II SAB/Kr 232/17

WyrokWSA w Krakowie2017-12-14

Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Iwona Niżnik-Dobosz, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami, jako organizacja pożytku publicznego, dopuściło się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami dopuściło się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, ponieważ nie udzieliło odpowiedzi na wniosek skarżącego w ustawowym terminie. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę status prawny organizacji pożytku publicznego i jej obowiązki informacyjne. Sąd zobowiązał Towarzystwo do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku, wymierzył grzywnę oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek do Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami (KTOZ) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zatrudniania prawników, wydatków na wynagrodzenia prawników, kosztów postępowań sądowych oraz źródeł pokrycia tych wydatków. KTOZ poinformowało o przedłużeniu terminu udzielenia odpowiedzi do 10 października 2016 r., jednak nie udzieliło odpowiedzi. Wobec braku odpowiedzi, skarżący wniósł skargę na bezczynność, zarzucając naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami, uznał ją za rażące naruszenie prawa, zobowiązał Towarzystwo do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku w terminie 14 dni, wymierzył grzywnę w wysokości 100 zł oraz zasądził od Towarzystwa na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

, Dnia 14 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 16 sierpnia 2016 r. I. stwierdza, że [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w K. dopuściło się bezczynności a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku A. G. z dnia 16 sierpnia 2016 r.; III. wymierza [...] Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami w K. grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych); IV. zasądza od [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w K. na rzecz skarżącego A. G. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2016 r. A. G. zwrócił się do [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na wskazane pytania, tj.: 1. Ilu prawników (adwokatów, radców prawnych lub kancelarii prawnych) zatrudniało KTOZ w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 lipca 2016 r. na podstawie umów (umowa o pracę, umowa zlecenie, umowa o dzieło, inna umowa cywilno-prawna) i ilu prawników świadczyło pomoc prawną nieodpłatnie. 2. Jakie kwoty wydatkowało KTOZ na wynagrodzenia dla prawników w latach: 2012, 2013, 2014, 2015 oraz w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. 3. W ilu postępowaniach sądowych w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 lipca 2016 r. uczestniczyło KTOZ, jako oskarżyciel posiłkowy i jakie koszty zostały poniesione przez KTOZ w związku z nimi i ustanowieniem pełnomocników w tych sprawach. 4. Z jakich źródeł zostały pokryte kwoty wydatków, o których mowa w punkcie 2 oraz 3 wniosku. Pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami poinformowało wnioskodawcę A. G., iż z uwagi na okres urlopowy i w związku z tym brak dostępu do wymaganych wnioskiem dokumentów w archiwum, a także brak pracowników do sporządzenia wymaganych zestawień – przedmiotowa informacja udzielona zostanie w terminie do dnia 10 października 2016 r. Wobec braku odpowiedzi, A. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w zakresie wniosku z dnia 16 sierpnia 2016 r., zarzucając przy tym ww. podmiotowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 – dalej jako: u.d.i.p.) przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami do udzielenia żądanej informacji w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w zw. z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.) o orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 4) zobowiązanie [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami do ukarania karą dyscyplinarną pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 5) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, skarżący podał, że pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. został poinformowany przez [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami o przedłużeniu terminu udzielenia odpowiedzi na jego wniosek z dnia 16 sierpnia 2016 r. do dnia 10 października 2016 r., jednak pomimo upływu tak zakreślonego terminu, do dnia wniesienia skargi nie udzielono mu odpowiedzi na przedmiotowy wniosek. W ocenie skarżącego, niezależnie od naruszania art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nieudzielenie odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku z dnia 16 sierpnia 2016 r. dotyczącym wydatkowania środków przez [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami, jako podmiotu korzystającego m.in. ze środków publicznych, uniemożliwia określenie proporcji pomiędzy środkami wydatkowanymi przez [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami na potrzeby zwierząt a środkami wydatkowanymi ewentualnie na wynagrodzenia pełnomocników prawnych w postępowaniach karnych toczących się na podstawie doniesień ww. podmiotu. Zdaniem skarżącego, ustalenie tych proporcji leży w ważnym interesie społecznym, gdyż osoby przekazujące na [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami darowizny z przeznaczeniem na opiekę nad zwierzętami (zakup karmy, leczenie, opieka) mają prawo do informacji, co do ewentualnie innego przeznaczania przekazywanych kwot oraz ewentualnej skali takiej praktyki (związanej m.in. z inicjowaniem przez [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami postępowań karnych). W tym zakresie skarżący przywołał dane zawarte w sprawozdaniu [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami za rok 2014 r. Mając na uwadze powyższe dane, skarżący wskazał, że można przypuszczać, iż dochodzi do przesuwania punktu ciężkości realizacji celów statutowych [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w innym kierunku niż bezpośrednia opieka nad zwierzętami. Dlatego też, w ocenie skarżącego, ustalenie w tym zakresie stanu faktycznego leży w ważnym interesie społecznym, jako że darczyńcy mają prawo do informacji, czy środki przekazywane przez niektórych wyłącznie na bezpośrednią pomoc dla zwierząt są wydatkowane w inny sposób. Podniesiono przy tym, że pełna informacja w powyższym zakresie pozwoli darczyńcom świadomie rozporządzać środkami, które chcą przekazać na pomoc zwierzętom, a nie na działania w postępowaniach karnych inicjowanych przez daną organizację. Dodano również, że udzielenie informacji w zakresie wydatkowania środków finansowanych ze zbiórek z podaniem kwot wydatkowanych na konkretne zwierzę przyczyni się do zwiększenia transparentności wydatkowanych środków. Ponadto podniesiono, że także w ważnym interesie publicznym leży ustalenie losu odbieranych właścicielom "interwencyjnie" zwierząt, gdyż – w ocenie skarżącego – nie jest on następnie w żaden sposób monitorowany. Dodatkowo na poparcie swojego stanowiska, zgodnie z którym [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, skarżący powołał orzecznictwo sądów administracyjnych, a nadto wskazał, że prawo złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie wymagało wyczerpania środków zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami podało, że nie udzieliło odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 16 sierpnia 2016 r., gdyż nie prowadzi ono statystyk oraz wyliczeń, które umożliwiłyby udzielenie odpowiedzi na ww. wniosek. Ponadto, w ocenie [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami pytania zawarte w licznych wnioskach kierowanych do Towarzystwa przez skarżącego stanowią pytania o informację przetworzoną, zmierzającą do realizacji celów osobistych, a nie publicznych. Dodatkowo [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami podkreśliło, że co roku publikuje sprawozdanie finansowe i merytoryczne w bazie sprawozdań na stronie [...], która to baza jest ogólnie dostępna. Podniesiono również, że żądanie strony w zakresie udzielenia informacji w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. może być w całości lub części nieuprawnione, gdyż żądane informacje – w ocenie [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami – nie mieszczą się w granicach określonych ustawą. [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami przytoczyło przy tym treść art. 1, art. 2 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w oparciu, o które wskazano, że – w odróżnieniu od sytuacji, w której podmiot występujący z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej prostej – w przypadku żądania udostępnienia informacji publicznej o charakterze przetworzonym musi wykazać, iż udzielenie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W nawiązaniu do powyższego, [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami przywołało liczne orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do zakresu pojęciowego informacji publicznej przetworzonej. Podkreślono przy tym, że jeżeli żądanie wnioskodawcy, w zakresie niewymagającym przetworzenia jest możliwe do samodzielnego uwzględnienia, to odmowa udzielenia informacji ze względu na brak interesu publicznego może dotyczyć tylko tej części żądania, której spełnienie wymaga przetworzenia, a zatem nie oznacza, że w każdym przypadku wyłączona jest tym samym możliwość udostępnienia informacji w ogóle. Zaznaczono także, że ww. ograniczeniom nie podlega dostęp do informacji wymienionych w art. 5 ust. 4 u.d.i.p., a więc informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw. Stąd też podkreślono, że informacją dotyczącą organizacji będzie informacja na temat liczby zatrudnianych pracowników, sprawowanych przez nich funkcji oraz struktury organizacyjnej organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.) – art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Tym samym przedmiotem sądowej kontroli – w odniesieniu do tego typu skarg – nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie czego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I SAB/Kr 13/14, LEX nr 1512583; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 205/07, LEX nr 479291; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III SAB/Łd 62/07, LEX nr 451159). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, zainicjowanej wniesieniem skargi przez A. G. jest bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na wskazane pytania, tj.: 1. Ilu prawników (adwokatów, radców prawnych lub kancelarii prawnych) zatrudniało KTOZ w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 lipca 2016 r. na podstawie umów (umowa o pracę, umowa zlecenie, umowa o dzieło, inna umowa cywilno-prawna) i ilu prawników świadczyło pomoc prawną nieodpłatnie. 2. Jakie kwoty wydatkowało KTOZ na wynagrodzenia dla prawników w latach: 2012, 2013, 2014, 2015 oraz w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. 3. W ilu postępowaniach sądowych w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 lipca 2016 r. uczestniczyło KTOZ, jako oskarżyciel posiłkowy i jakie koszty zostały poniesione przez KTOZ w związku z nimi i ustanowieniem pełnomocników w tych sprawach. 4. Z jakich źródeł zostały pokryte kwoty wydatków, o których mowa w punkcie 2 oraz 3 wniosku. Wymaga w tym miejscu zaznaczenia, że kontrolowana sprawa z uwagi na swój przedmiot (skarga na bezczynność), została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Przystępując do oceny zasadności przedmiotowej skargi wskazać należy, iż o bezczynności w przypadku udzielenia informacji publicznej można mówić dopiero wówczas, gdy zostaną spełnione kumulatywnie dwie przesłanki. Po pierwsze, wniosek o udostępnienie takiej informacji musi zostać skierowany do podmiotu, który w świetle u.d.i.p. jest zobowiązany do jej udzielenia. Po drugie, wnioskowana informacja musi zaliczać się do kręgu informacji publicznych w rozumieniu u.d.i.p. Podkreślenia wymaga również, że dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia to z jakiego powodu ona zaistniała i czy była zawiniona. W odniesieniu do pierwszej z wymienionych przesłanek wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, czy też podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że pojęcie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej nie jest tożsame z pojęciem organu administracji publicznej, ale jest ono zdecydowanie szersze zakresowo. Oznacza to, że o tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyduje każdorazowo publiczny charakter wykonywanych przez ten podmiot zadań. W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami stanowi organizację pożytku publicznego. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, Dz.U.2016.1817, t.j.: "1. Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. 2. Organizacjami pozarządowymi są: 1) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi, 2) niedziałające w celu osiągnięcia zysku - osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4. 3. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez: 1) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego; 2) stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego; 3) spółdzielnie socjalne; 4) spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowe będące spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2016 r. poz. 176, 1170 i 1171), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników". Z punktu widzenia podmiotowego zakresu obowiązku udzielania informacji publicznej, istotne zdaniem Sądu, są regulacje zawarte w art. 4a ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie a stanowiące, że "Organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, z wyłączeniem stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, które: 1) wykonują zadania publiczne, lub 2) dysponują majątkiem publicznym - udostępniają informację publiczną na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie". Zgodnie z treścią art. 4b ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie: "Udostępnianie informacji publicznej następuje: 1) poprzez ogłaszanie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej na zasadach, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 oraz z 2016 r. poz. 34, 352 i 996), albo 2) poprzez ogłaszanie informacji publicznej na stronie internetowej organizacji pozarządowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 4a, albo 3) na wniosek na zasadach, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej". Jednocześnie art. 4c. ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wypowiada się w przedmiocie stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, i zgodnie z jego brzmieniem: "W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do udostępniania informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej". W świetle powyższych przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, stanowiących lex specialis w stosunku do u.d.i.p. - nie ulega zatem wątpliwości, że do wskazanego powyżej katalogu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej należy również [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami, które jako organizacja pożytku publicznego niewątpliwie wykonuje zadania publiczne w zakresie opieki nad zwierzętami oraz gospodaruje mieniem publicznym. Stąd też należało uznać, że [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W odniesieniu do kolejnej z wymienionych przesłanek, ustalenia wymaga czy wnioskowana przez skarżącego informacja dotycząca: 1. Ilu prawników (adwokatów, radców prawnych lub kancelarii prawnych) zatrudniało KTOZ w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 lipca 2016 r. na podstawie umów (umowa o pracę, umowa zlecenie, umowa o dzieło, inna umowa cywilno-prawna) i ilu prawników świadczyło pomoc prawną nieodpłatnie; 2. Jakie kwoty wydatkowało KTOZ na wynagrodzenia dla prawników w latach: 2012, 2013, 2014, 2015 oraz w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r.; 3. W ilu postępowaniach sądowych w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 lipca 2016 r. uczestniczyło KTOZ, jako oskarżyciel posiłkowy i jakie koszty zostały poniesione przez KTOZ w związku z nimi i ustanowieniem pełnomocników w tych sprawach; 4. Z jakich źródeł zostały pokryte kwoty wydatków, o których mowa w punkcie 2 oraz 3 wniosku - ma walor informacji publicznej, a w związku z tym, czy podlega ona udostępnieniu na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie i przepisów u.d.i.p. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Tak rozumianą informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, LEX nr 78063). Na uwagę w tym względzie zasługuje również treść art. 61 ust. 1 zd. 1 i zd. 2 in fine Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne obejmuje także uzyskiwanie informacji o działalności innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p., za informację publiczną należy m.in. uznać informację o podmiotach określonych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz o zasadach ich funkcjonowania. Tym samym o zaliczeniu danej informacji do kręgu informacji publicznych w rozumieniu u.d.i.p. decydować będzie każdorazowo charakter wnioskowanej informacji i jej treść. W świetle przedstawionych powyżej unormowań, nie ulega zatem wątpliwości, iż informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., która podlega udostępnieniu w trybie przepisów tej ustawy, stanowią również treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego, zawieranych przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym, w tym – będących odpowiednio przedmiotem wniosku skarżącego – umów o świadczenie usług prawnych, w tym także, co zaznacza Sąd, kontekście podmiotowym i ilościowym wskazanym we wniosku. To samo odnosi się do sposobu i celu wydatkowania pieniędzy publicznych w kontekście podniesionych przez skarżącego zagadnień: kwot wydatkowanych przez KTOZ na wynagrodzenia dla prawników w latach: 2012, 2013, 2014, 2015 oraz w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r.; a także ilości postępowań sądowych w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 lipca 2016 r. w których uczestniczyło KTOZ, jako oskarżyciel posiłkowy i wysokości kosztów jakie zostały poniesione przez KTOZ w związku z nimi i ustanowieniem pełnomocników w tych sprawach; a także źródeł z których zostały pokryte kwoty wydatków, o których mowa w punkcie 2 oraz 3 wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania wskazać należy, iż złożony w rozpoznawanej sprawie przez skarżącego wniosek z dnia z dnia 16 sierpnia o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na ww. pytania - spełniał wszelkie wymogi przewidziane w u.d.i.p. i podmiot, do którego został skierowany był zobowiązany udzielić skarżącej żądanej informacji. Sąd w tym miejscu zaznacza, że nie wypowiada się, gdyż byłoby to przedwczesne na tym etapie sądowej kontroli , w przedmiocie przetworzonego, czy też prostego charakteru żądanych informacji publicznych. Dlatego też należało uznać, że obowiązkiem [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami było udostępnienie informacji żądanej we wniosku skarżącego z dnia 16 sierpnia 2016. Zgodnie z trescią art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej : "1. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. 2. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych". Zgodnie z art. 13 u.d.i.p.: "1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku". W myśl art. 14 u.d.i.p.: "1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się".. Zgodnie z art. 15 u.d.i.p.: "1. Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. 2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek". Art. 16 u.d.i.p. stanowi, że : "1. Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. 2. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji". Jak to już było powiedziane , zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej. Powyższa zasada odnosi się w sposób bezpośredni do tzw. informacji prostych, tj. takich, które podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej je posiada, przy czym ich wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu (por.: wyrok WSA w Krakowie z 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 140/12). Powyższy przepis uprawnia również każdego do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przyjmuje się, że informację publiczną przetworzoną stanowi informacja, na którą składa się pewna suma informacji prostej, lecz ze względu na treść żądania, udostępnienie jej to nie tylko techniczne przeniesienie danych, lecz konieczność przeprowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem, które to zabiegi czynią takie informacje proste, informacją przetworzoną. Informacja przetworzona, to zatem informacja, którą podmiot zobowiązany na dzień złożenia wniosku nie dysponuje (nie posiada gotowej informacji odpowiadającej żądaniu), w związku z czym jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności połączonych z sięgnięciem do dokumentacji źródłowej oraz zaangażowaniem do tych czynności określonych środków osobowych i finansowych. Przetworzenie informacji jest zebraniem lub zsumowaniem pojedynczych wiadomości będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, wymagającym samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez tenże podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez wnioskodawcę samodzielnej interpretacji i oceny. Informacja przetworzona jest więc jakościowo nową informacją, powstałą w wyniku czynności technicznych i określonego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, przygotowaną specjalnie dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów. Dysponent informacji publicznej przetworzonej winien zatem powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z uwagi na to, że ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej i wskazać, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Gdy jednak wnioskodawca, ustosunkowując się do wezwania, nie wykaże istnienia interesu publicznego, wtedy organ powinien wydać decyzję administracyjną odmawiającą udzielenia żądanej informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por.: wyroki NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. I OSK 2932/13, z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1057/14, dostępne w bazie CBOIS). Naruszenie powyższych trybów, dot. potencjalnie zarówno informacji publicznej prostej jak i przetworzonej przesądza o zasadności rozpatrywanej skargi. Jak wynika bowiem z odpowiedzi na skargę [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami pozostało w błędnym przekonaniu, że kwalifikacja wnioskowanej informacji jako informacji przetworzonej zwolniła je od wydania decyzji załatwiającej wniosek lub innej wymaganej prawem aktywości. Sąd podkreśla, że skoro w przekonaniu KTOZ skarżący żąda informacji przetworzonej to powinno procedować taki sposób jak ustawa wskazuje w zakresie udostępniania informacji przetworzonej. Ten stan wypełnił przesłankę bezczynności, o której mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Obowiązkiem organu było bowiem, w sytuacji uznania, że wniosek skarżącego dotyczy informacji publicznej przetworzonej, poinformowanie o tym skarżącego i wskazanie mu na czym przetworzenie ma polegać oraz wyznaczenie wnioskodawcy terminu - stosownie do terminów wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej - w ciągu którego organ oczekiwać będzie na wykazanie przesłanki z art. 3 ust. pkt 1 u.d.i.p., a po jego upływie odpowiednie załatwienie wniosku - udostępnienie informacji w przypadku wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. lub załatwienie wniosku odmowną decyzją administracyjną. Z tych też względów należało, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązać organ do załatwienia wniosku we właściwej formie i trybie (pkt II sentencji wyroku). Sąd tej formy i trybu nie przesądza. Uznając, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) sąd administracyjny ma jednocześnie obowiązek stwierdzić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w realiach kontrolowanej sprawy orzekł w pkt I sentencji wyroku, że bezczynność [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność w rozpoznaniu wniosku wynikała bowiem z oczywistego naruszenia przepisów u.d.i.p. Sąd przypisując przedmiotowej bezczynności znamiona rażącego naruszenia prawa kierował się m. in. statusem prawnym KTOZ, które jako organizacja pożytku publicznego posiada nie tylko uprawnienia, ale także i obowiązki, o których - co istotne - jest mowa wprost w ustawie odnoszącej się do przedmiotu działalności KTOZ. KTOZ nie może zatem skutecznie, zdaniem Sądu, uchylać się od udzielania informacji publicznej a w przypadku ew. kwalifikacji informacji publicznej jako przetworzonej powinno podjąć opisane powyżej czynności prawne i faktyczne. Podjęcie tych czynności nie powinno przekraczać zdolności prawnej i organizacyjnej KTOZ, gdyż jak to już sygnalizował Sąd, ustawodawca wyraźnie precyzuje obowiązki informacyjne organizacji pożytku publicznego. Szczególny status prawny organizacji pożytku publicznego i ich znaczenie dla społeczeństwa obywatelskiego wręcz dodatkowo pozytywnie determinuje ustawowy nakaz wykonywania obowiązków z zakresu udostępniania informacji publicznej. KTOZ przekroczyło ustawowy termin udzielenia informacji i pomimo pouczenia skarżącego o przedłużeniu terminu nie podjęło czynności skutecznych w świetle u.d.i.p. Akceptowanie takiego działania przez Sąd jako nie stanowiącego rażącego naruszenia prawa prowadziłoby do dalszego lekceważenia informacyjnych obowiązków organizacji pożytku publicznego wynikających z ustawy. Wykonywanie zadań publicznych istotnych ze społecznego punktu widzenia jakimi są różnorodne formy opieki nad zwierzętami nie może uzdrawiać, w przekonaniu Sądu, oczywistego lekceważenia przepisów prawnych. Z odpowiedzi na skargę wynika bezsprzecznie, że KTOZ zna instytucję i istotę informacji prostej i przetworzonej zatem niczym nie uzasadnione jest pomijanie przez KTOZ procedury związanej z tymi informacjami publicznymi. Działając na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd wymierzył w pkt. III sentencji wyroku grzywnę w wysokości [...] zł. Przy określeniu wysokości grzywny Sąd kieruje się pewną aktywnością ze strony KTOZ, które jednak na początku poinformowało skarżącego o przesunięciu terminu do udzielenia informacji publicznej; a także zasadą proporcjonalności w wymierzeniu tej grzywny. Jak to już Sąd wskazał powyżej, rażące naruszenie prawa zostało przypisane bezczynności organu m.in. z uwagi na pewien walor sygnalizacyjny i wychowawczy a także zaistniałe skutki bezczynności organizacji pożytku publicznego jako nie do pogodzenia z wartościami społeczeństwa obywatelskiego. W związku z tym - mając jednak zarazem na uwadze, że wysokość grzywny zmniejsza jednocześnie wysokość środków na realizację zadań publicznych - Sąd rozważając całość okoliczności przedmiotowej bezczynności określił wysokość grzywny jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie IV sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei w myśl art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Na koszty przedmiotowego postępowania złożyła się kwota wpisu sądowego w wysokości [...] zł. Sąd jednocześnie informuje, że pozostałe żądania skarżącego dot. odpowiedzialności służbowej pracowników KTOZ nie mieszczą się w ramach kompetencji Sądu wskazanych w treści art. 149 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło