II SAB/Kr 25/05

Sygn. akt. II SAB/Kr 25 /05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2006 r. sprawy ze skargi G.F. i W. F. na bezczynność Wojewody [...] I. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania aktu w sprawie stwierdzającej przejście na własność Gminy K. z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości składającej się z działek nr "1", "2", "3", położonych w K. zajętych pod drogę gminną - ul. G. II. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżącej G. F. kwotę 100 zł. ( sto złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący, G. i W. F. są spadkobiercami po H. i B. F. którzy byli właścicielami 1/6 części nieruchomości składającej się działek nr "1", "2" i "3", położonych w K. Działki nr "1", "2" i "3" w trybie art. 73 ust. l ustawy z 13.10. 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872) stały się z mocy prawa własnością Gminy K. z przeznaczeniem na drogę gminną - ul. G., z dniem 1.01.1999r. za odszkodowaniem. Stosownie do art. 73 ust. 2 w/w ustawy: odszkodowanie o którym mowa w ust. 1 wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących, jak w mniejszej sprawie, w dniu 31.12.1998r. drogami gminnymi. W dniu 17.01.2002 r. strona skarżąca złożyła wniosek do Urzędu Miasta K. o wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z 13.10.1998r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, a w dniu 19.08.2002 r. Wydział Regulacji Stanów Prawnych UM K. przekazał sprawę do Urzędu Wojewódzkiego wraz z oświadczeniem Zarządu Gospodarki Komunalnej o zajęciu przedmiotowych działek pod drogę publiczną (ul. G.). W dniu 7.04.2003r. skarżący wnieśli do Wojewody zażalenie na niezałatwienie sprawy wskazując, że w dniu 25.09.2002 r. dostarczyli wymagane postanowienia stwierdzające nabycie praw do spadku po H. i B. F. Wojewoda postanowieniem z dnia [...].05.2003 r. znak:[...] zawiadomił stronę skarżącą w trybie art. 36 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a., że sprawa wydania decyzji w trybie art. 73 ustawy z 13.10.1998r. o przejęciu na własność Gminy K. przedmiotowych działek nie może być załatwiona w ustawowym terminie i wyznaczył nowy termin jej załatwienia na 30.08.2003r. W uzasadnieniu organ podniósł, że nadal trwa ustalanie wszystkich spadkobierców właścicieli przedmiotowej nieruchomości i wezwał wnioskodawców o podanie informacji dotyczących tych spadkobierców. Skarżący, w dniu 12.05.2003r., wnieśli do Prezesa Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pismo zatytułowane "skarga", będące w istocie zażaleniem na bezczynność Wojewody w sprawie stwierdzenia nabycia przez Gminę K. w trybie art. 73 ustawy z 13.10.1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości składającej się działek nr "1", "2" i "3", położonych w K. przy ul. G. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...].06.2003r. znak:[...] na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. uznał zażalenie stron za nieuzasadnione, wskazując w uzasadnieniu, że Wojewoda podjął działania zmierzające do ustalenia wszystkich stron w przedmiotowego postępowania, tj. spadkobierców po A.C., W.G., K.P., W.P. i E.S., będących współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, ponieważ zgodnie z przepisem art. 10 § l k.p.a. organ administracji zobowiązany jest zapewnić wszystkim stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Nadto wskazał, że Wojewoda powiadomił skarżące się strony o przyczynach nierozpatrzenia sprawy w ustawowo określonym terminie, informując, że w przypadku uznania, że Wojewoda nadał pozostaje w bezczynności można wnieść skargę do NSA. Wojewoda postanowieniem z dnia [...].01.2004 r., znak:[...] wydanym na podstawie art. 36 w zw. z 35 § 3 k.p.a. zawiadomił strony, że przedmiotowa sprawa nie może być załatwiona w terminie oraz wyznaczył nowy termin jej załatwienia na dzień 23 marca 2004 r. W uzasadnieniu podniósł, że do tej pory nie zostali ustaleni wszyscy współwłaściciele przedmiotowych działek, informując, że nadal trwa ustalanie tych spadkobierców. Wojewoda kolejnym postanowieniem z dnia [...].03.2004 r. znak:[...] na podstawie art. 36 w zw. z 35 § 3 k.p.a. zawiadomił strony, że przedmiotowa sprawa nie może być załatwiona w terminie, wskazując, że załatwienie przedmiotowej sprawy nastąpi w terminie 2 miesięcy od dnia skompletowania całości materiału dowodowego. G.F. i W.F. wnieśli w dniu 21 marca 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wojewody oraz Prezydenta Miasta K. w sprawie wydania decyzji stwierdzającej przejście na własność Gminy K. z dniem 31 grudnia 1998 r. nieruchomości składającej się działek nr "1", "2" i "3", położonych w K. i zajętych pod drogę gminna - ul. G. - w trybie przepisu art. 73 ustawy z 13.10.1998r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skargę wnieśli również Z.F. i M.F. ale w stosunku do nich WSA w Krakowie, postanowieniem z dnia [...].11.2005 r. sygn. akt [...], skargę odrzucił. W skardze G. i W. F. zarzucili organom administracji nieudolne prowadzenie sprawy - ponad 3 lata - powołując się na przepis art. 227 k.p.a., który stanowi, że: przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie sprawy oraz wnieśli o: - o uznanie ich prawa do odszkodowania w kwocie 12 600 (tj. po 1800 zł za każdy rok użytkowania w/w działek) - o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności w/w działek na rzecz Gminy K., -o zobowiązanie Prezydenta Miasta K. o niezwłoczne wypłacenie odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z 13.10. 1998 przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133 poz. 872). W odpowiedzi na skargę Urząd Wojewódzki wniósł o oddalenie skargi na nieudolne i przewlekłe prowadzenie niniejszego postępowania wywodząc, że z bezczynnością mamy do czynienia gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Podniósł, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda nie pozostaje w bezczynności z uwagi na podejmowane czynności mające na celu ustalenie wszystkich stron postępowania w sprawie tj. spadkobierców współwłaścicieli nieruchomości. W tym celu pismem z pismem z 19.09.2002 r. wezwał spadkobierców H. i B. F. o ujawnienie swoich praw do spadku, nadto wezwał skarżących do wskazania spadkobierców A.C., W.G., K.P., W.P. i E. - pozostałych współwłaściciele w/w działek. Wskazał, że Wojewoda wydał szereg postanowień, w których wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy (postanowieniem z dnia [...].05.2003 r. znak:[...], z dnia [...].01.2004 r., znak:[...] oraz z dnia [...].03.2004 r. znak:[...], w dniu 6.06.2004 r. Wydział Prawny i Nadzoru Urzędu Wojewódzkiego wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla nieobecnych: A.C., W.P. i S.G. Nadto podniósł, że zażalenie skarżących skierowane na bezczynność Wojewody skierowane do organu administracyjnego stopnia wyższego zostało uznane za nieuzasadnione przez Prezesa Urzędu ds. Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z uwagi na to, że Wojewoda nie mógł prowadzić i zakończyć niniejszego postępowania gdyż stosownie do art. 10 kpa musi zapewnić wszystkim współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości czynny udział w postępowaniu. Rozpatrując powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że do sądu administracyjnego służy skarga na bezczynność organów określona w punktach 1-4 tego artykułu. Sąd administracyjny jest więc właściwy do rozpoznania i rozstrzygania w sprawach skarg na bezczynność organu wykonującego administrację publiczną w takich granicach, w jakich służy skarga na decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym oraz egzekucyjnym i zabezpieczającym, akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W literaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia, okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. W razie zatem skargi na niewydanie decyzji w ustawowo określonym terminie służy w postępowaniu administracyjnym zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, stosownie do przepisu art. 37 § l k.p.a. Terminy załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a., stanowiące w § l że organy administracji zobowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, w § 3, że załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego - powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy, natomiast stosownie do art. 36 § l k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Niewątpliwie w mniejszej sprawie należy stwierdzić, że strona skarżąca zasadnie zarzuciła Wojewodzie bezczynność w sprawie wniosku złożonego w dniu 17.01.2002 r. do Urzędu Miasta K. o wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z 13.10.1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wniosek ten dotyczył nieruchomości obejmującej działki nr "1", "2" i "3", które stały się z mocy prawa własnością gminy K. z przeznaczeniem na drogę gminną - ul. G., z dniem 1.01.1999 r. za odszkodowaniem, skarżący zaś są spadkobiercami po H. i B.F. będących współwłaścicieli w 1/6 w/w działek. Wniosek ten został następnie przekazany w dniu 19.08.2002 r. przez Wydział Regulacji Stanów Prawnych UM K. do Urzędu Wojewódzkiego, o czym UM K. powiadomił strony. Stosownie bowiem do przepisu art. 73 ust. 3 ustawy z 13.10.1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości o których mowa w art. 73 ust. l w/w ustawy jest ostateczna decyzja wojewody. Jak ustalił Sąd, Wojewoda od dnia 19.08.2002 r. nie rozstrzygnął niniejszej sprawy poprzez wydanie merytorycznej decyzji, wydał natomiast 3 postanowienia w trybie art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a., wskazując na trudności związane z ustaleniem kręgu wszystkich spadkobierców współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości oraz wyznaczając nowe terminy do załatwienia sprawy, przy czym w postanowieniu wydanym w dniu [...].03.2004 r. znak:[...] zawiadomił strony, że przedmiotowa sprawa nie może być załatwiona w terminie i wyznaczył, na jej załatwienie termin dwumiesięczny, liczony od dnia skompletowania całości materiału dowodowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że nadal trwa ustalanie spadkobierców przedmiotowej nieruchomości. Nadto Sąd stwierdził, że skarżący wypełnili wymóg z art. 37 § l k.p.a. składając zażalenie na przewlekłość przedmiotowego postępowania do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, który postanowieniem z [...].06.2003 r. uznał zażalenie za nieuzasadnione. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odpowiedzi na skargę, w których organ wskazuje, że nie może merytorycznie rozstrzygnąć sprawy przed ustaleniem wszystkich spadkobierców, tak aby stosownie do art. 10 k.p.a. zapewnić wszystkim stronom prawo do czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu należy stwierdzić, że organ nie zawsze musi rozstrzygać sprawę co do jej istoty może bowiem, stosownie do art. 104 § 2 in fine, także w inny sposób zakończyć sprawę w danej instancji, wydając decyzję niemerytoryczną, a tego Wojewoda do dnia orzekania o zasadności przedmiotowej skargi nie uczynił. W ocenie Sądu sposób postępowania Wojewody w sprawie uzasadnia zarzut skarżących o pozostawaniu Wojewody w bezczynności w sprawie wydania decyzji stwierdzającej przejście na własność gminy K. z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości składającej się z działek nr "1", "2" i "3", położonych w K. i zajętych pod drogę gminną - ulica G. - w trybie przepisu art. 73 ustawy z 13.10. 1998 przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Na koniec dodać, że nie jest zasadne żądanie skarżących dotyczące niezwłocznej wypłaty przez Prezydenta Miasta K. odszkodowania, stosownie do postanowień art. 73 ust 2 w/w ustawy ponieważ zgodnie z treścią art. 73 ust. 3 w pierwszej kolejności musi zostać wydana decyzja wojewody stwierdzająca przejście przedmiotowej nieruchomości na własność gminy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. art. 149 ustawy z 30. 08. 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy p.o.p.s.a.