II SAB/Kr 249/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Fronc Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Zarządu Dróg Miasta K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 3 grudnia 2024 r. N. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez Dyrektora Zarządu Dróg Miasta K. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W treści skargi wskazano, że skarżąca domaga się w szczególności stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez Dyrektora Zarządu Dróg Miasta K. albowiem organ wydał decyzję w dniu 10 października 2024 r. (data wysłania decyzji pocztą 21 października 2024 r.) z naruszeniem terminu właściwego do rozpoznania sprawy, w związku z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1016/22. Skarżąca wniosła o stwierdzenie w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Dróg Miasta K. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że 17 marca 2021 roku wpłynął wniosek skarżącej o dostęp do informacji publicznej dotyczący wykazu udzielonej pomocy publicznej dla osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych niepodlegających osobowości prawnej, którym to w zakresie podatków i opłat udzielono ulg w postaci umorzeń należności pieniężnych. Decyzją z dnia 2 lipca 2021 roku Dyrektor Zarządu Dróg Miasta K. odmówił udostępnienia informacji publicznej żądanej na podstawie wniosku o dostęp do informacji publicznej z 12 marca 2021 roku, ze względu na brak wykazania przez skarżącą, iż uzyskanie informacji przetworzonych objętych przedmiotem żądań (w zakresie punktów od 5 do 6) jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pismem z 27 lipca 2021 roku skarżąca wniosła odwołanie od decyzji. Decyzją z 15 października 2021 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia 24 lutego 2022 roku odmówiono udostępnienia informacji publicznej żądanej na podstawie wniosku o dostęp do informacji publicznej z 12 marca 2021 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania utrzymało decyzję z 24 lutego 2022 roku w mocy. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1016/22 stwierdził nieważność decyzji SKO w Krakowie z dnia 31 maja 2022 r. Decyzją z dnia 18 października 2024 roku Dyrektor Zarządu Dróg Miasta K. po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z postanowieniami wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję wysłano do skarżącej 21 października 2024 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej zwanej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). Przewlekłość postępowania zachodzi natomiast wówczas, gdy organ podejmuje określone czynności procesowe, niemniej jednak nie są to czynności zmierzające bezpośrednio do końcowego załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca pismem z dnia 3 grudnia 2024 r. (data prezentaty organu 4 grudnia 2024 r.) wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Zarządu Dróg Miasta K. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Z treści skargi jednoznacznie wynika, że skarżąca domaga się w stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, albowiem dopiero w dniu 18 października 2024 r. (data wysłania decyzji pocztą 21 października 2024 r.) wydał decyzję z naruszeniem terminu właściwego do rozpoznania sprawy, w związku z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1016/22. W katach sprawy zalega decyzja Dyrektora Zarządu Dróg Miasta K. z dnia 18 października 2024 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję. Opisany stan faktyczny wskazuje, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ została wniesiona po wydaniu decyzji z dnia 18 października 2024 r. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. uchwałę z 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19, postanowienie wydane w składzie siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r. II OSK 3732/18 oraz uchwałę z 7 marca 2022 r. II OPS 1/21) wniesienie skargi na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że w uchwale z dnia 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, NSA stwierdził, że jeżeli przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.), skoro przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować. Ustalenie natomiast przez sąd, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi, tj. ewentualnego faktu wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia. Wyjaśnił także, że przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Wyjaśnić przy tym należy, że powyższy pogląd, z uwagi na treść art. 269 § 1 P.p.s.a., ma charakter wiążący, co oznacza, że uchwała ta pozostaje wiążąca również dla Sądu rozpoznającego niniejszą skargę. Tym samym za niedopuszczalną uznano skargę wniesioną na przewlekłe prowadzenie postępowania po załatwieniu sprawy, bowiem nie istnieje już stan przewlekłości, a to oznacza, że brak jest przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd. Jak podkreślano w powyższej uchwale, zasadniczym celem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest doprowadzenie do usunięcia stanu przewlekłości. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania ma przeciwdziałać opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia. Czyni to koniecznym dokonanie przez sąd administracyjny oceny, czy organ pozostaje w stanie przewlekłości na dzień wniesienia skargi. W ocenie Sądu zwrot mówiący o przeszkodzie w merytorycznym rozpoznaniu skargi, którym posłużono się w analizowanej uchwale, należy rozumieć, jako inną przyczynę niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Powyższy pogląd jest ugruntowany i znajduje swoje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienia NSA z dnia:16 listopada 2022 r. III OSK 2167/21 i z 12 marca 2024 r. III OSK 3456/21). Mając powyższe na względzie wskazać należy, że skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania po wydania decyzji ostatecznej przez organ. W konsekwencji stwierdzenia wymaga, że w dacie wniesienia skargi ustał stan przewlekłości. Wobec tego należało uznać, że stanowi to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 O.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.