II SAB/Kr 230/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) WSA Mirosław Bator WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skargę oddala. Wnioskiem z dnia 11 września 2017 r. M. Z. wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie za pośrednictwem platformy ePUAP o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii zaświadczenia o nadaniu numeru NIP oraz zaświadczenia o nadaniu numeru REGON dla podmiotu pod nazwą "[...] Związek [...]". Z uwagi na brak odpowiedzi organu, M. Z. – dalej skarżący, pismem z dnia 26 września 2017 r., wniósł w dniu 28 września 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie w zakresie wniosku z dnia 11 września 2017 r. o udostępnienie żądanej informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2016r., poz. 1764 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.) W związku z powyższym wniósł o: 1. zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie do rozpoznania wniosku z dnia 11 września 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, skarżący podkreślił, że do dnia złożenia niniejszej skargi, organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin o którym mowa w art. 13 u.d.i.p. Na poparcie swojego stanowiska skarżący odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie przyznał, że nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia 11 września 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym 14-dniowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust 1 u.d.i.p.. Jednak w wyniku złożenia przedmiotowej skargi, w dniu 28 września 2017 r., organ bezzwłocznie wysłał skarżącemu pismo informujące, że zasady i tryb dostępu do dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych regulują odrębne przepisy, a w szczególności ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. Na tej podstawie akta rejestrowe są dostępne w sądowej czytelni akt po uprzednim umówieniu terminu. Jednocześnie organ przeprosił skarżącego za nienadanie wnioskowi biegu w ustawowym terminie z uwagi na dużą ilość korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 z późn.zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym – określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym – regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związane – w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 późn. zm.), dalej jako: "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje podstawę i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sąd administracyjny w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Natomiast w myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z kolei zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd oddala skargę w całości albo w części. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, o którą wystąpił M. Z. we wniosku z dnia 11 września 2017 r. Na samym początku należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia przez skarżącego ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie w przedmiocie rozparzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zważyć zatem należy, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś żądane we wniosku informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Bezczynność organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej zgodnie z przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2016 r. II SAB/Łd 259/16, LEX nr 2187962). Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2012 r. (I OSK 1177/12, Lex nr 1265660): " Z bezczynnością organu na gruncie u.d.i.p. mamy do czynienia tylko wtedy gdy organ posiadając określoną informację nie udostępnienia jej, nie wydaje też decyzji o odmowie udostępnienia’’. Ponadto okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności zawsze muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. Natomiast w przypadku, gdy żądana informacja nie nosi cech informacji publicznej, albo podlega ona udostępnieniu w oparciu o inne podstawy prawne (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) lub w sytuacji nieposiadania przez organ żądanej informacji, wystarczające jest przekazanie wnioskodawcy wyjaśnienia o przyczynie nieudzielania informacji. W takich sytuacjach działanie organu powinno przybrać formę pisma (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013r., sygn. akt I OSK 2571/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 października 2013r., sygn. akt II SAB/Sz 73/13, CBOSA). Brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Przystępując do merytorycznych rozważań wskazać należy, że Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt II SAB/Op 32/16, Lex nr 2086522). W niniejszym postępowaniu, skarżący upatruje bezczynność organu, że nie udzielono mu informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku z dnia 11 września 2017 r., tj. w postaci kopii zaświadczenia o nadaniu numeru NIP oraz zaświadczenia o nadaniu numeru REGON dla podmiotu pod nazwą "[...] Związek [...]". Jak wynika z akt sprawy, organ wprawdzie przyznał, że nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia 11 września 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie 14-dniowym o którym mowa w art. 13 u.d.i.p. Niemniej jednak w piśmie z dnia 28 września 2017 r. bezzwłocznie poinformował skarżącego, że zasady i tryb dostępu do dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych regulują odrębne przepisy, a w szczególności ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2016 r., poz. 687 ze zm., dalej: ustawa o KRS). Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną są uregulowane inaczej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępnienia informacji, i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Tam jednak gdzie dana sprawa jest uregulowana tylko częściowo lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy ustawy o dostępie, przy czym w pierwszym wypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie (J. Jendrośka, M. Bar, Z. Bukowski: Dostęp do informacji o środowisku i jego ochronie. Poznań- Wrocław 2007, s. 64-65). Innymi słowy, w razie wątpliwości wykładnia winna, w świetle art. 61 Konstytucji RP i art. 1 ust. 2 u.d.i.p., uwzględniać prawo do dostępu do informacji, a nie jego ograniczenie. Taka też linia dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych. Dlatego NSA w wyroku z dnia I OSK 1463/15 podkreślił, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdy żądane informacje mają charakter informacji publicznych, ale osiągalne są w innym trybie. Takim odmiennym trybem szczególnym może być publiczne lub powszechne udostępnianie informacji w inny sposób, np. przekazanie ich do Krajowego Rejestru Sądowego (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 877/11; uzasadnienie uchwały 7 Sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13, ONSAiWSA 2014/ 3/38, CBOSA). W związku z powyższym Sąd w niniejszym składzie w całości podziela przytoczony przez organ pogląd, zgodnie z którym na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zasady i tryb dostępu do dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych, regulują przepisy ustawy o KRS, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 w zw. z art. 8 ww. ustawy, Krajowy Rejestr Sądowy jest jawny. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w rejestrze, za pośrednictwem Centralnej Informacji. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 3 ustawy, każdy ma prawo otrzymać, również drogą elektroniczną poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z Rejestru. Natomiast art. 10 ust. 1 omawianej ustawy stanowi, że każdy ma prawo przeglądania akt rejestrowych, podmiotów wpisanych do rejestru, chyba że ustawa stanowi inaczej. Art. 10 ust. 6 ustawy o KRS stanowi, że sąd, w którym są przechowywane akta rejestrowe podmiotu, wydaje w formie papierowej poświadczone kopie dokumentów złożonych do akt. Zgodnie zaś z § 102 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015r. Regulamin Urzędowania Sądów Powszechnych (DZ.U.2015.2316) Sąd rejestrowy wydaje w zakresie określonym w art. 10 ustawy o KRS, po uiszczeniu opłaty kancelaryjnej, kopie lub poświadczone odpisy dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych. Jeżeli zatem wnioskowana informacja publiczna jest już publicznie lub powszechnie dostępna, to podmiot zobowiązany nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, lecz informuje wnioskodawcę o możliwości zapoznania się z tą informacją podaną do publicznej lub powszechnej wiadomości w inny sposób. Taką informacją jest numer Regon oraz NIP określonego podmiotu wpisanego do KRS. W niniejszej sprawie organ poinformował wnioskodawcę o mozliwości zapoznania się z tą informacją, o czym świadczy pismo z dnia 28 września 2017 r. stanowiące odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Natomiast, jeśli informacja jest dostępna w sposób regulowany określoną procedurą ( jak wydawanie kopii lub poświadczonych odpisów dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych), zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. należy stosować tę procedurę. A nie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Reasumując, stwierdzić należy, że co prawda żądana informacja jest informacją publiczną jednak wnioskodawca nie może wnosić o jej udostępnienie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale na podstawie odpowiednich przepisów tj. ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, która reguluje kwestie związane z dostępem do akt rejestrowych, w tym formy i treści wniosków oraz wymaganych załączników, o czym został poinformowany w piśmie z dnia 28 grudnia 2017 r., co z kolei czyni zarzut bezczynności nieuzasadnionym. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o regulację art. 151 orzekł, jak w sentencji wyroku