewódzkiego. sygn. akt I OSK 1408/14, w których wprost wskazano, że umowy o świadczenie pomocy prawnej zawarte przez Gminę [...] z zewnętrzną kancelarią prawną stanowią informację publiczną i powinny być udostępnione. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 9 maja 2016 r. sygn. II SAB/Kr 56/16, że skoro umowy zawarte przez Gminę [...] z zewnętrzną kancelarią prawną na obsługę prawną tej Gminy stanowią informację publiczną, a w wydanych ww. wyrokach (o sygn. akt II SAB/Kr 325/13 i sygn. akt I OSK 2409/14) nakazano udostępnienie tych umów – to niewątpliwie stanowi istotne naruszenie prawa brak realizacji wniosku skarżącej, czyli brak udostępnienia tych umów. Zgodnie z art. 149 § 1b ppsa sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Korzystając z tego uprawnienia, uznając, że charakter sprawy oraz jej stan faktyczny i prawny nie budzą uzasadnionych wątpliwości, sąd dokonał całościowej kontroli przesłanych umów i doszedł do przekonania, że żądana we wniosku z dnia 14 marca 2014 r. informacja publiczna winna zostać udostępniona w całości. Decydując o przyznaniu skarżącej odpowiedniej kwoty, Sąd miał także na uwadze to, że - jak to wskazano w wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2016 r. w sprawie sprawy ze skargi Z. N. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącej z dnia 22 kwietnia 2011 r. - pomiędzy Z. N. a Burmistrzem Miasta [...] od wielu lat toczy się wiele spraw w zakresie dostępu do informacji publicznej. W dużej ich części orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, często uchylając decyzje o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz stwierdzając bezczynność Burmistrza i nakładając na niego obowiązek załatwienia wniosku skarżącej. Wielokrotnie również WSA w Krakowie nakładał na Burmistrza Miasta [...] grzywny, czy to za nieprzekazanie skargi Z. N. do WSA w sprawach o sygnaturze: II SO/Kr 19/12 - 1 000 zł, II SO/Kr 10/12 - 5 000 zł, II SO/Kr 16/11 - 5 000 zł, czy też w związku ze stwierdzoną bezczynnością organu lub przewlekłym prowadzeniem postępowania w sprawach o sygnaturze: II SAB/Kr 148/15 - 10 000 zł, II SA/Kr 1471/14 - 500 zł, II SAB/Kr 363/14 - 5 000 zł. Łącznie nałożone na Burmistrza Miasta [...] grzywny w związku ze skargami Z. N. wynoszą 26 500 zł. Grzywny te - wymierzane w znacznych kwotach - nie odnoszą jednak zamierzonego przez ustawodawcę skutku. Nie spełniają ani funkcji represyjnej, ani prewencyjnej. W tej sytuacji Sąd skorzystał z możliwości przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w § 2 art. 149 p.p.s.a. Przywołany wyżej przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta - poza funkcją represyjną i prewencyjną polegającą na tym, że groźba konieczności wydatkowania tych kwot ze środków publicznych na rzecz stron postępowania, nie zaś przekazywania ich w ramach systemu finansów publicznych, będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwiana spraw - ma też znaczenie kompensacyjne. Inaczej mówiąc - ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (druk sejmowy nr 1633 i 2539 /VII Kadencja), instytucja ta wzorowana na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U.2004.179.1843 ze zm.). Z tego względu powołać się można na dorobek orzeczniczy zarówno sądów administracyjnych jak i Sądu Najwyższego powstały na gruncie przywołanej ustawy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w orzeczeniach o sygn. III SPP 163/05, III SPP 154/05, SPK 10/05, III SPP 10/15, kwota otrzymywana na tej podstawie ma zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania sądowego oraz z naruszeniem prawa (nie dobra osobistego) do rozpoznania sprawy sądowej bez zbędnej zwłoki. Przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej stanowi sankcję dla państwa za wadliwe zorganizowanie wymiaru sprawiedliwości oraz rekompensatę dla skarżącego za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania. Następuje w wysokości proporcjonalnej do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz dotkliwości dla skarżącego. Odpowiednia suma pieniężna pełni rolę swoistego zadośćuczynienia za stres i frustrację, spowodowane przewlekłością postępowania sądowego. Podobnie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2012 r. sygn. III SA/Wa 2145/11, wskazano, że kwota wskazana w art. 12 ust. 4 ustawy z 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Inaczej mówiąc ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie skonstruowanego systemu wymiaru sprawiedliwości albo wadliwe działającego systemu wymiaru sprawiedliwości w praktyce. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. II OPP 23/13: " określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania, należy mieć na uwadze czas trwania postępowania, rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość, jej znaczenie dla strony skarżącej". Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd może przyznać sumę pieniężną od organu na rzecz skarżącego do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Zgodnie z tym przepisem, jest to kwota do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. (M. P. z 2016 r. poz. 145), wydanym na podstawie art. 20 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3899,78 zł. zł. Oznacza to, że górna granica sumy pieniężnej, jaką sąd może wymierzyć w niniejszej sprawie, wynosi obecnie 19 498, 50 zł. Zdaniem Sądu okoliczności niniejszej sprawy opisane powyżej sprawiają, że kwota 3000,00 zł przyznana od organu na rzecz skarżącej jest odpowiednia do całokształtu okoliczności sprawy i funkcji jak kwota ta ma spełniać. O kosztach sąd orzekł w pkt. IV wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło