II SAB/Kr 24/07

PostanowienieWSA w Krakowie2007-11-16

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, któremu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, może ubiegać się o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, któremu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, nie może ubiegać się o ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli nie wykaże braku możliwości pokrycia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Ustanowienie adwokata w takiej sytuacji oznaczałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co wymaga spełnienia surowszych kryteriów. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie Klub "[....]" złożyło wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. Stowarzyszenie wykazało jedynie częściową zdolność do ponoszenia kosztów, posiadając niewielki majątek i zobowiązania. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał, że ustanowienie adwokata oznaczałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co wymaga surowszych kryteriów, a stowarzyszenie nie wykazało braku możliwości pokrycia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek strony skarżącej o ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia Klub "[....]" w K. o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. p o s t a n a w i a oddalić wniosek strony skarżącej o ustanowienie adwokata W dniu ....... sierpnia 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Stowarzyszenia Klub "[......]" w K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. w przedmiocie realizacji wniosku Stowarzyszenia Klub "[.....]" z dnia ..... grudnia 2005 roku. We wniosku Przewodniczący Stowarzyszenia, P.B. , oświadczył, że Stowarzyszenie nie posiada nieruchomości. Nie posiada także dłużników. Stan gotówki w kasie wynosi .... zł. Stowarzyszenie prowadzi działalność dzięki doraźnym wpłatom przewodniczącego. Stan w konta w banku wynosi – ..... zł (na dzień ... lutego 2003 roku). Stowarzyszenie posiada zobowiązania pieniężne wobec elektrowni w wysokości około ..... zł i telekomunikacji w wysokości około .... zł. Stowarzyszenie nie może podać niektórych informacji, o których mowa w pkt 7 i 8 formularza wniosku (tj. dotyczących wartości środków trwałych oraz wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu), gdyż nie posiada dostępu do dokumentów księgowych od ponad 3 lat (dokumentacja księgowa Stowarzyszenia była przechowywana w Prokuraturze Rejonowej .........) i w związku z tym nie prowadzi księgowości. Jak wynika z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy majątek Stowarzyszenia stanowi wyposażenie klubu dla młodzieży (dwa stare komputery, telewizor, atlas, ksero, 4 stoły, 2 szafy, barek). Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej i nie otrzymuje od czterech lat dotacji i darowizn. Stowarzyszenie prowadzi swoją działalność dzięki pracy społecznej członków i finansowaniu działalności przez przewodniczącego (głównie opłaty pocztowe lub w niewielkiej części opłaty sądowe) i nie posiada środków finansowych, które mogłoby przeznaczyć na opłaty sądowe. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2007 roku sygn. akt II SO/Kr 13/07 Stowarzyszeniu Klub "[.....] " w K. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Niniejszy wniosek dotyczy wyznaczenia adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia ........ sierpnia 2007 roku oddalającego skargę Stowarzyszenia na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: Przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżące Stowarzyszenie złożyło obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Jednakże w związku z tym, że wnioskodawcy zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych, tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu oznaczałoby w praktyce, przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 wspomnianej ustawy składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art. 246 § 2 w/w ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów związanych z postępowaniem sądowym spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy w związku z tym, zgodnie z art. 252 § 1 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony, obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Skoro na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, musi on przedstawić sądowi stosowną argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie strona nie wykazała, iż wykorzystała wszelkie dostępne oraz wystarczające w danych okolicznościach środki, by zgromadzić wymagane kwoty na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z protokołu rozprawy sądowej z dnia ...... sierpnia 2007 roku w niniejszej sprawie wynika, że Stowarzyszenie Klub "[.....]" w K. liczy około .... członków. Statut stowarzyszenia przewiduje możliwość pobierania składki od członków, ale wysokość składki nie została określona. W tym miejscu należy podkreślić, iż niewykorzystanie przewidzianych w statucie stowarzyszenia możliwości (składki członkowskie, dobrowolne datki, działalność gospodarcza, darowizny, dotacje, zapisy) pozwalających na zgromadzenie środków finansowych niezbędnych do prowadzenia działalności statutowej, jest przesłanką odmowy przyznania prawa pomocy. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. II OZ 1361/05 i jest on w aprobowany przez orzekającego w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm.) majątek stowarzyszenia powstaje m. in. ze składek członkowskich. Podkreślić przy tym należy, że opłacanie składek członkowskich jest jednym z obowiązków członków stowarzyszenia. Składki opłacane przez członków z racji przynależności do stowarzyszenia tworzą majątek, który służy realizacji celów statutowych. Fakt, że skarżące Stowarzyszenie nie określiło wysokości należnej składki i składek tych nie pobiera od swoich członków świadczy o bierności władz Stowarzyszenia i nie może być argumentem przemawiającym za przyznaniem stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tym bardziej, iż w niniejszym postępowaniu strona skarżąca nie ponosiła żadnych kosztów sądowych i pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika stanowi jedyny element kosztów w tym postępowaniu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło