II SAB/Kr 227/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków [...] D. J. sprawy ze skargi K. P. i P. P. na bezczynność "T" S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie postępowanie sądowe umarza; III. zasądza od "T" S.A. w K. na rzecz skarżących K. P. i P. P. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 7 kwietnia 2014 r. K. P. i P. P. wnieśli skargę na bezczynność "T" S.A. w K. polegającą na: 1) nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżących z dnia 14 marca 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) 2) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności "T" S.A. z siedzibą w K. w tym zakresie oraz o zobowiązanie spółki do udzielenia informacji w żądanej formie i zakresie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest wskazania, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca związana jest jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Kolejną kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W dalszej części skargi wskazano, że wezwaniem z dnia 14 marca 2013 r. Skarżący wystąpili do "T" S.A. z siedzibą w K. m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych. W odpowiedzi otrzymano pismo z dnia 10 kwietnia 2013 r. znak: [...], w którym "T" S.A. nie ustosunkował się do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wobec przedłużającej się bezczynności organu, pismem z dnia 15 lipca 2013 r. zwrócono się z ponownym wnioskiem o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii elektroenergetycznych, jednocześnie zobowiązując się pokryć koszt wykonania przedmiotowych kserokopii. W dniu 1 sierpnia 2013 r. otrzymano pismo, w którym przedsiębiorca przesyłowy bezpodstawnie odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych. Z ostrożności procesowej skarżący podnieśli, że zarówno we wniosku z 14 marca 2013 r., jak również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 15 lipca 2013 r. w sposób wyraźny została wskazana forma i sposób oczekiwanego rozpatrzenia wniosku tj. przesłanie kserokopii. Należy także zauważyć, iż stanowisko przedsiębiorcy przesyłowego jest sprzeczne z regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie budzi natomiast wątpliwości fakt, iż żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Aż do dnia sporządzenia niniejszej skargi, Skarżący nie otrzymali jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę "T" S.A. w K. wniosła o umorzenie postępowania, uznając zasadność skargi i dołączając do odpowiedzi kopię pisma skierowanego do skarżących, przy którym przesłane zostały dokumenty objęte wnioskiem, co jest jednoznaczne z udostępnieniem żądanej informacji publicznej. Uznając zasadność stanowiska skarżących, które znajduje oparcie w linii orzeczniczej sądów administracyjnych, strona przeciwna dokonała czynności udostępnienia informacji publicznej, czego dowodzi treść pisma, które z załączonymi dokumentami, objętymi żądaniem, zostało przesłane Pełnomocnikowi Wnioskodawców. Z uwagi na okoliczności sprawy, nietypowy dla spółki prawa handlowego rodzaj zadania i obowiązku, przede wszystkim zaś zawiłość interpretacyjną regulacji zawartych w wyżej powołanej ustawie o dostępie do informacji publicznej, co potwierdza również szereg wyroków WSA w Krakowie (np. w sprawach II SAB/Kr 333/13), spółka podniosła, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie z uwagi na dużą liczbę przedmiotowych skarg kierowanych do Spółki - Strony przeciwnej oraz czasochłonność czynności związanych z gromadzeniem żądanej informacji, wnoszę o usprawiedliwienie opóźnienia w złożeniu odpowiedzi na skargę. Okoliczność uznania zasadności skargi przez Stronę przeciwną oraz wykonania żądanej czynności uzasadnia wniosek o umorzenie postępowania w sprawie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona skarga była zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "p.p.s.a." - sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W niniejszej sprawie wniosek skarżących z dnia 14 marca 2013 r. (ponowiony w dniu 15 lipca 2013 r.) zmierzał do udostępnienia wszystkich informacji publicznych stanowiących podstawę budowy, posadowienia i lokalizacji urządzeń infrastruktury . Informacje publiczne to nie tylko decyzje administracyjne ale także inne dokumenty dotyczące budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń takie jak protokoły techniczne, zdawczo odbiorcze, protokoły eksploatacyjne, dzienniki budów, decyzje ustalające miejsce i warunki realizacji robót, zatwierdzające plany wraz z planami. Złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został prawidłowo rozpoznany, bowiem dopiero przy piśmie z dnia 27 czerwca 2014 r. (już po wniesieniu skargi, co nastąpiło 7 kwietnia 2014 r.) Tauron przesłał posiadane dokumenty dotyczące linii relacji [...] dotyczące działki skarżących. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2013 r. spółka w ogóle nie odniosła się do żądania udostępnienia informacji publicznej. Z kolei w piśmie z dnia 1 sierpnia 2013 r. spółka stanęła na stanowisku, że nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nawet gdyby nie podzielić tego stanowiska, to i tak nie dostarczy wnioskodawcom żądanych przez nich dokumentów ze względu na sprzeczność interesów spółki oraz skarżących. Dopiero po niemal trzech miesiącach po wniesieniu skargi spółka udostępniła stronom żądane przez nich dokumenty. Mając na uwadze, że udostępnione zostały stronie skarżącej dokumenty dotyczące interesującej ją kwestii, Sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności "T" S.A. w K. nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego w tym zakresie, o czym sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarga została złożona w dniu 7 kwietnia 2014 r., natomiast informacji udzielono pismem z dnia 27 czerwca 2014 r. Opóźnienie w udostępnieniu informacji miało charakter rażący, bowiem spółka "T" pozostawała w bezczynności przez okres ponad 1 roku, nie prowadziła żadnego postępowania, nie powiadamiała skarżących o przyczynie tak długiej zwłoki, a informacji udzielono niemal 3 miesiące po wniesieniu skargi. Natomiast zgodnie z art. 13 u.d.i.p. informacja publiczna winna być udostępniona przez podmiot zobowiązany, co do zasady "bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku". Termin ten został w niniejszej sprawie wielokrotnie przekroczony. O zasądzeniu kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie III wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Do zasądzonych kosztów zaliczono wniesiony przez stronę skarżącą wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego.